Page 530 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๕๑๒
โพธาราม จังหวัดราชบุรี และช่างแร่ บ้ านปากนํ ้ า อ.เมือง จ.เพชรบูรณ์ เคยได้ รับรางวัลชนะเลิศในงาน
อุ้ มพระดํานํ ้ าในปี ๒๕๔๖และรองชนะเลิศอันดับ ๑ ในงานแข่งเรื อทวนนํ ้ า
ประเพณีรดนํ ้ าดําหั วผู้ สูงอายุเนื่องในงานเทศกาลสงกรานต์ ของชาวชุมชนวัดโพธิ์ เย็น
ประเพณี”งานสงกรานต์” ซึ่งเป็ นงานประเพณี ของชุมชนที่ ๘,๙ ได้ จัดทํ ากันมาเป็ นประจําทุก
ปี จากการให้ ข้ อมูลของ ด.ร..วิ ศัลย์ โฆษิตานนท์ได้ อธิบายถึงที่มาของงานประเพณี สงกรานต์ไว้ ดังนี ้
คําว่าสงกรานต์ แปลความหมายของคําศัพท์คือการย้ายหรื อการเคลื่อนที่ กล่าวคือเป็ นวันที่พระ
อาทิตย์ย้ ายเข้ าสู่ราศีเมษ เป็ นวันต้ อนรับปี ใหม่ ซึ่งมีอยู่ ๓ วันด้วยกันคือ
๑. เป็ นวันที่พระอาทิตย์ขึ ้ นสู่ราศีเมษ
๒. เป็ นวันเนาว์
๓. เป็ นวันเถลิงศก
ใน ๓ วันนี ้ มักจะตกอยู่ในระหว่างวันที่ ๑๓-๑๕ ของเดือนเมษายนแทบทุกปี โดยมีวันที่ ๑๓
เป็ นวันมหาสงกรานต์
ในท้ องฟ้ ากว้ างนี ้ ทางโหราศาสตร์ แบ่งออกเป็ นส่วนๆละ๓๐ องศาเรี ยกว่า ราศี แต่ละราศี จะตั ้ ง
ชื่อราศีตามดาวที่อยู่ประจําราศีนั ้ นๆ โดยเริ่มที่กลุ่มราศีเมษ คือกลุ่มดาวแกะตัวผู้ เรื่ อยไปจนถึงราศี
กุมภ์ คือดาวคนถือหม้ อ(เพราะต้ องใช้ เวลาผ่านเดือนราศี มีนอีก ๑ เดือนประมาณวันที่ ๑๓มีนาคม๑๓
เมษายนจะครบรอบ๑ปี พอดี ) ซึ่งดวงอาทิตย์จะใช้เวลาผ่ านกลุ่มดาวแต่ละกลุ ่ มเป็ นเวลา ๑ เดือนโดย
โคจรเป็ นทักษิณาวรรตคือจากซ้ายไปขวา ดังนั ้ นในความหมายของสงกรานต์จะมีทุกเดื อนแต่เมื่อ
ครบรอบปี เราจะถือว่าเป็ นมหาสงกรานต์เป็ นการถือว่าเป็ นวันปี ใหม่ของไทยคือครบรอบปี
ประวัติของสงกรานต์มี๒ตํ านาน ตํานานแรกคือเรื่องของธรรมบาลกุมารบุตรของเศรษฐีที่
รํ่ารวยและเฉลียวฉลาดมากเรียนจบศิลปวิ ทยาตั ้ งแต่อายุ ๗ ขวบรอบรู้ ภาษาสัตว์ต่างๆอีกด้ วย ช่วย
เหลือแก้ ปั ญหาให้ กับประชาชนทั่วไป จนท้ าวกบิลพรหมเกิดความอิจฉาและกลัวจะไม่ มีใครนับถือตน
จึงคิดจะกําจัดโดยลงมาถามปั ญหาธรรมบาลกุมาร ๓ ข้ อถ้ าตอบไม่ได้จะตัดเศียรธรรมบาลกุ มารและ
ถ้าแก้ ได้ กบิลพรหมจะตัดเศียรบูชาธรรมบาลกุมารๆ แก้ ไม่ได้จึ งขอเวลา ๗ วัน
ธรรมบาลกุมารคิดแก้ ปั ญหาไม่ได้ จึงแอบหนี ไปนั่งอยู่ ใต้ ต้นตาลบังเอิญได้ยินนกอิ นทรีย์ สองผัว
เมียที่ทํารังอยู่บนต้ นตาลเจรจากัน ตัวเมียถามตัวผู้ ว่าพรุ่ งนี ้ จะได้อาหารที่ไหนกิ น ตัวผู้ ตอบจะได้ กิน
ซากศพธรรมบาล ตัวเมียซักต่ อว่าเพราะอะไร ตัวผู้ จึงเล่าถึงการท้าพนันระหว่างท้ าวกบิลพรหมกับ
ธรรมบาลกุมาร ตัวเมียจึงถามถึงปั ญหา ๓ ข้ อนั ้ นคืออะไรตัวผู้ จึงเล่าให้ ฟั งดังนี ้