Page 95 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

82
เท่านั้ นจึงจะสามารสร้างและเสพ ดนตรี ที่สุ ดวิเศษเช่นนี้ วงดนตรีภายใต้การอุปถัมภ์ของชนชั้ นสูง
นั้นจะอยู่ได้ต่อเมื่อมีระบอบการเมืองปกครองที่สนับสนุ นคือ ในยุคศักดิ นาและสมบูรณาญาสิ ทธิ
ราช เมื่อชนชั้ นสูงที่เป็ นผู ้ อุปการะวงไม่มีทรั พยากรจํานวนมากมาสนับสนุ นได้อีกภายหลังการ
เปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 เจ้านายบางพระองค์เช่น กรมพระนครสวรรค์วรพินิ ตซึ่ งเป็ น
เสาหลักของดนตรี ไทย ก็ต้องเสด็จลี้ ภัยทางการเมืองไปอยู่ต่างประเทศ งบประมาณที่ราชสํานักและ
เชื้อพระวงศ์เคยได้รับก็ถูกตัดทอนลง ราชสํานักและวังต่ างๆของเจ้านายไม่อาจเป็ นที่เลี้ ยงดูและ
อุปถัมภ์นักดนตรีสุ ดยอดฝี มือจํานวนมากอีกต่อไป ปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้ นคือเกิดการปิ ดวัง บรรดา
ผู ้ ที่อยู่ภายใต้การอุปถัมภ์ของเจ้านายก็แตกแยกย ้ายกันออกไป นักดนตรี ต้องออกหากินโดยการ
รับจ้างแสดงตามงานต่ างๆหรื อการจัดตั้ งคณะละครขึ้ นเช่นเดี ยวกับเอกชนทั่วไป เพื่อหารายได้เลี้ ยง
ชีพ วงดนตรีที่ มีความสามารถและมีความพร้อมทั้งหลายในยุคระบอบการเมืองแบบสมบูรณาญา
สิ ทธิราช ก็หมดลง
เมื่อราชสํานักและวังหมดบทบาทในการเป็ นผู้ อุ ปถัมภ์ดนตรีไทย แต่วัฒนธรรมดนตรี กับ
สังคมไทยย ังคงอยู่ ชาวบ้านย ังมีวิถีชีวิตที่ผูกพันอยู่กับดนตรี ไม่ว่างานพิธีกรรมทางศาสนา ประเพณี
และงานที่เกี่ยวข้องกับกิจกรรมสําคัญของชีวิตดนตรี ย ังเข้าไปมีบทบาทอยู ่ ชาวบ้านที่บางโคล่ย ังคง
สี บทอดวัฒนธรรมดนตรี ของตน ดนตรี ของชาวบ้านที่ไม่ ได้มีไว้แข่งขันเพื่อความเป็ นเลิ ศ แต่เป็ น
ดนตรี เกี่ยวข้องกับวิถีชี วิตที่เป็ นจริงคื อใช้เพื่อผ่อนคลายจากการทํางาน เพื่อความสนุกสนานและ
ประกอบกิ จกรรมทางศาสนาและกิจกรรมสําคัญของชีวิต กิ จกรรมทางดนตรี เช่นนี้ มีวัดและศาสนา
เป็ นศูนย์กลาง ดนตรี ของชาวบ้านแม้ไม่ อาจเทียบได้กับดนตรี ของราชสํานักและวังต่ างๆแต่ชาวบ้าน
โดยเฉพาะที่บางโคล่ก็มีบทบาทสําคัญในการอนุ รักษ์ดนตรีไทยในช่วงที่ชนชั้ นสูงหมดอํานาจ ราช
สํานักและวังไม่ได้เป็ นองค์กรอุปถัมภ์ที่แข็งแกร่ งของดนตรีไทย ดนตรี ของชาวบ้านนั้นคงดํารงอยู่
ได้ต่อเมื่อชุ มชนเข้มแข็ งแต่เมื่อชุ มชนได้แตกสลายลงกับความเจริญที่ เข้ามา ดนตรี ไทยก็ค่ อยๆ หมด
ไปจากพื้นที่บางโคล่