Page 293 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

องคความรูศิลปนแหงชาติ : นายมานพ ยาระณะ ๒๗๘
ผางประทีปเพื่ อการบูชาเทวดาตามทิ ศตาง ๆ เรื่องทิ ศในพระพุทธศาสนาและพระอรหันต ๘
ทิศ เปนผลมาจากการแสดงกลองไชยมงคลและฟอนผางของนายมานพ ยาระณะ
๓.๒ พระนคร ปรังฤทธิ์ เลขานุการโครงการอนุรักษศิลปวั ฒนธรรมพื้นบานลานนา
วัดชัยสถาน (ปาเสร านอย) ตําบลสั นปู เลย อําเภอดอยสะเก็ด จั งหวัดเชียงใหม ไดเขียน
หนังสือเรื่ องกลองในพระไตรปฎกที่ ปรากฏในลานนา ศึกษาคติการสรางกลองในวัฒนธรรม
ลานนา และวัฒนธรรมของกลุมชาติพันธไท ที่อยูใกลเคียงกัน มีไทเขิน ไทลื้อ และไทยสยาม
มีที่มาจากพระไตรป ฎกเปนสําคัญ เชน กลองชัย กลองมังคละ กลองชั ยมังคละ และกลอง
นันทเภรี เปนต น การศึกษาเรื่องนี้เป นการศึกษาเชิงลึ กเรื่ องกลองในลานนา ซึ่ งอิทธิ พล
สวนหนึ่งของการสืบค นเกิดจากการที่ นายมานพ ยาระณะ ไดไปสอนกลองไชยมงคลใหแก
เยาวชนของโครงการอนุรักษศิลปวัฒนธรรมพื้นบานลานนาวัดชัยสถาน (ปาเสรานอย)
๓.๓ การแสดงชุดจตุรเภรี
ในป พ.ศ. ๒๕๔๘ วิทยาลัยนาฏศิลปเชียงใหมไดนําการแสดงกลอง ๔ ชนิด ที่
นิยมเลนกันในลานนามาบูรณาการแสดงออกร วมกัน ประกอบดวยกลองไชยมงคล กลอง
สะบัดชัย กลองแอว และกลองปู เจ และนําการแสดงฟอนตาง ๆ มาแสดงประกอบ โดยใหสื่อ
ถึงกลุมชาติพันธุในลานนา คือ ไทยยวน ไทยลื้อ ไทยใหญ และไทยเขิน ปจจุบันการแสดง
ชุดนี้ไดมีการนําออกไปเผยแพรและเปนที่ยอมรับกันอยางกวางขวาง
การแสดงชุดจตุ รเภรี จะเนนในเรื่ องของการผสมผสานจั งหวะของกลอง ๔ ชนิด
โดยใหกลองแตละชนิดดําเนิ นวิธีการตีและเนื้อหาการตี ใหคงความเป นเอกลักษณของตน ใน
เชิงอนุรักษ ประกอบดวยกลองชนิดตาง ๆ ดังนี้
๑.) กลองไชยมงคล โหมง ๓ ใบ หุย ๑ ใบ ฉาบ ๑ คู 
๒.) กลองสะบัดชัย ๑ ลูกโหมง ๓ ใบ ฉาบ ๑ คู
๓.) กลองแอว ๑ ลูก กลองตะโลดโปด ๑ ลู ก โหมง ๑ ใบ หุย ๑ ใบ
ฉาบ ๑ คู  ปแนนอย ๑ เลา ปแนหลวง ๑ เลา
๔.)กลองปูเจ ๑ ลูก โหมง ๙ ใบ ฉาบ ๑ คู
ขั้นตอนการแสดงชุดจตุรเภรี เปนดังนี้
๑.)กลองไชยมงคลตีสันกลอง ๓ ครั้ง
๒.)กลองไชยมงคลบรรเลงทํานองบูชา ทายเพลงแปดหมื่นสี่พันพระธรรมขันธ
๓.)กลองสะบัดชัยตีรับ ๓ เที่ยว (ตัวเชื่อม)