Page 216 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

ในปัจจุบั นนี้ตลาดสามชุ กมิได๎อาศัยนโยบายสาธารณะดังกลําว แตํตลาดสามชุ กอยูํได๎ด๎ วยการทํามา
หาเลี้ ยงชีพจากผู๎คนที่เข๎ ามาเยี่ยมชม ทั้ งในฐานะนักทํ องเที่ยวที่ ถวิ ลหาการอนุรั กษ์ทางด๎ านวั ฒนธรรม หรือ
นั กทํองเที่ ยวที่ สนใจหาซื้ออาหารอรํอยๆ หรือหาซื้อสินค๎าที่มีมากมายหลายชนิด นักเรียน นักศึกษา นักวิชาการ
ชุ มชน ที่ต๎ องการศึกษาองค์ความรู๎ ตํางๆซึ่ งมี อยูํในตลาดสามชุ ก มีทั้งเรื่องเนื้ อหาที่ นํ าสนใจในความเป็นมา
กระบวนการตํ อสู๎ของชุมชนที่ สามารถพลิกฟื้นผลกระทบจากระบบทุ นนิยมในกระแสโลกาภิ วัตน์ ได๎ นับเป็น
ความภาคภูมิใจของชุ มชนที่ได๎ตํอสู๎จนประสบผลสําเร็จซึ่งหากได๎รั บการสนั บสนุนบางสํวนจากภาครัฐ จะชํวย
ทําให๎เป็นประโยชน์ตํ อการพัฒนาการเรียนรู๎ รํวมกัน และเป็นประโยชน์ในการพัฒนาประเทศอยํางยั่งยื นตํอไป
ทั้ ง ๘ “ก” ที่กลํ าวมาข๎ างต๎ น เป็ นองค์ ประกอบหลั กของชุมชนที่ ประสบความสําเร็ จตามที่
ศาสตราจารย์ นายแพทย์ประเวศ วะสี ได๎ให๎ แนวทางไว๎ และนายแพทย์บัญชา พงษ์พานิช ได๎นํามาเผยแพรํ
พร๎อมกั บสนับสนุนให๎ ชุ มชนตําง ๆ ได๎นํ าความสําเร็ จที่เป็ นองค์ความรู๎ใหมํ มาตํอยอดแนวทางนี้เพิ่ มขึ้ นไป
เรื่อย ๆ ในการศึกษาวิจัยครั้งนี้ ชุมชนตลาดสามชุกได๎ พบวํ า “กระบวนการ” เป็นอีกหนึ่งองค์ประกอบที่นํ าไป
ตํ อยอดแนวทางดังกลําวได๎
๙. กระบวนการ เป็ น “ก” ที่ค๎ นพบใหมํ ของชุมชนตลาดสามชุ กที่ได๎ จากการศึกษาวิ จั ยเรื่อง
การศึกษาภู มิหลังทางประวัติ ศาสตร์และกระบวนการเปลี่ ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรม :กรณีศึกษาชุมชน
ตลาดสามชุ กซึ่งพบวํา กระบวนการเปลี่ ยนแปลงที่นําพาชุ มชนพลิกฟื้นจากความตกต่ําทางเศรษฐกิจที่ ย่ําแยํ มาสูํ
การฟื้นตัวอีกครั้ งหนึ่งนั้น ประกอบด๎ วยกิจกรรม ๑๒ กิจกรรม ดังนี้ ๑) สร๎างกลไก ๒) ศึกษาดูงาน ๓)รํวมเวที
สัมมนา ๔) วิ เคราะห์ชุ มชน ๕) จัดเวที ประชาคม ๖)วางแผนดําเนินการ ๗) ปฏิบัติตามแผน ๘) ขยายผลสูํ
กิจกรรมตํอไป ๙) ขยายเครื อขําย ๑๐) ขั บเคลื่อนอยํางตํอเนื่ อง ๑๑) ติดตาม/ประเมินผล ๑๒) สรุปบทเรียน
ข๎ อค๎นพบนี้ ชุ มชนตระหนั กดีวํา นอกจาก ๘ “ก” ที่ กลํ าวมาแล๎ว การตํ อยอด “ก” ที่ ๙ คื อ
กระบวนการฟื้ นฟูโดยการมีสํวนรํวมของชุมชนโดยแตํละขั้นตอนบนฐานความรู๎นั้นเป็ นกระบวนการที่สามารถ
ปฏิบัติ ได๎จริงและสอดคล๎องกับยุคสมัยในปั จจุบั น สามารถนําไปเป็นแบบอยํางในการฟื้ นฟูตลาดเกําหรือชุมชน
อื่น ๆ ได๎ เป็นอยํางดี
การศึกษาภูมิหลังทางประวั ติศาสตร์ กระบวนการเปลี่ ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรม : กรณีศึกษาชุมชนตลาดสามชุก ๑๘๒