Page 104 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๙๓
๑.๒.๑.๑๑ ฤๅษี , นักบวช มีบทบาทในการดําเรื่อง ช่วยเหลือตัวเอก
ทั ้ งฝ ่ายชายและฝ ่ายหญิง อาจเลี้ ยงไว้ตั ้ งแต่เด็ก คอยช่วยเหลือยามตกทุกข์ได้ยาก เช่ น ละครเรื่อง
แก้วหน้ าม้า พระฤๅษีช่วยเหลือมอบแหวนให้เปลี่ยนรูปได้ ละครเรื่องพระอภัยมณี พระฤๅษีช่วยให้
พ้นภัยจากนางผีเสื้อสมุทร ละครเรื่องรพระรถเมรี พระฤๅษีแปลงสาร ช่วยชีวิตพระรถ เป็นต้น
๑.๒.๑.๑๒ ตัวละครประเภทตัวเอกแปลงกาย มักเป็นรู ปน่าเกลียด เป็นที่
ร ังเกียจของคนทั ่ วไป แต่จะเป็ นที่ ยอมร ับในเรื่องความสามารถ เช่น แก้วหน้าม้า โม่งป ่า เป็นต้น
๑.๒.๑.๑๓ อมนุ ษย์ อื่น ๆ ในการดําเนินเรื่องตัวละครประเภทอมนุ ษย์
มีบทบาทด้วย ได้ แก่ คนธรรพ์ กินนร กินรี ปี ศาจ เป็นต้น เช่น ผีตะเคียน ในละครเรื่ อง
กายวรรณ พระขันธ์เพชร นางกินรี เรื่องพระสุธนนางมโนห์รา เป็ นต้น
๑.๒.๒ วิธีการดําเนินเรื่อง
การดําเนิ นเรื่องในการแสดงละครชาตรี ส่วนใหญ่ เริ่มสาเหตุ จากความขัดแย้ง
โดยกํ าหนดให้ตัวละครตัวหนึ ่ง สร้างป ัญหาไปสู่ตัวละครอีกตัวหนึ่ง ตัวละครที่ต้องเผชิญป ัญหานั้ น
เป็ นตัวเอกของเรื่อง คือ พระเอก หรือนางเอก การดําเนินเรื่อง ตัวละครต้องฟ ันฝ ่าอุปสรรค และมี
ผู้ช่วยไปพร้อม ๆ กัน ความขัดแย้งเป็นส่วนสําคัญในการดําเนินเรื่อง เพราะทําให้การแสดงดูสนุ ก
และชวนติดตาม
2 ลักษณะสําคัญ ของการดําเนินเรื่องอยู ่ที่ผู้แสดง ในบทบาทของตัวละครที่จะต้อง
เป็ นตัวดําเนินเรื่อง ให้เป็ นไปอย่างต่อเนื่อง ลักษณะของการใช้ตัวละครในการดําเนินเรื่อง ที ่ พบใน
การแสดง คือ
2 ๑.๒.๒.๑ ตัวละคร ดําเนินเรื่อง2ด้วยตนเองก่อน ในเรื่องของการแนะนํ า
ตัว แล้วจึงโยงไปสู่ตัวละครตัวอื่น
๑.๒.๒.๒ ดํ าเนินเรื่องด้วยตัวละคร ๒ ตัว โดยตัวละครตัวหนึ่งเดินทาง
ไปหาตัวละครอีกตัวหนึ่ง กล่าวถึง สิ่งที่ต้องทําที่เป็ นเหตุเป็นผลกัน ทําให้เรื่องดําเนินต่อไป เช่น
เรื่องรถเสน นางยักษ์สารตราวางอุบายฆ่ ารถเสน นางสารตราจึงขึ้นเฝ้าท้าวกายสิทธิ ์ ใช้ให้รถเสน
ไปนํ ายาที่เมืองทานตะวัน
๑.๒.๒.๓ ดําเนิ นเรื่องด้วยตัวละครหลายตัว เพื่อเป็นการเสริมบทให้กับ
ตัวละครที่สําคัญ คือ พระเอก และนางเอก และบางคร ั ้ งต้องใช้ตัวตลก เป็ นตัวโยงเรื่องเข้ากับ
เหตุการณ์เพื่อช่วยในการดําเนินเรื่อง เช่น เรื่องสังข์ทอง ตอนเลือกคู่ครอง ใช้ตัวตลกไปป ่าวร้อง
เชิญกษัตริย์เมืองต่าง ๆ มาให้ธิดาทั ้ งเจ็ดเลือกเป็ นคู่ครอง กษัตริย์เมืองต่าง ๆ ออกมาทํ าบทว่า ต่าง
คนต่างมา และพาพบกันกลางทาง มีบทเจรจาเรื่องราวทบทวนของการป ่าวร้อง และความงามของ
ธิดาทั ้ ง ๗ องค์ ของท้าวสามล เจรจาแล้วชวนกันไปร่วมพิธีเลือกคู่ครอง เมื่อนางรจนายังเลือก
คู่ครองไม่ได้ ท้าวสามลจึงใช้ตัวตลกไปหลอกล่อเจ้าเงาะให้เข้าเมือง นางรจนาเลือกเจ้าเงาะเป็น
คู่ครองเป็นเหตุให้เจ้าเงาะและนางรจนาถูกขับไล่ออกจากเมือง