Page 105 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

ฐานทุนด๎านตํางๆ ของชุมชน ทั้งทางสถาปัตยกรรม วัฒนธรรม และภูมิปัญญาท๎องถิ่นมากกวําทุนทางเศรษฐกิจ
จากภายนอก
๕) การปรับปรุงอาคารเก่าทางสถาปัตยกรรม ซึ่งได๎มีแผนและมีการจั ดทําผังโมเดลอาคารเกํา
ที่ปรับปรุงแล๎ว รวมทั้งได๎ สํารวจความเห็นเจ๎าของบ๎านในตลาดซอย ๑ - ๒ ที่จะทําการปรับปรุ งซํอมแซมอยําง
ถูกหลั กวิชาการไว๎ตั้งแตํปีแรก จากนโยบายบ๎านมั่นคงของรัฐที่ เปิดโอกาสให๎เงื่อนไขตํางๆ เปิ ดกว๎างขึ้ น ทําให๎
ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข๎อง ตกลงใจที่จะผนวกโครงการพัฒนากลุํ มอาคารเกํา เข๎ าในโครงการบ๎านมั่นคง แตํ ติ ดปัญหาที่
สัญญาเชํ าที่ดิ นกับกรมธนารักษ์ ซึ่ งไมํเป็ นไปตามเงื่อนไขของโครงการบ๎านมั่นคง โครงการจึงยุติ ไป ตํ อมา
ภายหลังกรมศิ ลปากรให๎ ความเห็ นวํา อาคารภายในตลาดสามชุ กจัดเป็ นโบราณสถานประเภท “ยํ าน
ประวัติ ศาสตร์” ทํ าให๎ชุ มชนมีความมั่ นใจวํ ากรมธนารักษ์คงจะยุติ โครงการสร๎างอาคารพาณิ ชย์ หันกลับมา
อนุรักษ์แทน จึงเริ่มลงมือซํอมแซมตามแผนที่วางไว๎
๖) การพัฒนาที่ อยู่อาศัย การพั ฒนาที่อยูํอาศั ยที่สามชุกเริ่มมาจากการตื่นตัวด๎านจิตสํานึ ก ของ
คณะกรรมการพัฒนาตลาด ฯ ที่สํวนใหญํเป็นคนชั้นกลางซึ่งต๎องการสร๎างความมั่นคงด๎านที่อยูํอาศั ยให๎กับชุมชน
ที่ บุกรุ กในเขตเทศบาล ที่ มีสถานะทางเศรษฐกิจ – สังคมด๎ อยกวํา ความรู๎ สึกนี้ ได๎รั บการจุดประกายมาจาก
กิจกรรมการดู งานและรํวมแลกเปลี่ยนความรู๎เรื่องบ๎านมั่นคงกับชุมชนแหลมรุํงเรือง จังหวัดระยอง ซึ่งเป็นชุมชน
ประมงขนาดเล็กที่ด๎อยโอกาส ซึ่งรํ วมในเครือขํายเมืองนํ าอยูํภาคกลาง แกนนําในคณะกรรมก ารที่สนใจได๎เริ่ ม
ทํ าการศึกษาหลั กเกณฑ์รายละเอี ยดและขั้นตอนตํ าง ๆ ของโครงการ ฯ มาตั้งแตํ ในปีแรก และได๎ เริ่ มทําการ
สํารวจสภาพของชุ มชน มาในปีที่ ๒ จึงมีการจัดตั้งคณะทํางานบ๎ านมั่นคงขึ้ น มีการสํารวจใน ๔ ชุมชน ( ชุ มชน
เศรษฐกร ชุมชนระหาร ชุมชนบางขวาก ชุ มชนสมเด็จพระวั นรัต) เพื่อทราบกรรมสิทธิ์ในที่ดินและปั ญหา
โดยเฉพาะด๎ านสาธารณูปโภค จากนั้นจึ งเป็นการจัดกระบวนการกลุํม สร๎ างความเข๎าใจรํ วมกันของชาวชุมชน
เพื่อจัดตั้งกลุํมออมทรั พย์ และเพื่อสร๎างความมั่นใจให๎กั บชาวชุมชนได๎มีการจั ดการศึกษาดูงานด๎านที่อยูํอาศัยที่
ชุ มชนแหลมรุํงเรือง จังหวัดระยอง และชุมชนบุํงคุก จังหวัดอุตรดิ ตถ์
๔.๓ การพัฒนาด้านสิ่งแวดล้อม
การพั ฒนาสภาพแวดล๎อม และพื้นที่สาธารณะในเขตตลาดสามชุก ได๎ขยายออกไปสูํพื้ นที่
ในระดั บชุ มชน ได๎ แกํ วั ดและโรงเรี ยน การขยายสูํพื้ นที่ ในชุมชนอื่ นมีฐานมาจากการที่คณะกรรมการ
สิ่งแวดล๎ อม มีตัวแทนมาจากหลายชุมชน ทําให๎ การวางแผนกิจกรรมสามารถครอบคลุมปัญหาด๎านสิ่งแวดล๎อม
ในวงกว๎างได๎และการดําเนินงานก็ เป็นไปได๎อยํางคลํองตัว กิจกรรมเริ่มด๎ วยการสํารวจปัญหาน้ําเสียของชุมชน
ทําให๎ทราบจุดที่ทําให๎เกิดน้ําเสีย จากนั้นก็เริ่มแก๎ไขปัญหาสิ่ งแวดล๎อมในระดับพื้นที่ โดยเริ่มขึ้นที่วัดสามชุกเป็ น
จุดแรก จากการที่เจ๎าอาวาสวัดสามชุกมีความสนใจการทําน้ําหมักชีวภาพและถังดั กไขมันที่ทีมสิ่งแวดล๎อมของ
การศึกษาภูมิหลังทางประวั ติศาสตร์ กระบวนการเปลี่ ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรม : กรณีศึกษาชุมชนตลาดสามชุก ๗๕