Page 28 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

15
ของกรุ งเทพฯแห่งหนึ่ ง ในหนังสื อตํารา แม่ ครัวหัวป่ าก์ ของท่านผู ้หญิงเปลี่ยน ภาสกรวงศ์ (บุ นนาค)
ซึ่ งออกตีพิ มพ์เผยแพร่ในปี ร.ศ. 127-128(พ.ศ 2451-2452) ได้กล่าวถึ งชื่อเสี ยงทางด้านผลไม้ของสวน
ในบริ เวณนี้ หลายครั้ งด้วยกัน โดยท่านเรี ยกสวนอยู่ บริ เวณนี้ ว่าบางล่าง ส่ วนบริ เวณที่อยู่ตอนเหนื อขึ้ น
ไปเรี ยกว่าบางบน ท่ านผู ้ หญิงเปลี่ยนเกิดเมื่อวันที่ 7 ธั นวาคม พ.ศ. 2390 และถึงอนิ จกรรมเมื่อ วันที่ 10
ธันวาคม พ. ศ. 2455 นับว่าท่านมีชี วิตอยู่ในช่วงปลายรั ชกาลที่3 ถึ งต้นรัชกาลที่ 6 ท่ านผู้ หญิงเปลี่ ยน
เป็ นบุตรี คนโตของนายสุ ดจินดา(พลอย ชู โต) กับคุณนิ่ม สวัสดิ ชูโต นับเป็ นราชนิกู ลบางช้าง เข้าใจว่า
ท่านแต่งงานกับเจ้าพระยาภาสกรวงศ์ (พร บุนนาค) ท่ านผู้ มีความชํานาญในด้านการประกอบอาหาร
คาวหวาน เย็บปั ก ถักร้อย ประดิ ษฐ์และตกแต่ ง เป็ นผู ้ริ เริ่ มทําลู กชุ บให้ดู เหมือนของจริ งถึงขนาด
ประดิษฐ์เป็ นกระถางต้นไม้ ซึ่ งรั บประทานได้ทั้งหมด งานปั กรูปเสื อลายพาดกลอนได้รับพระราชทาน
รางวัลจากรัชกาลที่ 4 และส่ งไปประกวดในระดับโลกได้รั บรางวัลที่1 ที่ ประเทศสหรัฐอเมริ กาเป็ นเงิ น
หลายพันดอลลาร์ ท่านเป็ นผู้ หญิงที่ นําสมัย เป็ นผู ้ ริเริ ่ มก่อตั้ งสภาอุณาโลมแดง ในปี พ.ศ. 2436 16 ตํารา
แม่ครัวหัวป่ าก์ของท่านได้รั บการยกย่องว่าเป็ นตําราอาหารเล่มแรกของไทยและมีชื่ อเสี ยงที่สุ ด
ข้อความที่กล่าวถึ งชื่อเสี ยงของผลไม้ในสวนบริ เวณนี้ มีดังนี้
____มะปรางแถวข้างล่างใต้วัดจันทร์ลงไปเรี ยก มะปรางแจ___ 17
____ ทุ เรียนเป็ นของชุมในกรุ งเทพ แบ่ งเป็ น 2 บาง ทุเรี ยนบางบนและบางล่าง ทุเรี ยน
บางบนนั้ นยวงใหญ่เนื้ อหยาบ สี เหลืองงามรสมันมากกว่าหวาน ทุ เรี ยนบางล่างผลย่ อมเนื้ อละเอี ยด
บาง มีรสหวานมากกว่ามัน___ 18
____ ทุเรี ยนนั้นที่ ชั้นบางขุนนน แต่ละต้นผลดกใจหาย
ทั้งรศหวาน เนื้ อดี ไม่มีระคาย จะซื้อขายแคล่ วคล่องเป็ นของดี
ถึงตําบลบางคอแหลมและบางโคล่ ผลก็โตต้นก็งามตามเนื้ อที่
อีกตําบลวัดทองคลองสารมี ทั้งบางลําภู หมู่นี้ ต้นก็งาม
แต่รศเนื ้อไม่ สู ้ดีเหมือนบางขุนนน เป็ นรองบางบนนั้ นสองสาม
ที่อื่นนั้ นถึงมีก็ไม่งาม ผลก็ทรามรศก็คลายแล้วไม่ทน__ 19
16 เปลี่ยน ภาสกรวงศ์ (ท่านผู ้ หญิง) แม่ครั วหัวป่ าก์ พิมพ์ครั้ งที่ 6 กรุงเทพฯ สมาคมกิจว ัฒนธรรม 2545 หน้า 23-24.
17 เรื่ องเดียวกัน เล่ม1 หน้า 143
18 เรื่ องเดียวกัน เล่ม1 หน้า 153
19 เรื่ องเดียวกัน เล่ม2 หน้า 120