Page 64 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

54
หินลาดและบริเวณอุทยานน้ําตกหนาเมืองประมาณ 10,000 กว าไร ที่เหลือ 46,684 ไร เปนที่ดิน
เพื่ออยูอาศัยและพาณิ ชยกรรม ซึ่งกระจายอยูรอบชายฝงทะเลรอบเกาะ มีศูนยกลางการปกครอง
และศูนยรวมบริการหลั กของธุรกิจการทองเที่ยวอยูบริเวณตลาดหนาทอนบนฝงทะเลดานตะวันตก
ของเกาะ มีกลุมธุรกิจประเภทที่พั ก รานอาหารและเครื่องดื่ มกระจายทั่วไปรอบเกาะหนาแนน
ในบริเวณพื้นที่ชายฝ งทะเลดานทิศเหนื อ และทิศตะวันออกเฉียงใต ซึ่ งอยูในเขตพื้ นที่ของตําบล
แมน้ํา ตําบลบอผุด และตําบลมะเร็ต สํ าหรับการถือครองที่ดิน ทางหนวยงานภาครัฐมีการ ออก
เอกสารสิทธิ์ ใหแกประชาชน ได แก โฉนดที่ดิน จํานวน 37,849 แปลง หนั งสือรับรองการทํ า
ประโยชน (น.ส.3ก.) จํานวน 12,573 แปลง หนังสือรั บรองการทําประโยชน (น.ส.3) จํ านวน
2,203 แปลง และหนังสือสําคั ญสําหรับที่หลวง (น.ส.ล.) จํานวน 53 แปลง (สาโรช เนติธรรมกุล
และเพลินพิศ เนติธรรมกุล, 2553)
ดานทรัพยากรน้ํา มีแหลงน้ําผิวดิ นซึ่งเปนแหลงน้ําที่ใชในการอุปโภคและบริ โภคจํานวน
มาก น้ํ าผิวดิ นมีตนน้ํ าจากภูเขาตอนกลางของเกาะ โดยเฉพาะภูเขาใหญ และเขาขวางมี ปาไม
หนาแนน เปนตนกําเนิดของคลองหลายสายที่สําคั ญ ไดแก คลองลิปะนอย คลองสระเกศ คลอง
ละไม คลองทาศก คลองมะเร็ต คลองทาสี ยา และคลองทาจีน คลองลิปะน อย มีแอ งน้ําขนาด
ใหญเรียกกันวา “วังไมแดง” ภายหลังมี การสรางฝายน้ํ าลนเพื่อให ชาวบานตําบลลิ ปะนอยใช
ประโยชนในการเกษตร คลองสระเกศ เปนแหล งน้ําสําคัญสํ าหรับเกษตรกรบานตลิ่งงาม โดยมีตน
น้ําเกิดจากภูเขาใหญ คลองละไม หรือ คลองท าศก มีตนน้ําสองสาย คือ คลองท าศก และคลอง
วังกลั้งไหลมารวมกันในบริเวณที่เรี ยกวา “พั งลุงนก” นอกจากคลองทาศกแลว ชาวบานตํ าบล
มะเร็ตยังไดประโยชนจากคลองมะเร็ตอีกแห งหนึ่ง คลองทาสี ยา ในอดีตเรียกว า “คลองศรีไชยา”
เปนคลองขนาดใหญ มีตนกําเนิ ดจากภูเขาใหญกลางเกาะไหลผานเทือกเขาสูงลงสู ที่ราบของ
ตําบลหนาเมือง ผ านหนาผาสู งทําใหเกิด “น้ําตกหนาเมือง” ที่สวยงามและเปนสถานที่ทองเที่ยว
สํ าคัญของเกาะสมุย มีการสรางฝายน้ําล นกั้นคลองสายนี้จํ านวน 6 แหง เพื่ อหลอเลี้ยงชีวิตของ
ชาวหนาเมือง คลองทาจีน มีตนกําเนิ ดจากภูเขาดานทิศใตของตํ าบลแมน้ํา มีฝายน้ําล น 2 แหง
หลอเลี้ ยงชีวิตของชาวตํ าบลแมน้ํา ทางดานเหนือของเกาะนอกจากนี้ยั งมีแหลงน้ําที่ เปนหนองน้ํ า
(พรุ) อีก 2 แหง คือ หนองน้ําตําบลหน าเมือง (พรุ หนาเมือง) และหนองน้ําตําบลบ อผุด (พรุเฉวง)
ซึ่งปจจุ บันเปนแหลงเก็บน้ําสํ าคัญของชุมชนเฉวง อยางไรก็ ตาม ในระยะที่ผานมาพื้นที่เกาะสมุย
ไดมีการพัฒนาแหลงน้ําทั้งเพื่อการอุปโภคและเพื่อการเกษตร บางสวนกระจายอยูบริเวณรอบเกาะ
ไดแก ฝายคลองน้ําจืด เขื่อนท าสัก ฝายวังเสาธง ฝายน้ําตกหน าเมือง ฝายวังหินลาด ฝายคลอง
แม น้ํา ฝายคลองพังเพ และฝายคลองละไม เปนต น แตสภาพเหมื องฝายที่มีอยู ในป จจุบัน