Page 152 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๑๔๑
๑.๓ ลักษณะการสืบทอดละครชาตรี
ละครชาตรีในจังหวัดอ่างทอง มีการสืบทอด ๒ ลักษณะ คือ การสืบทอดจากครอบคร ัว
และเครือญาติ และการสืบทอดในฐานะศิษย์ ซึ่งเป็นคณะละครที่ก่อตั้ งขึ้นใหม่ สืบทอดจากครูละคร
ในพื้นที่
๒. การประกอบอาชีพละครชาตรี
อาชีพละครชาตรี ยังเป็นอาชีพหลัก สําหร ับผู้แสดงส่วนใหญ่ แต่บางกลุ่มต้องยึดอาชีพ
ร ับจ้าง ค้าขาย เป็ นอาชีพหลัก และประกอบชีพละครเป็ นอาชีพเสริมรายได้
๒.๑ การว่าจ้าง
การว่าจ้างมี ๒ รูปแบบ คือ เจ้าภาพเป็ นผู้ว่างจ้าง และนายหน้าเป็ นผู้ว่างจ้าง โดยมี
ลักษณะการร ับจ้างแสดง ๒ ลักษณะ คือ การแสดงเป็ นเรื่อง และการรําเป็นยก
๒.๒ รายได้
ป ัจจุบัน จํานวนคณะละครในจังหวัดอ่างทองมีจํานวนมาก การแข่งขันในเชิงธุรกิจสูง
อัตราค่าบริการละครชาตรี ที่บริการในป ัจจุบัน มีราคาระหว่าง ๓,๕๐๐ - ๖,๕๐๐ บาท ผู ้ แสดงได้ร ับ
ค่าตอบแทน ๑๕๐-๒๐๐ บาท/วัน โต้โผละคร มีรายได้จากค่าเครื่องละคร ค่าเครื่องดนตรีปี่พาทย์
ค่าเครื่องขยายเสียง ค่าเช่ารถ และค่ าตอบแทนในฐานะผู้ แสดง
๓. วัฒนธรรมละครชาตรี
๓.๑ พิธีกรรมการแสดงละครชาตรี แบ่ งออกเป็น ๓ ส่วน ได้แก่
๓.๑.๑ พิธีกรรมก่อนการแสดงที่ ยังถือปฏิบัติ ได้แก่ การโหมโรง การบู ชาครู
การร้องเชิญสิ่งศักดิ ์ สิทธิ ์ การรําถวายมือ การร้องเชิญครู พิธีกรรมก่อนการแสดงที่ไม่ปฏิบัติ คือ
การปลูกโรง และการรําซัดเบิกโรง
๓.๑.๒ พิธีกรรมก่อนพักการแสดง ได้แก่ การลาเครื่องสังเวย ยังถือปฏิบัติ โดย
ใช้ตัวพระ นาง และตัวตลก เป็ นผู ้ ลาเครื่องสังเวย
๓.๑.๓ พิธีกรรมหลังเลิกการแสดง มีการปฏิบัติอย่างรวบร ัด โดยกล่าวลาโรง
ส่ วนพิธีถอนโรง ไม่มีการปฏิบัติ
๓.๒ พิธีกรรมและความเชื่ออื่น ๆ
พิธีกรรมไหว้ครูละครชาตรี ยังคงปฏิบัติตามแบบอย่างในอดีต แต่ มีการปร ับเปลี่ยน
ให้เหมาะสมกับสภาพป ัจจุบัน เช่น ใช้ศีรษะที่ใช้แสดงละคร ได้แก่ พระพรตฤๅษี มงกุฏ ชฎา ศีรษะ
ยักษ์ เงาะ เป็นต้น แทนการตั ้ งศีรษะครู จัดเครื่องสังเวยตามแบบแผนในอดีต มีการบรรเลงปี่พาทย์
ประกอบ ด้วยเพลงหน้าพาทย์ง่าย ๆ พิธีกรรมอื่น ๆ ที่ปฏิบัติ เช่น การขอขมาก่อนแสดง เป็ นต้น
๔. การแสดงละครชาตรี
๔.๑ รูปแบบการแสดง สรุปได้ดังนี้
๔.๑.๑ วิธีการแสดง การเปิ ดเรื่อง มักใช้ตัวพระที่ เป็ นกษัตริย์เปิ ดเรื่อง ลักษณะ
ตัวละครประกอบด้วย ตัวเอกฝ ่ายชาย ฝ ่ายหญิง กษัตริย์ นางกษัตริย์ นางโกง พี่เลี้ยง ยักษ์ สัตว์คู่ ใจ
โหร เทวดา ฤๅษี เป็ นต้น ดําเนินเรื่อง ตัวละครดําเนิ นเรื่องด้ วยตนเอง ตัวละคร ๒ ตัว และหลายตัว