Page 146 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๑๓๕
เพลงร้องของพระอภัยมณี ทํานองเพลงราชนิ เกลิง ขอให้นางผีเสื้อสมุทร
กลับไปยังถํ้า การร้องลิเก ทําให้การดําเนินเรื่องได้รวดเร็วด้วย
นอกจากนี้ พบว่า การที่ ผู ้ แสดงนิยมใช้เพลงราชนิเกลิงแบบลิเก มาใช้
ร้อง เนื่ องจากผู้แสดงละครชาตรีจํานวนหนึ่ ง เป็นผู้ที่แสดงทั ้ งละครชาตรี และลิเกด้วย และพื้ นถิ่น
อ่ างทอง เป็นพื้ นที่ ที่เป็ นแหล่งศิลปะการแสดงลิเก กระจัดกระจายอยู่ เป็ นจํานวนมาก ผู้แสดงกลุ่มนี้
จึงมีความถนัดในการใช้บทร้องแบบลิเก และนํ ามาผสมผสานในการแสดงละครชาตรี
๕.๔.๓.๓ เพลงแหล่
การแหล่ เป็นการขับลํานําอย่างหนึ่ง จัดว่าเป็นการอ่านหนังสือทํานอง
เสนาะที่ ขึ้นเสียงลงเสียงมาก ที่ดูเหมือนกับการร้องเพลง การแสดงละครชาตรี ได้นํามาใช้ร้อง
ประกอบการแสดง เช่น เรื่อง แก้วหน้าม้า ซึ่งเจ้าภาพได้นําเงินรางวัลให้นักแสดง ผู้แสดงจึงแหล่
อวยพรเจ้าภาพ ว่า
ขอเว้าวอนให้พรเป็นแหล่ ให้กับพ่ อแม่พี ่ น้องทั ้ งหลาย
ที ่ มาวันนี้ ทั ้ งหญิงและชาย เห็นแล้วชื ่ นใจละครจริงจริง
ให้ท่านรํ ่ ารวยหายป ่วยหายโรค ทั ้ งความเศร้าโศกให้หายไปสิ้น
ให้สุขสมบูรณ์ทั ้ งอาหารการกิน ไม่มีมลทินให้ซบให้เซา
ให้มีแต่สุขเป็นเศรษฐีนี พร้อมให้แม่สุ ขีเชียวนะแม่คุณ
ให้หายเจ็บหายป ่วยหายทุกข์หายโศก โรคภัยทุกโรคให้หายไปสิ้น
๖. การแต่งกาย
การแสดงละครของไทย ได้มีวิวัฒนาการมาโดยลําดับ มีรูปแบบการแสดงโดยเฉพาะ และ
กําหนดเป็นจารีต ที่ยึดถือปฏิบัติกันมาจนเป็นประเพณี ทําให้องค์ประกอบของการแสดงต่ าง ๆ
ได้ถูกกําหนดขึ้ น ไม่ว่าจะเป็ น กระบวนท่ารํา การบรรเลง เพลงร้อง และเครื่องแต่ งกาย เป็นต้น
ละครชาตรี นับเป็นละครประเภทแรกที ่ มีประวัติกล่าวว่า แต่งกายแบบ “ยืนเครื่อง”
การแต่งกายยืนเครื่อง เป็ นการแต่งกายเลียนแบบเครื่ องทรงของพระมหากษัตริย์ ซึ่ง
ละครไทย ได้นํารูปแบบและวิธีการมาใช้ แต่ลดค่าของวัสดุที่ นํามาใช้ในการแต่ง เช่ น ทั้ งผ้านุ่ ง เสื้ อ
เครื่องประดับต่าง ๆ เป็นเพียงของจําลองหรือเลียนแบบเท่ านั้ น ไม่ใช้ของมีค่าในการตกแต่ง
แบ่งออกเป็น ๒ ประเภท คือ การแต่งกายยืนเครื่องพระ และนาง
ละครชาตรี ในจังหวัดอ่างทอง มีการแต่งกายแบบยืนเครื่อง เลียนแบบเครื่องสูงเครื่องต้น
ของพระมหากษัตริย์ เนื่ องจากเนื้อเรื่องที่นิยมนํ ามาใช้ในการแสดง เป็ นเรื่องจักร ๆ วงศ์ ๆ ซึ่ งเป็น
เรื่องของพระมหากษัตริย์ แต่เครื่องแต่ งกายของละครชาตรีชาวบ้าน นั้นมีความแตกต่างไปจาก
เครื่องแต่งกายของละครกรมศิลปากร หรือของสถาบันที่ สอนด้านนาฏศิลป์ ในด้าน การใช้วัสดุที่มี
ราคาถู ก เช่น ผ้านุ่ง ใช้ผ้าสีแทนผ้ายก ใช้เลื่อมพลาสติก ลู กป ัดสีต่าง ๆ แทนดิ้นเงิน เป็นต้น อีกทั ้ ง
ลวดลายที่ใช้ป ักจะเป็นแบบง่าย ๆ ไม่ประณีตมากนัก สีที่ใช้สําหร ับเครื่องแต่งกายไม่ยึดตามแบบ
ของกรมศิลปากร การแต่งกายละครชาตรีในจังหวัดอ่างทอง มี ๓ รูปแบบ ดังนี ้