Page 13 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๒
สิ่งเหนือธรรมชาตินี้เป็ นอย่างมาก เมื่อตนเองสําเร็จตามความประสงค์ ก็แก้บนตามที ่ ได้ระบุต่อ
สิ่งศักดิ ์ สิทธิ ์ ไว้ว่า จะให้อะไรเป็ นการตอบแทน (อรุณวรรณ เกตุ อร่าม ๒๕๔๒ : ๕๗) ในอดีตนั้น
ละครชาตรี มีบทบาทในการนํามาเป็นเครื่องแก้บนของคนไทย หลายยุคหลายสมัย สิ่งเหล่านี้ ทําให้มี
อิทธิพลต่อความเป็ นอยู่ และการดําเนินชีวิตของคนไทย ต่อมาละครชาตรีเปลี่ ยนแปลงไป มีโอกาส
ในการแสดงมากขึ้น เช่น แสดงในงานศพ หรืองานฉลองตามวัด แต่อย่างไรก็ตามความนิยมในเรื่อง
การแสดงละครชาตรี ก็ยังอยู่ในรูปการรําบูชาถวายสิ่งศักดิ ์ สิทธิ ์ (อมรา กลํ่ าเจริญ, ๒๕๓๗ : ๑-๒)
จึงกล่าวได้ว่า ละครชาตรี เป็ นละครแก้บน เป็ นที่ นิ ยมของคนไทยมายาวนาน
ป ัจจุบันการแสดงละครชาตรี ตามแบบแผนดั ้ งเดิมมีน้อยลงมาก เพราะการแสดงส่วนใหญ่
มุ่งเน้นในเรื่องความสะดวกสบายในการจัดการแสดง มากกว่าคํานึ งถึงแบบแผนและศิลปะการแสดง
ละครชาตรีแบบดั้ งเดิม ดังนั ้น ละครชาตรีป ัจจุบันจึงแสดงในแนวที่ผสมผสานด้วยละครนอก ละคร
พันทางหรือลิเก เพราะแสดงได้ง่ายกว่าละครชาตรี นอกจากนี้แล้ว ความผันแปรของระบบเศรษฐกิจ
สังคม การเมือง และวัฒนธรรมในสังคมไทย ล้วนส่งผลกระทบให้วิถีชีวิตของผู้คน ชาวละครชาตรี
เกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างค่อยเป็ นค่อยไป มาอย่างต่ อเนื่ องตามยุคสมัย พร้อมกับวันเวลาที่ผ่านเลย
ไปนั ้ น ความเปลี่ ยนแปลงบางอย่าง ย่อมมีส่วนผลักดันทําให้ขนบธรรมเนียม ประเพณี ละครชาตรี
มีการผสมกลมกลืน และในขณะเดียวกันทัศนคติ ความชื่อ ความศร ัทธา ที่เคยยึดถือปฏิบัติสืบทอด
กันมาช้านาน ตั ้ งแต่โบราณกาลนั ้ น เริ่มคลี่คลายกลับกลายไปอย่างช้า ๆ
ความเปลี่ยนแปลง ของบริบททางสังคมป ัจจุบัน ตลอดทั ้ งวัฒนธรรมตะวันตก ที่หลั ่ งไหล
เข้ามาในสังคมไทย อีกทั ้ งเยาวชนคนรุ ่นใหม่ละทิ้งรากเหง้าวัฒนธรรมอันดีงาม ที่ บรรพบุรุษได้สั ่ งสม
สืบทอดมาอย่างต่ อเนื่ อง ล้วนเป็ นสิ่งสําคัญที่มีส่วนทํ าให้ละครชาตรี เกิดการหักเห สูญหายไปด้วย
คนรุ ่ นใหม่ ไม่สนใจสื่อสารกับการแสดงศิลปะพื้นบ้านไทยประเภทนี้ ซึ่งจังหวัดอ่างทองเคยเป็นพื้นที่
ที่มีความโดดเด่นในด้านศิลปะการแสดงละครชาตรี นอกเหนือจากจังหวัดเพชรบุรี จังหวัดจันทบุรี
และจังหวัดพระนครศรีอยุธยา ศิลปิ นผู้สืบสานศิลปะการแสดงละครชาตรี จึงต้องได้ร ับผลกระทบ
ดังกล่าว อย่างไม่ สามารถหลีกเลี่ยงได้ รูปแบบการแสดงที่ เคยเป็ นแบบแผนของละครชาตรีดั ้ งเดิม
จึงค่อย ๆ ห่างหายไป พร้อม ๆ กับวิกฤตการณ์ ดังกล่าว จึงเป็นสิ่งน่ าศึกษาอย่างยิ่งถึง สภาพและ
วัฒนธรรมของละครชาตรี ในพื้นถิ่นอ่างทอง เพื่อรวบรวมข้อมู ล หลักฐานต่าง ๆ เกี่ยวกับละครชาตรี
สืบไป
วัตถุประสงค์ของการวิจัย
๑. เพื่อศึกษาสภาพ ประวัติความเป็นมาของละครชาตรี ในจังหวัดอ่างทอง
๒. เพื่อศึกษาพิธีกรรมการแสดงละครชาตรี ในจังหวัดอ่างทอง
๓. เพื่อศึกษารูปแบบการแสดงละครชาตรี ในจังหวัดอ่างทอง