องค
ความรู
ศิ
ลป
นแห
งชาติ
: นายสํ
าราญ เกิ
ดผล
๒๕
๓.๑.๒
การศึ
กษาทั่
วไป
นายสํ
าราญ เกิ
ดผล เข
ารั
บการศึ
กษาที่
โรงเรี
ยนวั
ดจั
นทร
ประเทศ ตํ
าบลบ
านใหม
อํ
าเภอพระนครศรี
อยุ
ธยา จั
งหวั
ดพระนครศรี
อยุ
ธยา เมื่
อ พ.ศ. ๒๔๗๖ สํ
าเร็
จการศึ
กษาระดั
บชั้
น
ประถมศึ
กษาป
ที
่
๔ นอกจากการศึ
กษาตามระบบการศึ
กษาภาคบั
งคั
บแล
ว นายสํ
าราญ เกิ
ดผล
ยั
งได
ศึ
กษาวิ
ชาการแพทย
แผนไทยด
วย ซึ
่
งผลของการศึ
กษาวิ
ชาแพทย
แผนไทยนี
้
ในเวลาต
อมา
ได
ส
งผลให
ท
านทํ
าหน
าที
่
เป
นแพทย
แผนไทย รั
กษาอาการเจ็
บป
วยของประชาชนทั
่
วไป จนเป
น
ที่
รู
จั
กกั
นเป
นอย
างดี
ในจั
งหวั
ดพระนครศรี
อยุ
ธยาและจั
งหวั
ดใกล
เคี
ยง
๓.๑.๓ การศึ
กษาดนตรี
ไทย
นายสํ
าราญ เกิ
ดผล เกิ
ดในครอบครั
วของศิ
ลป
นหลายแขนง คื
อ หนั
งใหญ
เพลงร
อง การละเล
นพื้
นบ
าน และดนตรี
ไทย ในด
านดนตรี
ไทยที่
มี
อิ
ทธิ
พลต
อนายสํ
าราญ เกิ
ดผลนี้
มี
ลั
กษณะดั
งเช
นบ
านของนั
กดนตรี
หรื
อสํ
านั
กดนตรี
ที่
มี
ชื่
อเสี
ยงแห
งหนึ่
ง ในอํ
าเภอบางบาล จั
งหวั
ด
พระนครศรี
อยุ
ธยา คื
อ “วงบ
านใหม
หางกระเบน” สํ
านั
กดนตรี
แห
งนี้
มี
การเรี
ยนดนตรี
ฝ
กซ
อม
ดนตรี
มี
นั
กดนตรี
หลายรุ
น และสื
บทอดการประกอบอาชี
พดนตรี
สภาพแวดล
อมของวั
ฒนธรรม
ดนตรี
เช
นนี
้
จึ
งส
งผลให
นายสํ
าราญ เกิ
ดผล เมื
่
อครั
้
งเยาว
วั
ยได
รั
บการส
งเสริ
มให
ฝ
กดนตรี
ไทย
โดยเริ
่
มเรี
ยนป
พาทย
ตั
้
งแต
อายุ
๙ ขวบ จากคุ
ณอาคื
อนายจํ
ารั
ส เกิ
ดผล นั
กระนาดเอกประจํ
าวง
บ
านใหม
หางกระเบน นายสํ
าราญ เกิ
ดผลเริ่
มต
อเพลงชุ
ดโหมโรงเย็
น โหมโรงเช
า เพลงช
า เพลงเร็
ว
และได
รั
บการฝ
กให
บรรเลงระนาดเอกจนสามารถบรรเลงในงานสวดมนต
เย็
นฉั
นเช
าได
เมื่
ออายุ
ได
๑๑ ขวบนายสั
งเวี
ยน เกิ
ดผล มี
ศั
กดิ์
เป
นคุ
ณอาอี
กท
านหนึ่
ง มี
ความปรารถนา
จะให
นายสํ
าราญ เกิ
ดผลเรี
ยนป
พาทย
ให
ดี
และเก
งเพิ่
มขึ้
น จึ
งนํ
าไปฝากให
เป
นศิ
ษย
ของนายเพ็
ชร
จรรย
นาฏย
นั
กดนตรี
ไทยชาวพระนครศรี
อยุ
ธยา ซึ่
งก
อนหน
านั้
นนายเพ็
ชร จรรย
นาฏย
เป
นนั
กดนตรี
สั
งกั
ดวงวั
งบู
รพาภิ
รมย
ของสมเด็
จเจ
าฟ
า กรมพระยาภานุ
พั
นธุ
วงศ
วรเดช (สมเด็
จวั
งบู
รพาฯ) ทํ
าหน
าที่
บรรเลงฆ
องวงใหญ
ต
อมานายเพ็
ชร จรรย
นาฏย
ได
ลาออกและกลั
บไปพํ
านั
กที่
จั
งหวั
ดพระนครศรี
อยุ
ธยา
เมื่
อนายสั
งเวี
ยน เกิ
ดผล นํ
านายสํ
าราญ เกิ
ดผลไปฝากตั
ว ท
านจึ
งรั
บไว
เป
นศิ
ษย
แต
เรี
ยนดนตรี
จาก
นายเพ็
ชร จรรย
นาฏย
ได
ประมาณ ๓ เดื
อนเท
านั้
น นายสั
งเวี
ยน เกิ
ดผลก็
ได
นํ
านายสํ
าราญ เกิ
ดผล
เดิ
นทางเข
ากรุ
งเทพมหานคร เพื่
อฝากตั
วเป
นศิ
ษย
ของนายเที
ยบ คงลายทอง ที่
บ
านปากคลองบางหลวง
เขตธนบุ
รี
กรุ
งเทพมหานคร นายเที
ยบ คงลายทอง เป
นศิ
ลป
นป
ผู
มี
ชื่
อเสี
ยงของวงป
พาทย
ของเจ
าพระยา
ธรรมาธิ
กรณบดี
(ม.ร.ว.ปุ
ย มาลากุ
ล) เมื่
ออยู
ที่
บ
านของนายเที
ยบ คงลายทองนั้
น นายสํ
าราญ เกิ
ดผล
ได
รั
บการเลี
้
ยงดู
เหมื
อนอย
างบุ
ตรหลาน นายสํ
าราญ เกิ
ดผลจึ
งเรี
ยกนายเที
ยบ คงลายทองว
า
“พ
อเที
ยบ” เสมอ ระหว
างที่
อยู
เรี
ยนดนตรี
นี
้
นายสํ
าราญ เกิ
ดผลมี
โอกาสไปร
วมบรรเลงดนตรี