Page 119 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

ส่ วนที่ ๓
แนวคิด และทฤษฎี ที่เกี่ยวข้อง
๓.๑ แนวคิดเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ท้องถิ่น
การศึกษาประวัติ ศาสตร์ท๎องถิ่นนับเป็ นแนวการศึกษาที่คํอนข๎ างใหมํสําหรับแวดวงการศึกษาด๎าน
ประวั ติศาสตร์ ทั้งในแงํของการเก็บข๎อมูลจากคําบอกเลํา เรื่องราวของคนในท๎องถิ่นผํานเวทีเสวนา อันเป็ นการ
เริ่มใช๎ “พยาน” มาประกอบกั บ “หลักฐาน” ที่เป็นเอกสารทางประวัติศาสตร์ ยิ่งไปกวํ านั้นการเลําเรื่องราวของ
“ท๎องถิ่น” ก็ยังเป็นเรื่องคํอนข๎ างใหมํเชํนเดียวกัน เพราะสํวนใหญํ เรื่องราวประวัติ ศาสตร์ของชาติไทยมั กเป็ น
เรื่องของผู๎คนที่ เป็นบุคคลสําคั ญในประวัติศาสตร์ชาติ และราชวงศ์ตํ าง ๆ การหันมาให๎ความสําคั ญกับคนใน
ท๎องถิ่นและเรื่องราวของท๎องถิ่นจึงเป็นการหักเลี้ยวที่สําคัญ เป็ นการเริ่มต๎นของการยอมรั บความหลากหลายของ
ท๎องถิ่นตําง ๆ ทําให๎ลู กหลานยุคปัจจุบันได๎เริ่มเรียนรู๎และเห็ นความสําคัญของรากเหง๎าเผําพันธุ์ที่ไปที่ มาของเขา
อันนําไปสูํการสร๎างสํานึกของความผู กพันและรักท๎องถิ่นแผํนดินเกิด และเป็นการทํ าให๎ทุกฝ่ายได๎หันไปค๎นหา
“พลั งของท้องถิ่น” ที่เคยมีมาแตํเดิ ม ไมํวําจะเป็นความรู๎ ภูมิปั ญญา ฐานทรัพยากร หรือสายใยความผู กพันของ
ผู๎คนที่จะเป็นพลั งสําคัญในการพัฒนาท๎องถิ่นตํอไปในอนาคต
แม๎วําในปัจจุบั นวงการวิชาการโดยรวมจะตระหนักถึ งความสําคั ญของการศึกษาประวัติ ศาสตร์
ท๎องถิ่นวํ าเป็นรากฐานที่สําคั ญที่สุ ดของการพัฒนาที่ยั่งยืนของประเทศชาติ สามารถจุดประกายความคิ ด และ
ขั บเคลื่อนให๎ “ประวัติศาสตร์ ท้องถิ่น” ได๎เข๎าไปสร๎ างปัจจุบั นและอนาคตที่เข๎มแข็งให๎กับชุมชนท๎องถิ่นไทยได๎
อยํางยั่งยื น
ยงยุทธ ชูแวํน (๒๕๔๕) ได๎ให๎ความหมายของประวัติศาสตร์ท๎ องถิ่นไว๎วํา ประวั ติศาสตร์ท๎องถิ่น
เป็นประวั ติ ศาสตร์แนวใหมํที่มุํงศึกษาวิ ถีชี วิตของประชาชนในชุมชนท๎ องถิ่นตํางๆ โดยเอาชี วิตชาวบ๎ านเป็ น
ศูนย์ กลางของการศึกษา ซึ่ งนําจะเกิดประโยชน์ แกํประชาชนในท๎ องถิ่นอยํ างแท๎จริง ซึ่งแตกตํ างจากการศึกษา
ประวั ติศาสตร์ท๎ องถิ่นแตํเดิม คือ ศึ กษาประวัติ ศาสตร์ของเมื องที่ไมํใชํศูนย์กลางของอํานาจรั ฐ ซึ่งเป็นเรื่องของ
ความสัมพั นธ์ทางการเมืองกับศู นย์กลางเป็นหลั ก และมักจะเป็นการศึกษาที่ตัดขาดออกจากวิ ถีชี วิตของผู๎คนสํวน
ใหญํในท๎องถิ่น
ประวัติศาสตร์ท๎องถิ่นจะมุํงศึกษากิ จกรรมหรือประสบการณ์ทุ กๆด๎านของสังคมใน “ท๎องถิ่น” โดย
ให๎ความสํ าคัญที่ประชาชนในฐานะเป็นผู๎สร๎างประวัติศาสตร์ และเปิดโอกาสให๎ ประชาชนได๎เข๎ามามีสํวนรํ วม
การศึกษาภูมิหลังทางประวั ติศาสตร์ กระบวนการเปลี่ ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรม : กรณีศึกษาชุมชนตลาดสามชุก ๘๘