Page 8 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

กิตติกรรมประกาศ
งานวิจัยชิ้นนี้ เกิดจากความตั้ งใจของผู้ วิจัยที่จะศึกษาเรื่ องราวที่อยู่รอบตัว ที่ได้เคยเห็ นและ
อยู่กับสิ ่งเหล่านี้ มาตั้งแต่เกิด และเกรงว่าเรื่ องชีวิตของชาวสวน และวัฒนธรรมดนตรี ไทยที่ บาง
โคล่นั้นจะเลือนหายไปหากไม่ รีบบันทึกไว้ ความตั้ งใจนี้ ดูเหมือนว่าจะเป็ นเหตุผลส่ วนตัว แต่เรื่ อง
นี้ เป็ นเรื่ องสําคัญที่ สามารถนําไปสู่ ความเข้าใจเรื่ องราวของชีวิตสามัญชนชาวกรุ งเทพฯที่ย ังไม่ มี
ใครพูดถึงมากนัก โดยเฉพาะเรื่ องราวของสวนในตอนล่างนี้
เมื่ อผู้ วิจัยย ังเป็ นเด็กบรรยากาศของสวนที่บางโคล่ สงบ ร่มเย็น ซอยประดู่1 หรื อเจริญกรุง
107 ในปั จจุบัน เป็ นซอยที่ใช้ไม้กระดาน 2 แผ่นปูเป็ นทางเดิน ข้างทางเป็ นรั้ วพู่ระโหงบ้าง เป็ น
ร่ องสวนบ้าง และมีสะพานสู งหลายสะพานข้ามลําคลองใหญ่ บ้านของผู ้ วิจัยเป็ นครอบครัวใหม่ที่
ย ้ายถิ ่นเข้ามาจากที่อื่ น พ่อมาจากพระประแดง ส่ วนแม่ก็มาจากแถวบ้านใหม่ ถนนเจริญกรุ ง พ่ อ
และแม่แต่งงานกันและมาเช่ าที่ปลูกบ้านที่ สวนแถววัดจันทร์ในเมื่ อประมาณปี พ.ศ. 2495 ในครั้ ง
นั้นบรรยากาศรอบบ้านเป็ นสวนผลไม้ที่ ดีเลิศเกือบทั้งหมด หน้าบ้านนั้นหันออกลําคลอง มีท่ านํ้ า
นํ้าไหลมาจากลํานํ้ าเจ้าพระยา ที่ท่ านํ้ ามีตุ ่ มสําหรับใส่ นํ้ า เวลานํ้ าขึ้นก็ช่ วยกันตักนํ้ าใส่ตุ ่ มเอาไว้ใช้
สอย บ้านของเรามีตุ ่ มเยอะมาก ไม่ตํ่ากว่า 20 ใบ เพื่ อนบ้านก็มีทั้ งชาวสวนและครอบครัวที่ย ้ายเข้า
มาเช่าที่อยู่เช่นเดี ยวกัน พวกเราใช้ชีวิตอยู ่ กันเหมือนญาติ พี่น้อง ที่สําคัญในกลุ ่ มนี้ ย ังมี “วงมโหรี วง
วัดจันทร์ ใน” ที่ มีลุ งถอยกับป้ าใบเป็ นหัวหน้าวง เสี ยงดนตรี ที่บรรเลงสร้ างความสุขแก่ชุ มชนเล็กๆ
แห่ งนี้ พ่อของผู้วิจัย ( ชาญ บัวเล็ก) ก็ เข้าไปช่ วยตีฉิ ่ง เคาะจั งหวะด้วยทุกครั้ งที่ ว่างเวลาฝึ กซ้อม
นอกจากที่บริ เวณบ้านแล้ว ชาวสวนและผู้ ที่ อยู่ในย่านบางโคล่ นี้ ย ังเล่นดนตรี กันอีกหลายคน มีทั้ง
เล่นเดี่ยวและเล่ นเป็ นหมู่คณะ คนเหล่านี้ ไปมาหาสู่ กัน แลกเปลี่ยนความรู ้และฝึ กซ้อมร่วมกันเมื่อมี
โอกาส
เรื่องราวของชาวสวน และการเล่นดนตรี ไทยที่บางโคล่ เกื อบจะเลือนหายไปจากพื้ นที่นี้
แล้ว คนบางโคล่ดั้งเดิ มย ้ายถิ่นออกไป ที่เหลื ออยู่ก็มุ ่งทํามาหากินในวิ ถีชีวิตแบบชาวเมืองใหม่ คนที่
อาศัยอยู่ที่ บางโคล่ในปั จจุบันก็มาจากที่หลากหลาย จนไม่ สามารถทําความรู ้ จักและรู้ความเป็ นมา
ของแต่ละครอบครัวได้อี ก การเปลี่ยนแปลงที่ ชัดเจนที่บางโคล่ เกิ ดขึ้ นเมื่อประมาณ 30 ปี มานี้ เมื่อ
มีการตัดถนนสายใหม่ๆในกรุ งเทพฯ และสวนที่บางโคล่ก็เป็ นส่ วนหนึ่ งของการตัดถนนนั้ น
ความคิดที่ อยากจะเขียนเรื่ องราวของย่ านบางโคล่เกิ ดขึ้ นเมื่อ ประมาณ 10 ปี ที่ แล้ว เมื่อ
หลานของผู้วิจัยได้ไปเรี ยนดนตรี ไทยที่วัดเรื องยศสุ ทธาราม (วัดบางโคล่ ใน) เอกสารแผ่นพับที่ได้
รับแจกจากครู ที่สอน มี เรื่ องราวของดนตรี ไทยที่บางคอแหลม กล่ าวถึงกลุ ่มดนตรีพื้ นบ้านที่ฟูมฟัก
ตนเองและถ่ายทอดศิ ลปะดนตรี ไทยพื้นบ้านนี้ แก่คนรุ่ นหลังแบบตัวต่ อตัว และย ังกล่ าวถึ งวง
(7)