Page 121 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

108
3. นักดนตรี ที่ เอาจริงเอาจัง ที่จะเป็ นนักดนตรี ที่ดีเลิศ ในอดี ตนั้ นการไต่เต้าไปสู่ นักดนตรี ที่
มีชื่อเสี ยงนั้ นจะต้องอยู ่ ภายใต้การอุปถัมภ์ของเจ้านายที่มีราชศักดิ์ และมีทรั พย์ นักดนตรี ที่มีฝี มือ
จํานวนหนึ่งได้ขอเข้าอยู่ ภายใต้การอุปถัมภ์ของเจ้าฟ้ ากรมหลวงลพบุ รีราเมศวร์ ท่านเจ้าของวังบาง
คอแหลม เช่น นายเผือด นักระนาด นายรวม พรหมบุรี และนายทองต่อ (โองการ) กลีบชื่ น เป็ นต้น
นักดนตรี เหล่ นี้ ต้องการเป็ นนักดนตรี อาชีพ ที่มีฝี มืออย่างดีเยี่ยม เส้นทางที่ จะเดินไปนั้ นต้องถูก
คัดเลื อกและฝากฝังผ่านครู ทางด้านดนตรี มาอย่างดี นอกจากนี้ ท่านเจ้าของวังย ังออกทําการคัดเลื อก
นักดนตรี ด้วยตัวเอง เช่นเดี ยวกับการคัดช้างเผือกจากป่ า นักดนตรี จํานวนหนึ่ งของวงวังบางคอ
แหลมก็มาจากวงดนตรี ของครู เพชร จรรย์นาฏย์ ที่อยุธยา นักดนตรี เหล่านี้ ล้วนฝึ กฝี มือมาอย่างดี
และเมื่อเข้ามาอยู ่ในวังแล้ว ก็ ได้ปฏิบัติตนเป็ นนักดนตรี ที่ดีตามระเบียบของวังและดนตรี ไทยที่
เข้มงวด พร้อมจะฝึ กฝนเพื่ อความเป็ นเลิศทางดนตรี และสนองคุณเจ้านาย
4. บรรยากาศทางสังคมที่เอื้ออํานวย วงดนตรี ไทยที่ ดีนั้ นต้องขึ้ นอยู่กับปั จจัยแวดล้อม ทาง
สังคมและวัฒนธรรมโดยรวมด้วย ดนตรี ไทยรุ ่ งเรื องมากที่สุ ดในยุคระบบการเมืองการปกครอง
แบบศักดินาและสมบูรณาญาสิ ทธิราช ในยุคดังกล่าว ราชสํานัก เจ้านายเชื้อพระวงศ์ และข้าราชการ
ชั้นสู งล้วนแต่เป็ นผู้ ที่ได้รั บอภิสิ ทธิ์ สามารถครอบครองทรัพย์สิ นและได้รับการแบ่งปันผล
ประโยชน์ของแผ่นดินจํานวนมาก คนเหล่ านี้ มีฐานะเป็ นมูลนาย ที่ใช้ระบบอุปถัมภ์ในการดูแล
เลี้ ยงดูคนในปกครองของตน ทั้งข้าทาส และบริ วาร ในทํานองเดียวกันบรรดาผู ้ ที่อยู่ภายใต้อุ ปถัมภ์
ก็ตอบแทนนายของตนให้พอใจ เพื่อไม่ ให้เกิดคํากล่าวที่ว่า “เลี้ยงเสี ยข้าวสุก” หรื อ “ข้าวไม่ มียาง”
วงดนตรีไทยวังบางคอแหลมได้มีปัจจัยทั้ ง 4 เป็ นองค์ ประกอบจึงทําให้วงดนตรีวงนี้ เป็ น
วงที่มีชื่อเสี ยง ในยุคนั้ น พวกเจ้านายชั้นสู งต่างแสดงอํานาจ บารมีของตนโดยการสร้างวงดนตรี ที่ดี
ไว้ประกวดประชันกัน เมื่อเกิดการเปลี่ยนแปลงการปกครองในพ.ศ. 2475 ทําเกิ ดการเปลี่ยนแปลง
โครงสร้างอํานาจในสังคม อํานาจและบารมีของคนกลุ ่มเหล่านี้ ได้หมดไป บรรยากาศใหม่ทั้ง ทาง
การเมือง สังคม พร้อมกับการปรั บเปลี่ยนวัฒนธรรมใหม่ที่เกิดขึ้ นภายหลังการเปลี่ยนแปลงการ
ปกครอง ไม่เอื้ ออํานวยให้แก่การคงอยู่ของวัฒนธรรม เดิมให้แข็งแกร่ งได้อีกแล้ว
(3) ชาวบางโคล่ได้รื้ อฟื้ นความเป็ นชุมชนดนตรี ของตนขึ้ นมาอีกครั้ ง เมื่อปี พ.ศ. 2535 โดย
มีวัดเรื องยศสุทธารามหรื อวัดบางโคล่ในเป็ นศูนย์กลาง ดําเนินงานโดยชมรมดนตรี ไทยวัดเรืองยศ
ปัจจุ บันชมรมแห่งนี้ มีอายุ ได้ 16 ปี แล้ว มีนักเรี ยนที่เข้ามาเรี ยนในรุ่นปั จจุบันประมาณ 100 กว่าคน
แต่ หากนับผู้ที่เข้าอบรมดนตรี ไทยที่วัดแห่งนี้ ก็ มี ไม่ตํ่ากว่ า 1,000 คน ชมรมแห่ งนี้ ได้จัดการเรียน
การสอนให้แก่เยาวชนฟรี ตลอดหลักสูตร 3 ปี โดยจัดอุปกรณ์ ดนตรีสําหรั บเรี ยนให้พร้อม
ขณะเดียวกันครู ผู ้ที่สอน ก็สอนให้โดยไม่คิดสตางค์ เพื่อเป็ นวิทยาทานแก่ เยาวชน เป้ าหมายการ