Page 118 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

102
การทอดผ้าป่ านั้นเป็ นประเพณี ถวายผ้าแก่ภิ กษุสงฆ์ในทุกฤดูกาล การทอดผ้าป่ าแต่ละ
ครั้ งก็มีการรวบรวมเงินบริ จาคไปถวายวัดเพื่ อสร้างหรื อบู รณปฏิสั งขรณ์ โบสถ์วิ หารหรื อ
เสนาสนะภายในวัดด้วย
7. ประเพณีสารทเดื อนสิบ
ประเพณี สาทรเดือนสิ บ เป็ นประเพณีที่ ชาวบ้าน ให้ ความสําคัญอย่างมาก เป็ น
ความเชื่ อของพุทธศาสนิกชนที่ เชื่อว่าบรรพบุรุ ษอันได้แก่ ปู่ ย่า ตายาย และญาติ พี่น้องที่ล่ วงลับไป
แล้ว หากทําความชั ่วจะตกนรกกลายเป็ นเปรต ต้องทนทุกข์ทรมานในอเวจี ต้องอาศัยผลบุญที่
ลูกหลานอุทิ ศส่วนกุศลให้แต่ ละปี มาย ังชีพ ดังนั้ นในวันแรม 8 คํ่าเดือนสิ บ คนบาปทั้งหลายที่
เรี ยกว่าเปรตจึ งถูกปล่อยตัวกลับมาย ังโลกมนุษย์เพื่อมาขอส่ วนบุ ญจากลูกหลานญาติพี่ น้อง และ
จะกลับไปนรกในวันแรม 15 คํ่า เดือนสิบ ในโอกาสนี้ เองลูกหลานและผู ้ ย ังมีชี วิตอยู ่ จึงนําอาหาร
ไปทําบุญที่วัดคือวัดไม้เรี ยง และวัดหาดสู ง เพื่ออุทิศส่ วนกุศลให้แก่ผู ้ที่ล่วงลับไปแล้ว เป็ นการ
แสดงความกตัญ�ูกตเวที โดยก่ อนที่จะถึงวัน แรม 15 คํ่า ชาวบ้านจัดเตรี ยมผลไม้ อาหารแห้ง ที่
สําคัญคือแต่ละครัวเรื อนจะเตรี ยมทําขนมจําพวก ขนมลา ขนมพอง ขนมบ้า และขนมอื่น ๆ ที่มี
ความเกี่ยวข้องกับพิธีกรรมนี้ โดยมีความหมายต่าง ๆ เช่น
ขนมลา เป็ นเสมือนเสื้ อผ้าที่ให้บรรพบุรุ ษใช้นุ่ งห่ม
ขนมพอง เป็ นเสมือนแพที่ ให้บรรพบุรุษข้าม
ขนมบ้า เป็ นเสมือนเมล็ดสะบ้า ไว้เล่นในวันตรุ ษสงกรานต์
นอกจากจะนําสิ ่งของเหล่านี้ จัดไว้เพื่อไปทําบุญที่วัดตามพิธีกรรมแล้วส่ วนหนึ่ ง
จะนําไปให้ผู ้สู งอายุที่เคารพนับถือในช่ วงก่อนวันทําบุญ ซึ่ งเป็ นการแสดงให้เห็นถึงความเคารพ
ของผู้น้อยที่ มีต่ อผู ้ อาวุโสกว่า เมื่ อถึงเวลาก็นําขนมเหล่านี้ ส่ วนหนึ่ งไปทําพิธีกรรมสาทรเดื อน
สิ บที่วัดไม้เรียง หรื อวัดหาดสู ง ตามความสะดวก โดยส่ วนหนึ่ งจะถวายพระ และทําพิ ธีอุทิ ศ
ส่ วนบุ ญกุศลให้บรรพบุรุ ษที่ล่ วงลับไปแล้ว อีกส่ วนหนึ่ งก็จะนําไปวางไว้ในที่สู งที่ เตรี ยมไว้ ซึ่ ง
เรี ยกว่าการทํา “พิธีชิงเปรต” โดยมี ความเชื่ อว่าผีไร้ญาติหรื อผีบรรพบุรุ ษที่ไม่สามารถรั บส่วนบุ ญ
กุศลที่ อุทิ ศไปให้ได้จะได้รั บเอาส่วนนี้ ที่ ได้จัดไว้ให้ โดยการตั้ งเปรตนั้ น ชาวบ้านจะนําขนมอีก
ส่ วนหนึ่ งไปวางไว้ตามบริ เวณลานวัด ข้างกําแพงวัด โคนไม้ใหญ่ เพื่อแผ่ส่ วนกุศลเป็ นทานแก่ผู ้
ล่วงลับที่ไม่มีญาติ หรื อญาติไม่มาร่ วมทําบุญให้ การชิงเปรตจะทําตอนตั้ งเปรตเสร็จแล้ว เพราะ
เชื่อว่าถ้าหากใครได้กินของเหลือจากการเซ่นไหว้บรรพบุรุ ษ จะได้รับกุศลเป็ นสิริ มงคลแก่ตนเอง
การทําบุญสาทรเดือนสิ บนอกจากเป็ นทําบุญให้แก่บรรพบุรุษแล้ว ย ังแสดงถึงความกตัญ�ูกตเวที
และเป็ นการรวมญาติครั้ งสําคัญของชาวไม้เรี ยง ในรอบ 1 ปี