Page 12 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

บทที่ ๑
บทนํ า
ความสําคัญและที่มาของการวิ จัย
ละครชาตรี มีความสําคัญในฐานะที่เป็ นมรดกทางนาฏศิลป์ สืบทอดงานสร้างสรรค์จาก
บรรพบุรุษ ที่รวมศิลปะหลาย ๆ แขนงไว้ นับได้ว่าเป็นปฐมแบบการแสดงละครของไทย จะมีมาแต่
คร ั ้ งกรุงศรีอยุธยาเป็ นราชธานีหรือไม่นั ้ น ยังไม่ปรากฏหลักฐานแน่ชัด
จังหวัดอ่างทอง เป็ นจังหวัดหนึ่งที่มีหลักฐานทางประวัติศาสตร์ ที่แสดงถึงพัฒนาการของ
ชุมชนโบราณในพื้นที่ลุ่มนํ้าเจ้าพระยา มาตั ้ งแต่ สมัยที่ชื่ออ่างทองยังไม่ปรากฏ มีหลักฐานชัดเจนว่า
ดินแดนแถบนี้ เป็ นแหล่งที่ อยู่อาศัยของผู้คนมาตั ้ งแต่สมัยทวารวดี เป็นพื้ นที่หนึ่งที่มี มรดกทาง
วัฒนธรรม โบราณวัตถุ โบราณสถาน งานศิลปกรรม งานปราณีตศิลป์ ที ่ สะท้อนร่องรอยอดีตอันเคย
รุ ่ งเรือง ซึ ่ งถูกสั ่ งสมและหลอมรวม เป็ นประชาคมอ่างทองอย่างแนบแน่ น นอกจากนี้ ยังมีร่องรอย
วัฒนธรรมพื้ นบ้านอีกมากมาย เช่น ตํานานพื้ นบ้าน วรรณกรรมพื้นบ้าน การแพทย์แผนไทยพื้นบ้าน
อาหารพื้นบ้าน และการละเล่นพื้ นบ้านที่สําคัญ ได้แก่ เพลงเรือ เพลงฉ่อย เพลงทรงเครื่อง เพลง
เกี่ยวข้าว เพลงรําโทน ลิเก และละครพื้นบ้านที ่ สํ าคัญ คือ ละครชาตรี ที่กระจัดกระจายอยู่ในพื้นที่
ละครชาตรี เป็นวัฒนธรรมการแสดงที่แพร่หลาย กระจัดกระจายอยู่เป็นจํ านวนมาก ใน
พื้นที่จังหวัดอ่างทอง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ราว ๕ - ๖ ทศวรรษ ที่ผ่านมานั ้ น นับเป็นช่วงที่ ละครชาตรี
มีการพัฒนาอย่ างต่อเนื่ อง ทั ้ งรูปแบบการแสดง ดนตรีประกอบการแสดง จํานวนนักแสดง เรื่องราว
ที่ใช้แสดง เป็นต้น โดยมีภูมิป ัญญาศิลปินละครพื้ นบ้าน ที่ เป็ นผู ้ สั ่ งสม สืบทอด ตลอดทั ้ งเป็นแม่แบบ
ในการถ่ ายทอดความรู้ ด้านศิลปะวัฒนธรรมการแสดงละครชาตรีมาอย่างต่อเนื่อง ทําให้ละครชาตรี
แพร่หลายในจังหวัดอ่างทอง อย่างกว้างขวาง ส่ งผลต่ออัตราการเพิ่มของศิลปินละคร และคณะละคร
ที่มีมากขึ้นตามความนิยม กระจัดกระจายในพื้นที่ อํ าเภอเมือง อําเภอวิเศษไชยชาญ อําเภอป ่าโมก
และอําเภอโพธิ ์ ทอง
การแสดงละครชาตรี ซึ่งเป็ นปฐมแบบการแสดงละครของไทย เป็นการแสดงของชาวบ้าน
รูปแบบการแสดงมุ่งให้เกิดความเพลิดเพลิน สนุกสนาน มีการดําเนินเรื่องที่รวดเร็ว เรื่องราวที่นํามา
แสดง สะท้อนความเป็นอยู่แบบชาวบ้าน ทั้ งด้านภาษา และค่านิยม นอกจากเพื่อความบันเทิงแล้ว
ยังมีความเกี่ยวข้องกับพิธีกรรม และความเชื่อของคนไทยในเรื่องการแก้บน ที่สะท้อนให้เห็นถึง
สภาพสังคมไทย ที่ยังมีความเชื่อในเรื่องของภูตผี วิญญาณ โชค เคราะห์ การยึดมั ่ นในสิ่งที่ตนเอง
นับถื อ เนื่ องจากคนไทยมีความเชื่อเรื่องสิ่งศักดิ ์ สิทธิ ์ สิ่งลึกลับมีอํานาจเหนือมนุษย์ สามารถดล
บันดาลให้เกิดเหตุการณ์ต่าง ๆ ถึงแม้ว่าป ัจจุบัน ความเจริญทางเทคโนโลยี สามารถพิสูจน์เกี่ ยวกับ
ปรากฏการณ์ ทางธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมได้แล้ว แต่ยังมีประชาชนที่มีความเชื่อ เคารพ เกี่ยวกับ