บทที่
๑
บทนา
๑. หลั
กการและเหตุ
ผล
ชุ
มชนตลาดสามชุ
กเป็
นตลาดริ
มแมํ
น้ํ
าทํ
าจี
นที่
เติ
บโตมาจากการใช๎
แมํ
น้ํ
าเป็
นเส๎
นทางคมนาคมหลั
ก
ตํ
อมามี
การตั
ดถนนหลายสายทํ
าให๎
แมํ
น้ํ
าถู
กลดบทบาทลง ตลาดสามชุ
กจึ
งคํ
อยๆ ลดความสํ
าคั
ญลง บ๎
านเรื
อนที่
เกํ
าแกํ
งดงามด๎
วยสถาปั
ตยกรรมสมั
ยรั
ชกาลที่
๕ ถู
กปลํ
อยให๎
ทรุ
ดโทรม ในขณะที่
หนํ
วยงานรั
ฐเจ๎
าของที่
ดิ
น มี
โครงการจะรื้
อบ๎
านไม๎
เกํ
าทิ้
ง และสร๎
างเป็
นอาคารพาณิ
ชย์
ขึ้
นมาแทน แตํ
มี
ชาวตลาดสามชุ
ก “กลุํ
มหนึ่
ง” ซึ่
ง
ประกอบด๎
วยผู๎
คนหลากหลายที่
มองเห็
นถึ
งคุ
ณคํ
าของตนเอง อาสาสมั
ครลุ
กขึ้
นมาทํ
างานเพื่
อท๎
องถิ่
นของตนเอง
มี
การรวมตั
วกั
นกํ
อตั้
งเป็
น
“คณะกรรมการพั
ฒนาตลาดสามชุ
กเชิ
งอนุ
รั
กษ์
” โดยการรํ
วมกั
นค๎
นหาความเป็
น
ตั
วตนคนสามชุ
ก ซึ่
งพบวํ
าสามชุ
กมี
ของดี
อยูํ
มากมาย ทั้
งบ๎
านเรื
อนเกํ
าแกํ
ที่
เต็
มไปด๎
วยศิ
ลปกรรมอั
นงดงาม
อาหารพื้
นบ๎
านที่
ขึ้
นชื่
อหลายอยํ
าง ตลอดจนวิ
ถี
ชี
วิ
ตที่
คนหลากหลายเชื้
อชาติ
ด๎
วยการเห็
นถึ
งคุ
ณคํ
าและรั
กใน
ความเป็
นท๎
องถิ่
นของตนเอง ชาวตลาดสามชุ
กจึ
งมี
การรํ
วมมื
อกั
นพั
ฒนาท๎
องถิ่
นและคิ
ดค๎
น กิ
จกรรมตํ
างๆ ขึ้
น
เพื่
อพั
ฒนาเมื
องสามชุ
กให๎
เป็
น “
ตลาดมี
ชี
วิ
ต พิ
พิ
ธภั
ณฑ์
มี
ชี
วา”
เชํ
นการฟื้
นฟู
วั
ฒนธรรมประเพณี
ตํ
างๆ (ประเพณี
สงกรานต์
ไหว๎
พระจั
นทร์
ไหว๎
เจ๎
าพํ
อหลั
กเมื
อง ) การปรั
บปรุ
งอาคารไม๎
เกํ
ายํ
านตลาดสามชุ
ก การจั
ดทํ
า
พิ
พิ
ธภั
ณฑ์
ชุ
มชน
ในปั
จจุ
บั
นชุ
มชนตลาดสามชุ
ก เป็
นชุ
มชนต๎
นแบบในการฟื้
นฟู
จิ
ตวิ
ญญาณของชุ
มชน เป็
นชุ
มชนที่
แสดงให๎
เห็
นถึ
งกระบวนการที่
ชาวบ๎
านรํ
วมกั
นในการพั
ฒนาชุ
มชนอยํ
างตํ
อเนื่
อง และกลายเป็
นพลั
งที่
เข๎
มแข็
ง
สามารถรํ
วมกั
นผลั
กดั
นเป้
าหมายให๎
บรรลุ
ผลในที่
สุ
ด อั
นเป็
นรู
ปแบบของการพั
ฒนาอยํ
างยั่
งยื
น จนองค์
การ
ศึ
กษาวิ
ทยาศาสตร์
และวั
ฒนธรรมแหํ
งสหประชาชาติ
(UNESCO) ได๎
มอบรางวั
ลอนุ
รั
กษ์
มรดกทางวั
ฒนธรรม
ในภู
มิ
ภาคเอเชี
ยแปซิ
ฟิ
ก ประจํ
าปี
๒๕๕๒ ระดั
บดี
“Award of Merit” ซึ่
งคณะกรรมการผู๎
พิ
จารณาตั
ดสิ
น
ผลได๎
ยกยํ
องชุ
มชนตลาดสามชุ
กวํ
า
“โครงการอนุ
รั
กษ์
ชุ
มชนย่
านตลาดเก่
าสามชุ
กนี้
ได้
รั
บรางวั
ล Award of Merit
เนื่
องจากแผนฟื้
นฟู
ของโครงการสามชุ
กได้
แสดงออกถึ
งวิ
สั
ยทั
ศน์
ที่
กว้
างไกล และแนวทางที่
แสดงถึ
งการร่
วมมื
อ
กั
นของหน่
วยงานท้
องถิ่
น จนสามารถผ่
านพ้
นวิ
กฤตเศรษฐกิ
จมาได้
โครงการนี้
ทาให้
เกิ
ดความตระหนั
กใน
การศึ
กษาภู
มิ
หลั
งทางประวั
ติ
ศาสตร์
กระบวนการเปลี่
ยนแปลงทางสั
งคมและวั
ฒนธรรม : กรณี
ศึ
กษาชุ
มชนตลาดสามชุ
ก
๑