Page 3 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

ข
บทคัดย่อ
ชื่อโครงการ ละครชาตรี ในจังหวัดอ่างทอง
ชื่อผู้วิจัย นายกนก คล้ายมุขและคณะ
ทุนอุดหนุนการวิ จัย สํานักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ กระทรวงวัฒนธรรม
ระยะเวลาทําการวิจัย พ.ศ. ๒๕๕๐ - ๒๕๕๑
งานวิจัยเรื่อง ละครชาตรีในจังหวัดอ่างทอง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา สภาพ ประวัติ
ความเป็ นมา พิธีกรรมและรูปแบบการแสดงของละครชาตรี ในจังหวัดอ่างทอง โดยการศึกษาจาก
หนังสือ เอกสาร และรวบรวมข้อมู ลภาคสนาม ด้วยการสัมภาษณ์ผู ้ ที่เกี่ยวข้อง รวมทั้ งสังเกตการณ์
กิจกรรมต่างๆ เกี่ยวกับละครชาตรี ในจังหวัดอ่างทอง ทําการศึกษาระหว่าง พ.ศ. ๒๕๕๐ - ๒๕๕๑
ผลการวิจัย พบว่า
ละครชาตรีในจังหวัดอ่างทอง เป็นการแสดงของชาวบ้านเข้ามาในพื้ นที่อ่างทอง ในสมัย
กรุงร ัตนโกสินทร์ มีกลุ่มละครสําคัญ ๓ กลุ ่ม คือ กลุ ่มบางยี่นา กลุ่มป ่าโมก และกลุ่มท่าช้าง ป ัจจุบัน
มีละคร ๒๗ คณะ สืบทอดมาจากครอบคร ัวละคร และสืบทอดในฐานะศิษย์ อาชีพละครสามารถใช้
ประกอบเป็ นอาชีพหลักในกลุ่มผู้สืบทอด
พิธีกรรมการแสดงละครชาตรี ประกอบด้วย พิธีกรรมก่อนการแสดง คือ การโหมโรง
การบูชาครู การร้องเชิญสิ่งศักดิ ์ สิทธิ ์ การรําถวายมือ และการร้องเชิญครู พิธีกรรมก่อนพักการแสดง
คือ การลาเครื่องสังเวย และพิธีกรรมหลังเลิกการแสดง คือ การลาโรง
รูปแบบการแสดง มีลักษณะเป็นละครชาตรีผสมละครนอก ละครพันทางและลิเก เปิ ดเรื่อง
ด้วยตัวกษัตริย์ ดําเนินเรื่องด้วยตนเอง โดยใช้สัตว์ สิ่งของคู่บารมี เวทย์มนตร์ เทวดา เป็นต้น
ปิ ดเรื่องด้วยตัวนายโรง ส่ วนใหญ่ใช้แสดงเพื่อการแก้บน การรํามี ๒ ลักษณะ คือ การรําตีบทและ
การรําซัดท่า เรื่ องที ่ แสดงเป็ นเรื่องจักร ๆ วงศ์ ๆ จากบทพระราชนิพนธ์และนิทานพื้นบ้าน บทละคร
ใช้จากสมุดข่ อย สมุดบอกบทที่คัดลอกไว้ และหนังสือวัดเกาะ เวทีแสดงมีลักษณะเป็นเวทีชั ่ วคราว
ใช้วงปี่พาทย์บรรเลงประกอบการแสดง เพลงประกอบการแสดง คือ เพลงโหมโรง เพลงรําถวายมือ
เพลงหน้ าพาทย์ และเพลงร้องทั ่ วไป การแต่งกายนิยมแต่งแบบยืนเครื่องพระ นาง