Page 2 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

ค
บทคัดยอ
การวิจัยเรื่ององคความรูศิลปนแหงชาติ นายมานพ ยาระณะ เปนการศึกษาเกี่ยวกั บ
ประวัติ ผลงาน อัตลักษณ แรงบันดาลใจ กระบวนการสรางสรรค กระบวนการถายทอด และ
ผลกระทบหรืออิทธิพลจากผลงานของนายมานพ ยาระณะ ใช ระเบียบวิ ธี วิจั ยเชิงคุ ณภาพ
ขอมูลที่ ศึกษาใชการสังเคราะห เอกสาร การสัมภาษณ และการสนทนากลุม ผลการวิ จัย มี
ดังนี้
นายมานพ ยาระณะ เกิดเมื่อวันที่ ๕ เดือนกันยายน พ.ศ. ๒๔๗๔ ที่ จังหวั ดเชียงใหม
ไดเรี ยนวิชาตอสู ปองกั นตัว จากครู เณร เรียนการตี กลอง เจิง และศิลปะการแสดงพื้นบ าน
ลานนา จากครูบามหาวรรณ ครูคํา ขุนพรหม ครูเผชิญ สุวรรณรังษี ครูหลา กุหมา ครูใหม
อภิบาล ครูรอด อั กษรทับ ครูสองเมือง อภิบาล ครูพล ยาระณะ และครู สุจินต รัตนคํานวณ
ดานการถ ายทอดนายมานพ ยาระณะ ไดเปดสอนศิ ลปะการแสดงพื้นบ านล านนา
ใหแกเยาวชน และผูสนใจทั่วไปที่บานพักของตนเอง โดยไมคิดคาใชจายในการสอนใดๆทั้งสิ้ น
มาตั้งแตป พ.ศ.๒๔๙๖ และในปการศึกษา ๒๕๓๘ วิทยาลัยนาฏศิลปเชียงใหมไดเรียนเชิญให
เขาทํางานในตํ าแหนงผูชํานาญการสอนศิ ลปะพื้ นบ าน นอกจากนี้นายมานพ ยาระณะ ยั ง
ไดรับเชิญใหไปสอน ณ สถาบันการศึกษา หนวยงาน องคกร ชุมชนตางๆเปนจํ านวนมาก ดวย
ความเชี่ยวชาญในด านศิ ลปะการแสดงพื้นบานล านนา และเป นผู ที่ มีความมุงมั่ นในการ
ถายทอดภูมิ ปญญาที่ ตนเองมี อยูใหกับลู กหลาน จึงไดรับการยกยองเชิ ดชูเกียรติเปนศิลป น
แหงชาติ สาขาศิลปะการแสดง (การแสดงพื้นบาน - ชางฟ อน) พุทธศั กราช ๒๕๔๘
อัตลักษณ ที่โดดเดนของนายมานพ ยาระณะ มี ๓ ด านคือ (๑) อัตลักษณ ดานความ
เปนครู (๒) อัตลักษณดานความเปนศิลป น (๓) อัตลั กษณดานการรั กษาจารี ต รูปแบบการ
แสดง และใชคาถาธรรมกํากับการตีกลอง
องคความรูด านศิลปะการแสดงที่โดดเด นของนายมานพ ยาระณะ ประกอบด วย
(๑) องคความรูดานศิลปะการตอสู เจิงมือเปลา เจิงดาบ (ฟอนดาบ) เจิงหอก (ฟอนหอก) เจิง
ไมคอน เจิงหลาว (๒) องค ความรูดานศิลปะการแสดงกลองพื้นบานลานนา กลองไชยมงคล
กลองบูชา กลองปูเจ กลองมองเซิง การสรางกลองแบบไม ประกอบและแบบสานดวยไมไผ
(๓) ผลงานสรางสรรค ฟอนผาง(ผางประทีป) ฟอนเจิ ง ฟอนฉาบ
แรงบันดาลใจในการสรางสรรคผลงานของนายมานพ ยาระณะ เกิ ดจาก (๑) แรง
บันดาลใจที่มาสังคม วัฒนธรรม ประเพณี (๒) แรงบั นดาลใจที่มาจากการแสดงศิลปะพื้นบาน
ลานนา (๓) แรงบันดาลใจที่เกิดจากตํานาน ชาดก และคาถาธรรมตาง ๆ