องค
ความรู
ศิ
ลป
นแห
งชาติ
: นายสํ
าราญ เกิ
ดผล
๕๓
๓๖. เพลงตระเทวาประสิ
ทธิ์
เพลงตระเทวาประสิ
ทธิ์
เป
นเพลงหน
าพาทย
ใช
บรรเลงในพิ
ธี
ไหว
ครู
ในโอกาสที่
ครู
ผู
ประกอบพิ
ธี
ขอให
เทวดาให
ความเป
นสิ
ริ
มงคลและประสิ
ทธิ
ทุ
กอย
างแก
ผู
เข
าร
วมพิ
ธี
เพลงนี้
มี
ไม
เดิ
น
๔ ไม
แล
วลาแบบตระ ออกด
วยรั
วลาเดี
ยว
๓๗. เพลงตระมงคลจั
กรวาล
เพลงตระมงคลจั
กรวาล เป
นเพลงหน
าพาทย
ครู
ใช
บรรเลงในพิ
ธี
ไหว
ครู
ในโอกาสที่
ครู
ผู
ประกอบพิ
ธี
ทํ
าน้ํ
ามนต
เพลงนี้
มี
ไม
เดิ
น ๔ ไม
แล
วลาแบบตระ ออกด
วยรั
วลาเดี
ยว
๓๘. เพลงตระพระศิ
วะเป
ดโลก
เพลงตระพระศิ
วะเป
ดโลก เป
นเพลงหน
าพาทย
ครู
ข
าพเจ
าเป
นผู
แต
ง โดยพิ
จารณาว
า
เพลงเป
ดโลกด
วยสาธุ
การมี
เพี
ยง ๔ จั
งหวะหน
าทั
บปรบไก
เท
านั
้
นและน
อยมาก จึ
งแต
งขึ
้
นเป
น
๘ จั
งหวะเพื่
อให
น
าเกรงขามขึ้
น ทํ
านองที่
แต
งนี้
แต
งเพิ่
มตอนต
น ๔ จั
งหวะ ส
วนตอนหลั
ง ๔ จั
งหวะ
เป
นเพลงทํ
านองเดิ
ม เพลงนี้
ใช
กลองตะโพนตี
เป
นตระขึ้
นมาก
อน
๓๙. เพลงตระนาง หรื
อตระนางมณโฑหุ
งน้ํ
าทิ
พย
เพลงตระนาง หรื
อตระนางมณโฑหุ
งน้ํ
าทิ
พย
ข
าพเจ
าเป
นผู
แต
งขึ้
นตามคํ
าขอของ
พระองค
เจ
าเฉลิ
มพลฑิ
ฆั
มพร เมื่
อครั้
งที่
เสด็
จไปเป
นประธานในงานพิ
ธี
ไหว
ครู
ที่
บ
านข
าพเจ
า
หลั
งจากเสร็
จพิ
ธี
ไหว
ครู
แล
วทรงถามข
าพเจ
าว
า …
สํ
าราญ ตระนางหรื
อตระนางมณโฑหุ
งน้ํ
าทิ
พย
มี
ไหมวะ
… ข
าพเจ
าทู
ลตอบว
ามี
จากนั้
นจึ
งไปหยิ
บโน
ตเพลงที่
มี
การบั
นทึ
กเพลงนี้
ไว
ปรากฏว
า
กระดาษบั
นทึ
กโน
ตเพลงขาด จนหมดสภาพ ดู
ไม
รู
เรื่
อง จึ
งทรงถามข
าพเจ
าว
าทํ
าให
ใหม
ได
ไหม
เพื่
อใช
บรรเลงเมื่
อแสดงโขนตอนนางมณโฑหุ
งน้ํ
าทิ
พย
ข
าพเจ
าจึ
งแต
งเพลงนี้
ขึ้
น
๔๐. เพลงเทพดํ
าเนิ
น
เพลงเทพดํ
าเนิ
น เป
นเพลงหน
าพาทย
อย
างเพลงเสมอ ใช
บรรเลงในการประกอบพิ
ธี
ไหว
ครู
ก
อนเริ่
มพิ
ธี
วงป
พาทย
บรรเลงเพลงโหมโรงเช
า เมื่
อจบโหมโรงแล
วจึ
งบรรเลงเพลงเทพดํ
าเนิ
น
เป
นการบอกให
ทราบว
า เพลงที่
บรรเลงนั้
นมิ
ใช
การโหมโรงเช
า แต
เป
นการโหมโรงเพื่
อประกอบ
พิ
ธี
ไหว
ครู
เพลงนี้
มี
ไม
เดิ
นแบบเสมอ ๑๖ ไม
แล
วลาแบบเสมอ ออกด
วยรั
วลาเดี
ยว
๔๑. เพลงเสมอสามลา
เพลงเสมอสามลา หรื
อเสมอ ๑๕ ไม
เป
นเพลงหน
าพาทย
ประกอบกิ
ริ
ยาเดิ
น จางวางทั่
ว
พาทยโกศลพิ
จารณาว
า เพลงเสมอสามลามี
การบรรเลงทํ
านองลากลั
บโดยมี
ไม
เดิ
นเข
ากั
บทํ
านองเดิ
ม
เป
นการวนทํ
านอง จึ
งแต
งทํ
านองเพลงให
บรรเลงต
อเนื่
องกั
นโดยไม
ต
องบรรเลงย
อนทํ
านองซ้ํ
า