Page 75 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

62
2.3.1 เรื่ องเจ้าของวังบางคอแหลม
ตามประวัติกรมหลวงลพบุรี ราเมศวร์ ต้นราชสกุลยุคล ทรงเป็ นราชโอรสองค์ที่ 41 ใน
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู ่หัว รัชกาลที่ 5 กับพระวิมาดาเธอ กรมพระสุ ทธาสิ นีนาฏ ปิ ย
มหาราชปวิรั ดดา พระอัครชายา พระมเหสี ในอันดับที่4 (หม่ อมเจ้าสายในกรมหมื่ นภูมินทร์ภักดี )
กรมหลวงลพบุรีฯทรงประสู ติเมื่ อวันเสาร์ที่ 17 มีนาคม พ.ศ. 2425 ตามที่มีผู ้ ศึกษาเรื่ องของเจ้าท่าน
นี้ ได้กล่าวไว้ว่า รัชกาลที่ 5 ทรงโปรดปรานในพระเจ้าลูกเธอ เจ้านายพระองค์นี้ อย่างมากตั้งแต่มี
พระสู ติกาล พระองค์ได้จึงได้พระราชทานทรัพย์สิ นไว้ให้ เป็ นทุนดํารงพระชนม์ชี พมากมาย 9
รัชกาลที่ 5 ได้ทรงตรัสถึ งเจ้าฟ้ าพระองค์นี้ ว่า
“ข้าพเจ้าเห็ นว่า ลูกชายยุคลทิฆัมพร ซึ่ งเกิดด้วยหม่ อมเจ้าสายในกรม
หมื่ นภูมินทร์ภักดี เป็ นบุตรซึ่ งข้าพเจ้าอยากจะใคร่ได้มาช้านาน มีความรั กใคร่
สงสารเป็ นอันมาก ด้วยเห็นว่าญาติข้างฝ่ ายมารดาเป็ นเจ้านายที่ไม่มีกําลังอํานาจ
บารมีที่ จะเกื้อหนุนกันได้ หากให้ที่สวนที่นาแปลงใหญ่ๆให้ ก็ไม่มีกําลังที่จะ
รั กษา หากให้ที่ทางที่เกี่ยวข้องกับฝรั่งก็มองไม่ เห็นใครจะคอยว่ากล่าวแก้ไข
อุ ปสรรคที่เกิ ดขึ้นได้ จึงเห็ นสมควรให้ที่ทางที่จะเกิดผลออกดอกสื บไปได้ จึง
ได้มอบให้พระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์ หลวงนาวาเกนิกร ไปซ่ อมแซมตึกเก่ าที่
เพลิ งไหม้ในที่ดินผืนนี้ ต่อไปภายหน้ามากน้อยเพียงใด ก็ยกให้เป็ นสิทธิ์ แก่ลูก
ชายยุ คลทิฆัมพรและบุตรหลานสื บไป
หากลูกยุคลทิฆัมพรมี ความปรารถนาจะให้เช่าหรือจะขายแก่ ผู ้ ใดได้
เงินมากน้อยเพียงใด ก็เป็ นของลู กชายยุคลทิฆัมพรและบุตรหลานสื บไปทั้งสิ้น
ไม่ ต้องส่งคื นพระคลังหรื อแบ่งปันให้แก่ญาติ พี่น้องผู้ หนึ่ งผู้ ใดเลย หากมี ผู ้ มี
อํานาจหรื อพระเจ้าแผ่นดินต้องประสงค์จะใคร่ ได้ที่นี้ ขอโปรดให้ ราคาแก่ลูก
ชายยุ คลทิฆัมพรหรื อบุตรหลานตามราคาท้องตลาดที่ซื้ อขายกันในเวลานั้ น
และลู กชายยุคลทิฆัมพรต้องเต็มใจที่ จะขาย ขออย่าให้ต้องใช้อํานาจกดขี่ขาย
ตามราคาหลวงที่ เคยมีมาแต่ก่อนเลย แต่ข้าพเจ้าขอมีอํานาจอย่างหนึ่ งในที่ ดินนี้
ในกรณี ที่ลู กชายยุคลทิฆัมพรไม่มีตัวตน หรื อมีความประพฤติที่ไม่เหมาะไม่
ควรในการจะรับเป็ นเจ้าของที่ นี้ ข้าพเจ้าขอมีสิ ทธิกรรมแทน เว้นแต่ข้าพเจ้าไม่
มีตัวแล้ว ผู้ใดผู้ หนึ่ งจะมาเอาไม่ได้เป็ นอันขาด ที่อันนี้ ให้ตกไปเป็ นของผู้ ที่ลูก
9 ธานี ศิลปรัศมี “พระประว ัติ และพระกรณียกิจของพลเอก สมเด็จเจ้าฟ้ ากรมหลวงลพบุรี ราเมศวร์(ต้ นราชสกุล ยุ คล)” เอกสารโรเนียว
2536 หน้า1-8.