Page 120 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๑๐๙
เหม่ อ้ายศรีสันทาขัยนดี
ไว้ใจเป็ นพี่ว่าผู้ใหญ่ ไล่ลู กกูมานี่ว่าไร…(สังข์ศิลป์ ชัย)
ได้ฟ ัง พระโอรสร ับสั ่ งใส่เกศา
จึ่งชวนเจ้าพราหมณ์ชีลีลา เสด็จมาปราสาทแก้วแววไว...(สุวรรณหงษ์)
ได้เอยได้ฟ ัง สมดังใจจิตอิจฉา
ร้องเรียกบุตรีจันทิมา เสี้ยมสอนให้ว่าสารพัน
๒.๒.๒.๓ รูปแบบไม่เป็ นตามลักษณะบังคับ (กลอนแปด) เช่น
พันปี พระจะมา ไล่ตีข้าใย โทษผิดหาไม่ ไล่ตีไยนา กุมพลเยาะเย้ย
หัวเราะร่า ได้ยินยักษา เป็ นเสียดิบดี...(สุวรรณหงษ์)
๒.๒.๒.๔ ข้อความวรรคแรกมีข้อความครบถ้วนตามลักษณะบังคับ เช่น
คับคั ่ งทั ้ งพระลานชานชาลา ทั ้ งผู้ดีขี้ข้าหาว่าไม่
บ้างชิงทีตีต่อยกันอึงไป ตํารวจในคอยห้ามปรามคน...(มณีพิไชย)
รูปแบบการประพันธ์บทละครชาตรี ทั ้ งในส่วนที่คัดลอกจากสมุดข่อย จากหนั งสือ
วัดเกาะ นิทานอ่านเล่น หรือแม้แต่ที่ แต่ งขึ้ นใหม่ เป็ นการประพันธ์ในลักษณะกลอนแปด ทั ้ งสิ้น ทั้ งนี้
ในการบันทึกบทละคร อาจมีรูปแบบที่ แตกต่ างกันไป และใช้ภาษาไทยแบบดั้ งเดิมบ้าง สําหร ับบท
ละครบางเรื่อง
๒.๒.๓ การใช้บทละครสําหร ับการแสดง
ละครชาตรี แต่ละคณะจะมีสมุดจดคัดลอกบทละครไว้ แต่บางคณะไม่มีเอกสาร
แล้ว แต่ผู้แสดงส่วนใหญ่ใช้วิธีท่องจําบทต่าง ๆ ไว้ การนําบทละครไปใช้แสดงในแต่ละคร ั ้ งนั ้ น พบว่า
มีการสอดแทรว บทร้องในลักษณะกลอนแปดเพิ่มเติมจากบทของเติม เพื่อให้การนําเสนอเนื ้อหามี
ความสอดคล้อง สัมพันธ์กัน เนื่ องจากบทบางตอนมีลักษณะเป็นนิทานอ่านเข้าใจ แต่เมื่อต้อง
นําเสนอในรูปแบบการแสดง จะต้องเพิ่มเติมบทร้อง ต่าง ๆ เพื่อประสานรอยต่อของบทที่ ใช้อยู่ เช่น
บทละครแก้วหน้ าม้า ตอน สามหน้ า (คณะนารี รุ่งเรื องศิลป์ )
ปางนรินทร์ปิ่นแก้วรีบแคล้วคลาด กับนุชนาฎนวลละอองผ่องฉวี ขี ่ เรือน้ อยลอยเล่น
ในเมฆี หมายบุรีที่ ถิ ่ นมิถิลา พระถอดหน้าภาชีจากที ่ พัก นรลักษณ์ดังเทวะเลขา นั ่ งแนบนวลชิด
ภัสดา ชมสุธาถิ ่ นที ่ บุรีราย ฯ เชิด หรือ เสมอ (ไม่ใช้บทส่วนนี้ สําหร ับการแสดง)
เริ่ มบทร้อง ๑ เมื่อนั้ น พระปิ่ นแก้วภูมีศรีไส
อยู่กับดารายอดยาใจ ภูวนัยเป็นสุขทุกราตรี
เจรจา