Page 117 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๑๐๖
ด้วยความเป็นเด็กเนตรอัคคีสู้บิดาไม่ได้ แต่ นึกได้ว่าตนเองมีเนตรที่สาม ถ้าลืมเนตรที่ สามเมื่ อใด
โลกจะลุกเป็ นไฟ จึงลืมเนตรขึ้น แต่ไม่สามารถทําอันตรายพระสุจินดาได้ เพราะเป็นสายเลือด
เดียวกัน เนตรอัคคีจึงหนีไปหาเทพเทวา เทพเทวา อธิบายว่า เนตรอัคคีทําอะไรพระสุจินดาไม่ได้
เพราะว่าเป็ นสายเลือดเดียวกัน เนตรรอัคคีเจ็บใจจึงคิดแผนการยั ่ วยุเทพเทวาว่า พระสุจินดา ด่าเทพ
เทวาว่าไม่มีอิทธิฤทธิ ์ ลูกเทพเทวายังสู่มนุษย์ก็ไม่ได้ เทพเทวาหูเบา จึงเอาหอกวิเศษ ที่พระอิศวร
ฝากไว้มาอวดเนตรอัคคี หอกวิเศษมีฤทธิ ์ พุ่งไปที่ใดที่นั ่ นจะลุ กเป็นไฟ เนตรอัคคีจึงโขมยหอกวิเศษ
ลงไปตีเมืองของพระสุจินดา เมื่อทหารนํ าความไปกราบทูล พระสุจินดาจึงออกไปสู้รบกับเนตรอัคคี
แต่นางขันทองขอร้องไว้ ขอไปเจรจาเพื่อร ับเนตรอัคคีมาเลี้ยงเป็ นลูก เมื่อเนตรอัคคีพบพระสุจินดา
และนางขันทอง ก็ไม่ฟ ังเหตุผลใด ๆ ทั ้ งสิ้น ด่าทอนางขันทองว่า เป็ นสาเหตุให้มารดาของตนต้อง
ตาย การสู ้ รบระหว่างพระสุ จินดากับเนตรอัคคีจึงเกิดขึ้นอีกคร ั ้ ง เนตรอัคคีพุ่งหอกวิเศษใส่ ทําให้ไฟ
ลุกไหม้ พระสุจินดาและนางขันทองสู ้ เนตรอัคคีไม่ได้ จึงหนีไปขอความช่วยเหลือจากพระฤาษี แต่
เนตรอัคคีก็ใช้หอกพุ ่ งใส่อาศรมฤาษี ทั ้ งสามสู ้ไม่ได้จึงหนีไป แต่พระฤาษีจําได้ว่าหอกนั ้ นเป็นหอก
วิเศษ จึงไปเข้าเฝ้ าเทพเทวาเพื่อแจ้งเรื่อง และบอกให้เทพเทวา นําตัวเนตรอัคคีไปให้พระสุจินดา
ลงโทษภายใน ๗ วัน มิฉะนั ้ น ตนจะนําเรื่องทั ้ งหมดไปกราบทู ลพระอิศวร เมื่อเนตรอัคคีกลับมา
เทพเทวานําตัวเนตรอัคคีไปส่งให้พระสุจินดา พระสุจินดาให้โอกาสเนตรอัคคีกลับตัวกลับใจ แต่ เนตร
อัคคีกลับก้าวร้าวด่าทอพระบิดาและนางขันทอง และไม่ยอมให้พระสุจินดาลงโทษ เนตรอัคคีเชือด
เนื้อตัวเองตายไป วิญญาณของเนตรอัคคีมีแต่ความแค้น ล่องลอยไปถึงเมืองยักษ์กระโจมทองกับ
มเหสี นางเงาะวาสูร และไปเข้าฝ ันนางวาสูรว่าตนจะขอเเกิดเป็ นบุตร นางวาสูรแพ้ทองอยากกิน
เลือดเจ็ดกษัตริย์ วงวานหว่านเครือนางขันทอง ยักษ์กระโจมทองจึงเขียนสาส์น ไปขอเลือดให้แก่
นางวาสูรซึ่งแพ้ท้องกิ น เมื่อพระสุจินดาทราบความ ก็นึกถึงคําสาปแช่งของเนตรอัคคีว่า จะจองล้าง
จองผลาญนางขันทอง จึงส่งสาส์นกลับไปท้ารบ พญายักษ์ กระโจมทองยกกองทัพมารบ ตามคําท้า
พระสุจินดาและนางขันทองสู ้ ยักษ์ไม่ได้ สู ้ พลางถอยพลาง ในขณะที่นางขันทองครรภ์แก่ใกล้ คลอด
และได้คลอดบุตรกลางสนามรบ พระแม่ธรณีมาช่วยร ับบุ ตรของนางขันทองไป พระสุจินดาและนาง
ขันทองจึงช่วยกันออกตามหาบุตรของตน
๒.๒ บทละคร
บทละคร ที่ใช้ประกอบการแสดงละครชาตรี ในจังหวัดอ่างทอง ส่วนใหญ่ เป็ นเรื่อง
จักร ๆ วงศ์ ๆ ต้นฉบับที่พบเป็ นของโรงพิมพ์ราษฎร์เจริญ หรือโรงพิมพ์วัดเกาะ ซึ่งเป็ นโรงพิมพ์ที่ มี
ชื่อเสียงมากในสมัยร ัชกาลที่ ๔ เป็นที่รู้จักกันอย่างแพร่หลาย
นอกจากต้นฉบับ หนังสือ จักร ๆ วงศ์ ๆ ของโรงพิมพ์ราษฎร์เจริญ หรือหนังสือ
วัดเกาะแล้ว ยังพบต้นฉบับที่เป็นสมุ ดคัดลอกของชาวบ้าน ที ่ ชาวละครชาตรีนํ ามาใช้เป็ นบทละคร
ในป ัจจุบันด้วย
๒.๒.๑ ลักษณะบท
ลักษณะบทละคร ที่ละครในจังหวัดอ่างทอง นํามาใช้แสดง แบ่งออกได้ เป็น ๓
ลักษณะ คือ