Page 18 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

ศิลปะการต่อสู้ป้ องกันตัวแบบไทย: คุณค่ าแท้และกระบวนการถ่ายทอด กรณี ศึกษาครูวิ ชิต ชี้ เชิญ
9
มวยไทย
การต่อสู้ด้วยมือเปล่ าหรือมวย เป็ นการต่อสู ้ของมนุษย์ทั่ ว ๆ ไปทั้งโลกที่ ต่อสู้กันโดยใช้พละ
กําลังและอวัยวะของร่ างกายเป็ นอาวุธ เป็ นการต่อสู ้ โดยธรรมชาติ ของมนุ ษย์
พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน ( 2525 : 632 ) ได้ให้ ความหมายของคําว่ า “มวย คือ
การชกกันด้วยหมัด” และให้ความหมายของมวยไทยไว้ว่า “ มวยไทย คือ กีฬาชกมวยบนเวทีที่มีกติกา
ยอมให้คู ่ชกใช้เท้า ศอก และเข่าได้ “
พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน ( 2517 : 698 ) ได้กล่าวไว้ว่า “ มวยไทย คือ ศิลปะการ
ต่ อสู้แบบมือเปล่ าของชนชาติไทย ที่สามารถใช้ศอก เข่า เท้า และหมัดเป็ นอาวุธ ”
ในอีกความหมายหนึ่ งมวยในภาษาไทยโบราณมีความหมายว่ า “หนึ่ งเดียวหรื อการม้วนผมที่
ยาว” โดยการรวบให้เข้ากันเป็ นกลุ่ม มวยจึ งอาจหมายความถึง การรวมพลังกาย พลังใจ และพลัง
ปัญญาให้เป็ นหนึ่ งเดียวทําให้นักมวยเกิดความคล่ องแคล่ว ว่องไว สามารถเผชิญกับคู่ต่ อสู้ได้ ในภาษา
สันสกฤต มวย หมายถึง การผูก จึงอาจสรุ ปได้ว่า “มวย” สามารถแยกความหมายหลักออกได้เป็ น 2
ความหมาย ได้แก่ ( สุจิตรา สุ คนธทรัพย์,2540 )
1. การต่อสู ้ที่ใช้กําปั้ นและการปลํ้ า
2. การรวมกันเป็ นกลุ่มในลักษณะของการผูกรัดหรื อมัดเข้าด้วยกัน ซึ่ งเห็ นได้จากลักษณะ
ของมวยที่มีการกําหมัดเป็ นการมัดหรื อรวมนิ้วมือไว้ด้วยกัน หรื อ การเข้ากอดปลํ้าคู่ต่ อสู้ก็ มีลักษณะ ที่
เป็ นการมัดหรื อรัดเช่ นเดียวกัน นอกจากนี้ ลักษณะของการผูกหรื อมัดย ังปรากฎในการแต่ งกายของ
มวยไทย เช่ น ผูกหมัด( คาดหมัด ) ผูกศรี ษะ ( การสวมมงคล ) ผูกแขน ( การผูกผ้าประเจียด ) และ
ประการสุ ดท้ายคือการผูกใจโดยใช้คาถาอาคมเป็ นสื่ อในการรวมพลังกายและพลังใจให้เป็ นหนึ่ งเดียว
มวยไทยแตกต่างจากมวยชาติ อื่นที่ สามารถใช้อาวุธในร่ างกายได้ทั้ งหมด 9 ส่วน โบราณจึง
เรี ยกว่า “ นวอาวุธ” คื อ หมัด 2 หมัด, เท้า 2 เท้า, เข่า 2 เข่า, ศอก 2 ศอก และ 1 ศี รษะ ครูเขตร ศรี
ยาภัย ( กรมวิชาการ,2546 )กล่าวไว้ว่าการต่อสู้ของคนไทยนั้ นมีพิ ษสงรอบตัว คนไทยต่อสู้โดยใช้หัว
ขวิด ปากกัด ตี นเตะ ถีบเหน็บ มื อตะปบ ตบต่อย ทุบ ศอกถอง ฟันสับ ส้นเดื อย เข่ากระทุ้ง ก้น
กระแทก บ่ าแบกและทุ ่ม ล้มทับ จับหัก ควักนั ยน์ตา ผ่าหมาก ซึ่ งลักษณะของการต่อสู้ แบบนี้
เรี ยกว่า “พันลํา” แปลว่ ารอบด้าน การใช้อวัยวะต่ าง ๆ ของร่ างกาย 9 ส่วนในการต่ อสู้ที่ กล่าวมานี้
สามารถนํามาใช้รวมกันเป็ นท่าทางของการต่อสู ้ได้มากมาย แบ่ งได้เป็ นท่าหลักที่เรี ยกว่า ท่ าแม่ไม้
และที่พลิกแพลงขยายจากท่าพื้นฐาน เรี ยกว่า ท่าลูกไม้