Page 146 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

บทที่ 5
กระบวนการปรั บตัวของชุ มชนชาวสวนยางพาราจากวิถีพอเพียง
สู่ การผลิตแบบทุนนิยม
ชุมชนชาวสวนยางพาราราในอดีตไม่แตกต่ างจากสังคมเกษตรของไทยโดยทั่วไปคือมี
วิถีความเป็ นอยู่ภายใต้การผลิตแบบพอเพียงพึ่ งพิงธรรมชาติ เป็ นสําคัญ ต่ อมาเมื่อเริ ่ มเรี ยนรู้ ใน
การสร้ างปัจจัยขึ้ นเองเพื่ อการดํารงชีพแทนการพึ่ งพิงธรรมชาติ วิ ถีการผลิตแบบพอเพียงจึ งถูก
ผนวกเข้ากับวิถี การผลิตเพื่อการค้าในระบบทุนนิ ยม ซึ่ งการปรั บเปลี่ยนดังกล่าวย ังผลทําให้เกิ ด
การเปลี่ยนแปลงขึ้ นกับระบบเศรษฐกิ จชุ มชนในมิ ติต่ าง ๆ ตามมา หากแต่การเปลี่ยนแปลงที่
เกิดขึ้ นไม่ได้เป็ นการแทนที่วิถีการผลิตเดิมด้วยวิ ถีการผลิตใหม่อย่ างสิ้ นเชิงในทันที แต่ได้เกิ ด
การปะทะประสานระหว่างวิ ถี การผลิ ตแบบเดิมในชุ มชนกับวิ ถี การผลิตแบบใหม่ ซึ่ งการ
เปลี่ ยนแปลงดังกล่ าวเป็ นไปตามกลไกวิถี การผลิตของระบบสังคมทุนนิ ยมที่สร้ างส่วนเกินและ
ความเหลื่ อมลํ้ าทางเศรษฐกิ จ ทั้ งย ังส่ งผลเข้ามาแทรกซึ มและครอบง ําระบบความสัมพันธ์ของ
ชุมชนที่ดํารงอยู่ก่อน ให้มีความโน้มเอียงไปสู่ ความเป็ นสั งคมเชิงพาณิชย์มากยิ ่ งขึ้ น
การนําเสนอผลการวิจัยในประเด็ น กระบวนการปรับตัวของชุ มชนชาวสวนยางพารา
ท่ ามกลางการ เปลี่ ยนแปลงจากวิ ถี การผลิ ตแบบพอ เ พี ยงสู่ ระบบทุ นนิ ยมของชุ มชน
ไม้เรี ยงแบ่งออกเป็ น 3 ระยะ ตามปรากฏการณ์ จริ งที่เกิดขึ้ น คือ
1. ชุมชนชาวสวนยางพารากับวิถีการผลิตแบบพอเพียง ก่อนปี พ.ศ. 2504
2. ชุ มชนชาวสวนยางพาราในช่วงเวลาของการเปลี่ ยนผ่านเข้าสู่ ระบบทุนนิ ยม
(พ.ศ. 2504 – 2540)
3. ชุมชนชาวสวนยางพารากับระบบเศรษฐกิ จชุมชน (พ.ศ. 2540 -2551)
ชุ มชนชาวสวนยางพารากับวิ ถีการผลิ ตแบบพอเพียง ในช่วงก่อนปี พ.ศ. 2504 ซึ่ ง
เป็ นช่ วงแรก ของการนํายางพาราเข้ามาปลูกในชุมชน เพี ยงเพื่อเสริ มรายได้ให้แก่ ชุมชน ทั้ งนี้
เพราะในขณะนั้ นชุมชนสามารถดํารงอยู่ได้ ด้วยการพึ่ งพาแลกเปลี่ ยนกันภายในชุมชน และเป็ น
อิ สระทางเศรษฐกิ จ ต่ อมาเมื่ อชุ มชนชาวสวนยางพาราเปลี่ ยนผ่านเข้ าสู่ ระบบทุ นนิ ยม
(พ.ศ. 2504 - พ.ศ. 2540) ซึ่ งเป็ นช่ วงระยะเวลาที่ เริ่ มนําแผนพัฒนาเศรษฐกิ จ ฯ เข้ามาใช้ใน
สังคมไทย วิถีการผลิตในชุ มชนเริ่ มให้ความสําคัญกับรายได้ที่เป็ นตัวเงินมากขึ้ น อีกทั้ งภาครัฐมี