องค
ความรู
ศิ
ลป
นแห
งชาติ
: นายสํ
าราญ เกิ
ดผล
๓๒
ส
วนที่
๓ ท
านเป
นนั
กปกครองท
องถิ่
น ระดั
บผู
ใหญ
บ
านหมู
ที่
๕ ระดั
บกํ
านั
น
ตํ
าบลบางชะนี
จนเกษี
ยณอายุ
ราชการในป
พ.ศ. ๒๕๓๐
คุ
ณู
ปการต
อวั
ฒนธรรมและสั
งคมไทยของนายสํ
าราญ เกิ
ดผล จึ
งส
งผลให
ท
าน
ได
รั
บรางวั
ล ได
รั
บประกาศเกี
ยรติ
คุ
ณ จํ
านวนมากทั้
งที
่
เกี่
ยวข
องกั
บดนตรี
ไทย และงานลั
กษณะอื่
น
รางวั
ลสู
งสุ
ดที่
ได
รั
บคื
อการประกาศยกย
องให
เป
นศิ
ลป
นแห
งชาติ
สาขาศิ
ลปะการแสดง (ดนตรี
ไทย)
ประจํ
าป
๒๕๔๘
๓.๓ ผลงานด
านดนตรี
ผลงานด
านดนตรี
ของนายสํ
าราญ เกิ
ดผล เริ่
มจากทุ
นความรู
ด
านการประพั
นธ
เพลงไทย
โดยท
านได
ศึ
กษาหลั
กการประพั
นธ
เพลงไทยจากนายพุ
ม บาปุ
ยะวาทย
และนายอาจ สุ
นทร จนเข
าใจ
โครงสร
างและแนวทางในการประพั
นธ
เป
นอย
างดี
ในป
พ.ศ. ๒๔๘๘ นายอาจ สุ
นทรได
ทดสอบ
ความรู
ดั
งกล
าวด
วยการมอบหมายให
นายสํ
าราญ เกิ
ดผลประพั
นธ
เพลงเถาขึ้
นเพลงหนึ่
ง เพลงที่
เลื
อก
นํ
ามาเป
นสมุ
ฏฐานในการประพั
นธ
คื
อเพลงสามไม
ใน ๒ ชั้
น ด
วยวิ
ธี
ยื
ดขยายเป
นอั
ตรา ๓ ชั้
น และ
ตั
ดทอนทํ
านองเป
นอั
ตราชั้
นเดี
ยว ความสํ
าเร็
จในการประพั
นธ
เพลง จึ
งเป
นจุ
ดเริ่
มในการประพั
นธ
ทํ
านองเพลงต
างๆ ต
อเนื่
องกั
นมาอี
กจํ
านวนมาก เพลงที่
นายสํ
าราญ เกิ
ดผลประพั
นธ
ขึ้
นใหม
มี
ทั้
งที่
นํ
าสมุ
ฏฐานจากทํ
านองเพลงอั
ตรา ๒ ชั้
นของเดิ
ม มาขยายเป
นอั
ตรา ๓ ชั้
น เพื่
อใช
เป
นเพลงโหมโรง
เสภา นอกจากเพลงที่
ขยายทํ
านองและตั
ดทอนทํ
านองแล
วนํ
ามาเรี
ยบเรี
ยงเป
นเพลงเถาแล
ว เพลงที่
แต
งด
วยวิ
ธี
ผสมผสานแนวคิ
ดจากเพลงต
างๆ และเพลงที่
เกิ
ดจากจิ
นตนาการก็
มี
เช
นกั
น ผลงานด
าน
การประพั
นธ
เพลงของนายสํ
าราญ เกิ
ดผล มี
ดั
งนี้
๓.๓.๑ ผลงานการประพั
นธ
ทํ
านองเพลง
ประเภทเพลงโหมโรง
มี
ดั
งนี้
เพลงกาญจนาภิ
เษก
เพลงเกษมสํ
าราญ
เพลงทยอยเดี่
ยว
เพลงมหาชั
ย
เพลงศิ
วะประสิ
ทธิ์
เพลงอู
ทอง
ประเภทเพลงหน
าพาทย
ไหว
ครู
มี
ดั
งนี้
เพลง ตระนาง (ตระมณโฑหุ
งน้ํ
าทิ
พย
)
เพลงตระพระป
ญจะสิ
งขร
เพลงตระพระศิ
วะเป
ดโลก