Print

วิถีชีวิตแรงงานนอกระบบเหมาช่วงในกรุงเทพมหานคร

ผู้วิจัย
รัศมี เจริญทรัพย์
ปี
พ.ศ. ๒๕๔๐
กลุ่มงาน
กลุ่มงานวิจัยกรุงเทพมหานคร | งานวิจัย
ภาค
กรุงเทพมหานคร
จังหวัด
กรุงเทพมหานคร
รหัส
กท ๐๐๔
จำนวน
๑๒๐ หน้า
PDF
(675 Hits)
บทคัดย่อ

                การศึกษาวิถีแรงงานนอกระบบแบบเหมาช่วงในกรุงเทพฯ มีวัตถุประสงค์เพื่อ

                ๑. ศึกษาวิถีชีวิตในการทำงานของแรงงานนอกระบบแบบรับเหมาช่วง

                ๒. ศึกษาวิถีการดำเนินชีวิตในสังคมของแรงงานนอกระบบแบบรับเหมาช่วง

                ๓. ศึกษาความสัมพันธ์ในสังคมเมืองของแรงงานนอกระบบแบบรับเหมาช่วง

                ๔. ศึกษาถึงผลของกฎหมายและนโยบายของรัฐบาลและเอกชนที่มีต่อวิถีชีวิตของแรงงานนอกระบบแบบรับเหมาช่วง

                วิธีการศึกษาวิจัย แบ่งเป็น ๒ แบบ คือ

                ๑. วิเคราะห์เอกสาร (Documentary) ในการศึกษากฎหมายและนโยบายของรัฐบาลและเอกชนที่มีต่อวิถีชีวิตของแรงงานนอกระบบแบบรับเหมาช่วง

                ๒. การศึกษาวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยใช้เทคนิคการศึกษาแบบ Participant Observation กลุ่มตัวอย่างในการศึกษา คือ แรงงานนอกระบบแบบเหมาช่วง ผู้รับเหมาช่วง เจ้าหน้าที่รัฐและเอกชน

                ผลการศึกษาพบว่า

                วิถีในการทำงานของแรงงานนอกระบบแบบเหมาช่วงมีดังนี้ คือ กระบวนการเข้าทำงานภายใต้ระบบอุปถัมภ์ อัตราค่าจ้างจากปริมาณงาน การเลื่อนสถานภาพตำแหน่งจากความสามารถ ระยะเวลาในการทำงาน ผลจากการกำหนดเวลาของผู้สั่งสินค้า การพักผ่อนเวลางานที่ไม่แน่นอน วันหยุดที่ขึ้นอยู่กับการเสร็จสิ้นระยะกำหนดเวลาของผู้สั่งสินค้า กฎระเบียบจากกลไกทางสังคมระบบอุปถัมภ์ โอกาสการเลื่อนสถานภาพทางสังคมที่ขึ้นอยู่กับระบบอุปถัมภ์ฤดูการที่มีความสัมพันธ์กับการทำงานของแรงงาน โรคและความปลอดภัยในการทำงานจากระบบงานที่เร่งรีบ และสวัสดิการแรงงานจากระบบอุปถัมภ์

                วิถีในการดำเนินชีวิตในสังคมแรงงานนอกระบบแบบเหมาช่วงมีดังนี้ คือ วิถีความคิดเกี่ยวกับลำดับชนชั้นทางสังคม การพักอาศัยภายในครอบครัวเดียวกันกับผู้รับเหมาช่วงการปรับตัวเมื่อเข้ามาอยู่ในกรุงเทพฯ โดยอาศัยสายใยความสัมพันธ์ทางเครือญาติ การใช้สินค้าอุปโภค การใช้เวลาว่างของแรงงานและวิถีการศึกษาของแรงงานที่ขึ้นอยู่กับพฤติกรรมกลุ่ม ประเพณีการทำบุญที่แฝงไว้ซึ่งความผสมผสานระหว่างวิถีการดำเนินชีวิต การจัดการแรงงานและสายสัมพันธ์ทางครอบครัว การส่งเงินกลับบ้านที่แฝงไว้ซึ่งวิถีความคิด ความกตัญญู ความคงอยู่ในระบบเกษตรกรรมและสายสัมพันธ์ระหว่างเมืองกับชนบท

                ศึกษาความสัมพันธ์ในสังคมเมืองของผู้ใช้แรงงาน พบว่า ความสัมพันธ์ในสังคมเมืองระหว่างแรงงานภายในกลุ่มที่มีผู้รับเหมาเดียวกัน มีความสัมพันธ์กันอย่างแนบแน่นภายใต้กลไกความสัมพันธ์ของระบบอุปถัมภ์ แต่ความสัมพันธ์ในสังคมเมืองระหว่างกลุ่มแรงงานกับบุคคลภายนอก มีความสัมพันธ์กันน้อยมาก ทั้งนี้เนื่องจากเงื่อนไขของระบบอุปถัมภ์และพฤติกรรมกลุ่ม

                ผลของกฎหมายและนโยบายของรัฐและเอกชนที่มีต่อวิถีแรงงานนอกระบบแบบรับเหมาช่วง พบว่ากฎหมายและนโยบายของรัฐและเอกชน ยังไม่มีผลต่อวิถีชีวิตแรงงานนอกระบบแบบเหมาช่วง ทั้งนี้เนื่องจากพระราชบัญญัติ ที่ให้ความคุ้มครองแรงงานนอกระบบแบบเหมาช่วงเป็นฉบับแรกนั้น คือ พระราชบัญญัติแรงงาน พ.ศ. ๒๕๔๑  ซึ่งเพิ่งประกาศใช้และจากการศึกษากฎหมายแรงงานที่ผ่านมาไม่พบว่ามีกฎหมายแรงงานฉบับใดเลยที่บัญญัติการคุ้มครองแรงงานนอกระบบ สำหรับนโยบายรัฐและเอกชนพบว่า ได้มีหน่วยพัฒนาเอกชนเริ่มมีบทบาทในงานคุ้มครองผู้รับงานไปทำที่บ้านประมาณ พ.ศ. ๒๕๒๘ และการดำเนินนโยบายช่วยเหลือผู้รับงานที่บ้านในช่วงแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ ๖ เป็นต้นมา หากแต่นโยบายดังกล่าวทั้งของรัฐและเอกชนมิได้ให้การพัฒนาคุ้มครองโดยตรงต่อแรงงานนอกระบบแบบเหมาช่วง

  • Voting
    • 1
    • 2
    • 3
    • 4
    • 5
    (4 votes)
  • Hits
    4286 views