Page 532 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๕๑๔
ถ้าปี ใดวันที่ ๑๓ เมษายน วันมหาสงกรานต์ตรงกับวันเสาร์ นางสงกรานต์ชื่อ “มโหธร” ทัดดอก
สามหาว เครื่ องประดับนิลรั ตน์ ภักษาหารเนื ้ อทราย อาวุธคื อจักร มือซ้ ายตรีศูล พาหนะมยุรา(นกยูง)
ในปี นั ้ นมักจะเกิดภัยอันตรายกลางเมืองและมี โจรผู้ ร้ ายชุกชุม
นางทุงษะเป็ นพี่สาวคนโตซึ่งเอาพานรับศีรษะของบิดานําไปแห่รอบเขาพระสุเมรุเป็ นเวลา ๖๐
นาทีแล้ วนําไปประดิษฐาน ณ ถํ ้ าคันธุลี เขาไกรลาศ การนําไปแห่นั ้ นจะมีเครื่องดีดสีตีเป่ ามี เทพบุตร
เทพธิดาประมาณแสนโกฏิเป็ นบริ วาร จากนั ้ นน้ องๆก็จะเปลี่ยนเวรกันนําไปแห่แล้ วนําไปล้ างที่สระ
อโนดาต ๗ ครั ้ งแล้ วนําไปเก็บไว้ ที่เดิมหมุนเวียนกันตลอดไป
ตํานานของวันมหาสงกรานต์นี ้ เป็ นไปตามความเชื่อทางโหราศาสตร์ อันเนื่องจากศาสนา
พราหมณ์สํ าหรับเรื่องที่ ๒จะเป็ นความเชื่อของศาสนาพุทธดังนี ้
ขณะพระสัมมาสัมพุทธเจ้ าได้ ประทับอยู่ที่เชตะวันมหาวิหารอยู่ต่อมาวันหนึ่งพระเจ้ าประสนธิ
โกศลได้เข้ าเฝ้ าพระพุทธองค์และได้ ทูลถามว่า รัศมีของพระสุริ ยเทพแผดกล้าและมีความร้ อนแรงหนัก
หนาทําให้ มนุษย์ทั ้ งหลายมีความเจ็บไข้ เป็ นอันมาก บางปี ข้ าวยากหมากแพง บางปี ข้ าวปลานาเกลือ
บริบูรณ์ ก็มี บางปี ฝนตกในเดือนแรกนํ ้ ามากแต่ต้นปี ครั ้ นเมื่อถึงปลายปี นํ ้ าก็เหือดแห้ งไปหมด บางปี ทํา
ให้ เกิดอัคคีภัยทํ าให้ไฟไหม้ บ้ านเรื อน บางปี ท้าวพระยาเสนาบดีคิดทรยศต่อองค์พระมหากษั ตริย์
บางปี สตรี ตั ้ งครรภ์แล้วคลอดบุตรแล้ วล้ มตายจะแก้ ไขอย่างไร จึงจะทําให้ มนุษย์นิกรจึงจะรอดพ้ นจาก
ความทุกข์ยากและเจ็บป่ วย
พระองค์ทรงตอบว่า ประขาชนทั ้ งหลายอย่าประมาท ให้ ถือศีลให้ ทานแก่คนยากจน คนกําพร้ า
แล้ วให้มาประชุ มพร้ อมกัน ณ ที่ แห่งหนึ่งแห่งใดแล้ วให้ เอานํ ้ าอบ นํ ้ าหอมเครื่องหอมต่ างๆนั ้ นมาทําเป็ น
นํ ้ าสรงพระภิกษุสงฆ์ พระพุทธรูป พระสถูป เจดีย์ พระศรีมหาโพธิ์ และรดนํ ้ าดําหัวผู้ ใหญ่ ปู่ ย่ า ตา ยาย
บิดามารดา ครู อุปั ชฌาย์ อาจารย์แล้ วท่านเหล่านั ้ นจะให้ ศีลให้ พรและรักษาศี ล ๕ ศีล ๘ แล้ วทําดวง
จิตของตนให้ แน่วแน่ หมั่นสดับตรั บฟั งพระธรรมเทศนา ชนเหล่านั ้ นก็จะพ้ นภัยสมดังความปรารถนา
ของตน
และอี กประการหนึ่งก็ คือ หญิงก็ ดี ชายก็ ดี เป็ นผู้ มีจิตกรุ ณาต่อสัตว์ทั ้ งหลายเช่น ปลา เต่า นก
ผู้คนเหล่ านั ้ น จะได้ เสวยสุขความเจริ ญเป็ นอันมากยิ่ งได้มีโอกาสไถ่ชี วิตสัตว์ ใหญ่เช่นโค กระบือจะได้
เสวยสุขสํ าราญอายุยืนยาวประกอบด้ วยกําลังกาย กําลังปั ญญา กําลังทรัพย์และไม่มีโรคภัย
เบียดเบียน
สําหรั บชุมชนวัดโพธิ์เย็นจะมีกํ าหนดการในการจัดประเพณีรดนํ ้ าดําหัวดังนี ้ ในสมั ยก่อน
จะเริ่ มงานตั ้ งแต่วันที่ ๑๓ เมษายน ก่อนวันสงกรานต์หนึ่งวันพระภิกษุจะตีกลองให้ ชาวบ้านมาก่อ
พระทรายในตอนเย็น ตกแต่งพระทรายด้ วยดอกไม้ พระภิกษุจะโยงด้ ายสายสิญจน์ จากพระทราย