Page 78 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๖๗
นอกจากนี้ ปี่ พาทย์จะบรรเลงเพลงโหมโรงอีกคร ั ้ ง หลังจากพักกลางวัน ซึ่ งโดยหลัก
ของการบรรเลง ใช้เพลงโหมโรงกลางวัน แต่วงปี่ พาทย์ที่บรรเลงประกอบการแสดงละครในป ัจจุบัน
ใช้เพลงกราวใน บรรเลงแทนเพลงโหมโรงกลางวัน
๑.๓ การบูชาครู
การบูชาครู เป็ นการกระทําเพื่อแสดงความเคารพ และระลึกถึงพระคุณของครู อาจารย์
หมายถึง พระพรตฤๅษี หรือที่ผู้แสดงละครเรียกว่ า “พ่อแก่” รวมถึงบุคคลที่เป็ นครูบาอาจารย์ ซึ่ ง
เป็ นผู้ถ่ายทอดความรู ้ ทางด้านการละครและการดนตรี นอกจากเป็ นการระลึกถึงพระคุณแล้ว ยังเป็น
การบอกกล่ าว ขอพร ขอความคุ้มครองป้องกัน ให้การแสดงราบรื่น ได้มีชื่อเสียง และขอสมาโทษ
ต่อครูอาจารย์ หากกระทําสิ่งใดที่ไม่ควร ไม่ เหมาะสมในขณะทําการแสดง
การบูชาครูของละครชาตรี จะกระทําหลังเวทีการแสดง โดยตั ้ งศีรษะพระภรตฤๅษี เป็ น
ประธาน ยกสูงกว่าศีรษะที่ใช้ในการแสดงอื่น ๆ ได้แก่ ชฎา มงกุฏ และเครื่องประดับศีรษะต่าง ๆ
ผู้เป็ นหัวหน้ าคณะหรือผู้อาวุโสของคณะ เป็นผู ้ กระทําพิธี
ในการบูชาครู เจ้าภาพจะเป็ นผู้จัดหาเครื่องบูชาครูให้กับคณะละคร เครื่องบูชาครู
ของละครชาตรี ในจังหวัดอ่างทอง ใช้ในการทําพิธีบูชาครู ประกอบด้วย เหล้า ๑ ขวด บุหรี่ ๑ ซอง
ธูป เทียน ดอกไม้และเงินกํานล จํานวน ๑๒ บาท (เงิน ๑๒ บาทนี้ โต้โผคณะละครจะเป็นผู้เก็บไว้
เพื่อนําเงินนี้ ไปซื้อของมาเซ่นไหว้ครู ในวันไหว้ครูประจําปี ) จัดวางให้เป็ นระเบียบ บริเวณหน้ าที่ ตั ้ ง
พระพรตฤๅษี และจะเริ่มทํ าพิธีบูชาครูเมื่ อวงปี่ พาทย์ บรรเลงเพลงสาธุการ ในชุดเพลงโหมโรง
ภาพที่ ๔ แสดงพระภรตฤๅษี
การทําพิธีบู ชาครูของละครชาตรี เริ่มประมาณ ๑๐.๐๐ น. โดยผู ้ทําพิธีบูชาครู จุด ธูป
เทียน และกล่ าวคําอัญเชิญครู ถวายเครื่องสักการะ คือ ดอกไม้ ธูป เทียน และเงินกํานล ขอพร
และขอขมา ตามลําดับ แล้วป ักธูปเทียนในที่ ที่เตรียมไว้ (มารตี เฉลยโชติ, ๒๕๕๐ : สัมภาษณ์)