Page 521 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๕๐๓
เมื่อบุตรชายอายุครบ ๒๐ ปี บริบูรณ์ บิดามารดามีจิตศรัทธาเลื่อมใสในพระพุทธศาสนา มี
ความประสงค์ จะให้ ลูกเป็ นคนดี มีศีลธรรมจึงไปแจ้งความประสงค์กับพระอุปั ชฌาย์ที่วัดไตรภูมิว่าจะ
นําบุตรหลานมาศึกษาข้ อวัตรปฏิบัติอื่นๆเช่น ฝึ กหัดการทําหน้ าที่ ของพระภิกษุ ฝึ กสอนนาค ขานนาค
ให้ ได้ เสียก่อน อย่างน้ อยต้องอยู่กับพระอาจารย์ประมาณ ๗ วัน
หลังจากพ่ อแม่นําบุตรหลานเข้าทํ าการศึกษาและฝึ กขานนาคกับพระอาจารย์จนคล่องแล้ วจึง
ให้ อาจารย์ กําหนดหาฤกษ์ วันบวชให้ และหาเครื่องอัฐบริขาร (เครื่ องบวช)และเครื่องใช้ อื่นๆที่จําเป็ น
และควรจัดหา การบอกแขกที่ จะมาร่วมในงานบวชจะนํากรวยหมากไปบอกญาติพี่ น้องและผู้ที่เคารพ
นับถือแต่ปั จจุบันใช้บัตรเชิญแทนกรวยหมากและเตรี ยมอาหารไว้ สําหรับเลี ้ ยงแขกที่มาร่วมงาน บาง
คนมี กําหนดจัดงานบวช ๗ วัน ๑๕ วัน ถ้ าบุตรหลานรับราชการจะขออนุญาตทางราชการลาบวช
เข้ าพรรษาเป็ นเวลา ๓ เดื อน
การเตรียมการบวชนั ้ นจะต้ องเตรียมหลายวัน เพราะอาหารต่างๆไม่ได้ มีซื ้ อขายอย่างใน
ปั จจุบันนี ้ เช่ นจะหาปลาในแม่นํ ้ าป่ าสัก ในสมัยโบราณระหว่างเดือนมกราคมนํ ้ าจะแห้ ง ชาวบ้านจะตัด
กิ่งไม้ ใส่ลงในแม่นํ ้ าที่นํ ้ าลึก เพื่อที่จะเป็ นที่อาศัยของปลา ประมาณ ๒ เดือนก็ จะทําการจับปลา ปลา
จะมาอาศัยอยู่เต็มลุก(กิ่ งไม้ ที่กองอยู่เรียกบ้ านของปลา กว้ างยาวประมาณ ๔ เมตร ) วิธีการจับปลา
เขานําคางแหซึ่งยาวพอล้ อมลุกได้ ล้ อมลุกนั ้ นให้ แน่นหนา สูงพ้ นนํ ้ าประมาณ ๑ เมตร รื ้ อกิ่งไม้ ออก
จากลุกให้หมด เสร็ จแล้วจึงช่วยกันจับปลาโดยใช้แหหรื อมืองมจับปลา จะได้ปลามามากมายเช่น
ปลากด ปลาช่อน ปลาดุก ฯลฯ นอกจากหาปลาจะมีพวกผัก มะพร้ าว หยวกกล้ วย หัวปลีจะเก็บใน
สวนและหมากพลูยาสูบจะหามาให้ พร้ อม
การกําหนดจัดงานบวชนาคจะกําหนด ๓วัน ชาวบ้ านและญาติพี่น้ องจะมาช่วยกันเตรี ยม
อาหารคาว หวาน สําหรับเลี ้ ยงแขก วันแรกจะทําพิธีปลงผมนาค พ่อแม่และญาติ ผู้ ใหญ่จะตัดผมนาค
นิดหน่อยเพื่ อเป็ นศิริ มงคล ต่อจากนั ้ นพระอาจารย์ผู้ ฝึ กสอนนาคจะเป็ นคนปลงผมให้ เอง และคนถือ
พานรองด้ วยใบบัวเก็ บผมที่ปลงไว้ในพาน เสร็จแล้ วนํ าไปเก็บไว้ ที่ต้นโพธิ์ เพื่อเป็ นศิริ มงคลต่อไป
หลังจากปลงผมเสร็ จแล้ วบิดามารดา ญาติ ผู้ ใหญ่อาบนํ ้ าให้ นาค ซึ่งมีเครื่องหอมต่ างๆสบู่ เป็ นเครื่อง
ประกอบในการอาบนํ ้ า หลังจากนั ้ นนาคจะไปอาบนํ ้ าชําระร่ างกายอีกครั ้ งและแต่งตัวนาค(ชุ ดขาว)
การทําขวัญนาคจะว่าจ้ างหมอเสริมมาทําขวัญนาด ถ้ าคนรํ่ ารวยจะจ้ างหมอทําขวัญที่ มี
ชื่อเสียงมาทําขวัญเช่นชินกร ไกรลาศมาทําขวัญนาค สิ่งสําคัญของการทําขวัญนาคคือบายศรี ๗ ชั ้ น
แต่ละชั ้ นจะบรรจุข้ าวสุก ปลาย่าง ข้ าวตอกปั ้ นกลมๆ ขนมลูกโคน ข้ าวเรี ยง ขนมสะบัดงา มะพร้ าวอ่อน
ชั ้ น ๗ ชั ้ นสูงสุดใส่ไข่ต้ม ๑ ฟอง เอาผ้ าสวยงามห่อหุ้ มบายศรี ไว้ บิดามารดา ญาติผู้ ใหญ่จะนั่งล้อมรอบ
บายศรี ส่ วนนาคจะนั่งพนมมือหมอบลงบนหมอนหันหน้าไปทางหมอทํ าขวัญ ซึ่งหมอทําขวัญจะพูด