Page 198 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๑ . ยุคบุกเบิก (พ.ศ. ๒๔๖๐ - สงครามโลกครั้งที่ ๒)
ผู๎นํ าในยุคบุกเบิกเป็นเถ๎าแกํ รายใหญํ มีฐานะเป็น “เจ๎าของตลาด” ได๎ แกํ เถ๎าแกํ หุย แซํเฮง (ขุ น
จํานงจีนารั กษ์) เถ๎าแกํเบี้ยว แซํเจ็ง และเถ๎ าแกํเนี้ยม แซํโค๎ว ผู๎นําทั้ง ๓ คนนี้ เป็นชาวจีน ที่ มีบทบาทในชุมชน
ตํ างถ๎อยที ถ๎อยอาศั ยกัน จะเห็ นได๎จากการที่ บุคคลทั้ ง ๓ เป็นผู๎ทําหน๎าที่อั ญเชิญ เถ๎าธูปจากศาลเจ๎าพํ อหลักเมือง
สุพรรณบุรีมาทําพิธีสร๎ างศาลเจ๎าพํอหลักเมืองสามชุกรํวมกัน และเคารพบูชาเจ๎าพํอองค์เดียวกั น การสร๎างศาลเจ๎า
พํ อฯ ประจําตลาดนี้ นับเป็นจุดรวมความศรัทธาที่ยึดโยงชุมชนตลาดสามชุกไว๎ด๎วยกันทุกยุคทุกสมัย
ระบบความสัมพั นธ์ในชุมชนแม๎ วําผู๎นํ าเหลํ านี้ จะนับถือเจ๎ าพํ อหลักเมื ององค์ เดียวกัน จะรํ วม
กิ จกรรมเดียวกัน ก็ มิได๎หมายความวําจะมีความคิดเห็ นหรือทัศนคติไปในทิศทางเดี ยวกั น เนื่องจากมีบุคลิกที่
แตกตํางกัน เชํน ขุนจํ านงจีนารักษ์ เป็ นคนใจดี ใจกว๎าง ทํ าหน๎าที่เก็ บภาษี เหล๎า สุรา ฝิ่น เป็ นผู๎ที่นิ ยมชมชอบ
ผู๎นํ าของประเทศไต๎หวัน สํวนเถ๎าแกํเบี้ยว เป็นผู๎ที่ มีบริวารมาก นิยมชมชอบ ผู๎นํ าการปฏิวัติ ของจีนในยุ คเดียวกัน
ทั้ งขุนจํ านงฯ และเถ๎าแกํ เบี้ยว มี ทัศนคติไมํ ตรงกันมี ความคิดเห็นขัดแย๎ งกันเสมอ แตํก็แสดงออกอยํางเปิ ดเผย
ตรงไปตรงมาตํางคนตํางวิพากษ์ในพื้นที่สาธารณะ (ภายในตลาด) โดยไมํเป็นปฏิปักษ์ตํอกัน เพราะถือวําตํางคน
ตํ างทํ าหน๎าที่ ตามสิทธิ ขั้ นพื้ นฐาน โดยไมํ ไปละเมิดสิ ทธิผู๎ อื่ น นับเป็ นการเคารพกติ กาในการอยูํ รํ วมกั น
ความสัมพั นธ์ดังกลําวนี้ แสดงให๎เห็นวําชุมชนตลาดสามชุก มีพื้นฐานของความสามารถที่อยูํรํวมกันได๎ ทํามกลาง
ความคิดเห็นที่ แตกตํางกัน
ระบบความสัมพันธ์อีกอยํ างหนึ่ง ที่พบในเวลานั้นคือ ระบบอุปถัมภ์ เนื่ องจากโครงสร๎างทางสังคม
ของชุมชนตลาดสามชุ กในขณะนั้น มีทั้ งข๎ าราชการ เจ๎ าของที่ดิ น เจ๎ าของตลาด ด๎ วยโครงสร๎างเหลํ านี้
จําเป็นต๎องมีบริวาร (ลูกน๎อง) ลู กนา ลูกหนี้ ซึ่งจะต๎องมีการโยงใยความสัมพั นธ์ตามระบบอุ ปถัมภ์เพื่อเกื้ อกูลให๎
บรรดาบริวารและสมาชิกในระบบ ให๎สามารถดํารงอยูํได๎ และทําหน๎าที่สนับสนุนการดําเนินธุ รกิจเหลํานั้น
นอกจากความสัมพันธ์ของผู๎นําดังกลําวแล๎ วยังพบวํา การรวมกลุํมของชุมชนตาม “พื้นที่สาธารณะ”
เชํนบริ เวณศาลาทําน้ํา ร๎านกาแฟ มีการพบปะพูดคุยสนทนาถกเถียง แลกเปลี่ ยนความคิดกัน บางกลุํ มก็จับกลุํ ม
เลํนดนตรีกั นในตลาด การรวมกลุํมนี้ เกิดขึ้นเป็นประจํ า จนเป็นวิถี ชีวิตสํวนหนึ่ งของชุมชนตลาดสามชุก การ
รวมกลุํมในลักษณะนี้ แม๎มิได๎มีวัตถุประสงค์ ที่ชั ดเจนในการที่จะดําเนินกิจกรรมใดกิจกรรมหนึ่ง แตํก็ ทําให๎เกิด
การรวมตั วขึ้นตามธรรมชาติ เป็นการสื่อสารที่ทําให๎เกิดการแลกเปลี่ยนความคิดเห็ นกันโดยสื่อบุคคล ซึ่งจะทํา
การศึกษาภูมิหลังทางประวั ติศาสตร์ กระบวนการเปลี่ ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรม : กรณีศึกษาชุมชนตลาดสามชุก ๑๖๔