Page 19 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๘
ละคร นับว่าเป็นการแสดงทางด้านนาฏศิลป์ของไทยชนิ ดหนึ่ง ที่พัฒนามาจากการเล่น
ร้องรําทําเพลงของไทย ที่ผูกเป็นเรื่องราว มีเหตุการณ์เกี่ยวโยงเป็นตอนๆ ลักษณะการแสดง
ประกอบด้วย บทร้อง การร่ายรํา บทเจรจา และนาฏศิลป์ ในด้านอื่นๆ ใช้ดนตรีประกอบการแสดง
2 ๒. ประวัติ ความเป็ นมาของละครไทย2
นาฏศิลป์ เป็ นศาสตร์ที่เกี่ ยวข้องกับศิลปะ การฟ้ อนรํา ไม่ มีหลักฐานแน่ชัดถึงกําเนิดและ
วิวัฒนาการว่าเป็ นมาอย่างไร ส่วนใหญ่นักวิชาการได้สันนิษฐานจากหลักฐานประวัติศาสตร์ไว้
รวมทั ้ งด้านละครไทยมีประวัติความเป็ นมา สรุปได้ ดังนี้
สมัยสุโขทัย มีความสงบ มีความสุข มีความสนุ กสนาน และมีนาฏยศิลป์ที่ได้เจริญขึ้น
มีคําเรียกเฉพาะคือ ระบํา (รํา) เต้น แม้จะไม่มีคําอธิบายถึง รูปแบบของนาฏยศิลป์ เหล่านี้ แต่มี
ความสําคัญในสังคมสุโขทัย ปรากฏในในศิลาจารึก หลักที่ ๘ สมัยพระมหาธรรมราชา (ลิไท) ซึ่งได้
กล่าวถึง มหรสพสมโภชในงานเทศกาลไหว้พระพุ ทธบาทบนเขา สุมนกูฏ พ.ศ. ๑๙๐๓ ความว่า
“มีระบํา ( ) เต้นเล่นทุ กฉัน... ด้วยเสียงอันสาธุการบูชา อีกด้วยดุริยพาทย์
พิณ ฆ้อง กลอง เสียงดังสีพอันดินจักหล่มอันใส...”
(กรมศิลปากร, ๒๕๑๕ : ๒๘)
สุรพล วิรุฬห์ร ักษ์ (๒๕๔๗ : ๑๗) กล่าวว่า ธนิต อยู่โพธิ ์ ได้สันนิ ษฐานว่า คําในวงเล็บ ( )
ที่ชํารุดไปนั ้ น เป็ นคําคล้ องจองกันคือ รํา นับได้ว่าเป็นหลักฐานสําคัญ ที่เกี่ ยวข้องกับการแสดงด้าน
นาฏศิลป์ไทยสมัยอยุ ธยาตอนต้น คําว่า ละคร มีความชัดเจนยิ่งขึ้ น โดยเฉพาะในร ัชสมัยสมเด็จพระ
บรมไตรโลกนาถ (พ.ศ. ๑๙๙๑-๒๐๓๑) ดังมีศักดินาของพนักงานหนัง พนักงานปี่ พาทย์ พนักงาน
ไม้ตํ่าสูงและพนักงาน มีหน้ าที่ด้านละคร ในพระราชพงศาวดารฉบับพระราชหัตถเลขา เล่ม ๑
มีรายละเอียด ดังนี้
ไม้ตํ ่ าสูง... ขุนทหารวิเศศเหิน... หมื ่ นเหิน
เวหาเหาะ นาคล ๒๐๐
หมื ่ นเสนาะภู วบาล เจ้ากรมขวา นาคล ๔๐๐
หมื ่ นโวหารพิรมย เจ้ากรมซ้าย นาคล ๔๐๐
นายโรง นา ๒๐๐
ยืนเครื ่ องรอง นาคล ๑๐๐
นางเอก นาคล ๑๐๐
ยืนเครื ่ องเลว นาคล ๘๐
นางเลว นาคล ๘๐
จําอวด นา ๕๐
(กรมศิลปากร, ๒๕๓๔ : ๑๑๓)