Page 519 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๕๐๑
การอยู่ไฟต้ องนุ่งเตี่ยว มีขมิ ้ นกับปูนแดงผสมเหล้ าเอาสําลีชุบปิ ดสะดือทาท้องและหลังสําหรับ
ดับพิษร้ อนและรักษาร่างกายด้ วย นอกจากนี ้ ยังมียาโรยบนถ่านไฟสําหรั บรมตากันตาแฉะเจ็บ ต้ องมี
โอ่งใส่นํ ้ าเล็กๆหนึ่งใบ สําหรั บดับไฟ หรื อภาชนะใส่ตักนํ ้ าสําหรับต้ มกิ น
หน้ าที่ของสามี จะต้ องคอยดูแลเรื่ องอาหาร ตักนํ ้ า ต้ มนํ ้ าซักผ้าอ้ อมและผ้ านุ่งให้ ภรรยา
อาหารของแม่หลังคลอด อาหารจะต้ องไม่เผ็ดจัด เพราะแม่ให้ นมลูก กินข้ าวกับปลาย่าง ปลา
ปิ ้ง หมูปิ ้ง และเกลือพอได้ หลายวัน กินแกงเลียงหัวปลี เพื่อจะได้ มีนํ ้ านมมากขึ ้ น กินนํ ้ าร้ อนอาบนํ ้ าร้ อน
หญิ งอยู่ไฟต้ องเข้ากระโจม มียาต้ มสําหรั บเข้ากระโจมประกอบด้ วย เปลือกส้ มโอ ใบส้ มป่ อย
ตะไคร้ ว่านนํ ้ า มะกรูด ๑ผลผ่าสี่เสี ้ ยว ผักบุ้ งล้อม เกลื อหยิบมือ การเข้ ากระโจมต้ องเข้าตอนเช้ านอก
จากเข้ ากระโจมแล้ ว ต้ องประคบตัวด้ วย ยาสมุนไพรที่ ต้มจากการเข้ ากระโจม เอาออกจากหม้ อต้ ม
ผสมกับนํ ้ าเย็น แล้ วทํ าลูกประคบสามลูก ประคบตามตัว อีกลูกหนึ่งนั่งทับ ประคบเสร็จแล้ วเอานํ ้ ายาที่
เหลืออาบให้หมด
นั่งถ่านคือตักไฟก้ อนถ่านแดงใส่ถาดแล้ วให้ หญิ งอยู่ไฟนั่งยองๆคร่อม มือขวาและมือซ้ ายจับ
ขาเก้ าอี ้ ไว้ หมอตําแยจะฝื นท้องให้ ทุกวัน คือเอามื อกดดันตรงหัวเหน่าเพื่ อช้อนให้มดลูกเข้ าอู่เร็ว เมื่อ
ฝื นมดลูกนี ้ นํ ้ าคาวปลาจะทะลักออกมา ทําให้หญิ งอยู่ไฟสบายตัว การอยู่ ไฟมี กําหนด ๗ ,๑๕,๒๙ วัน
ประเพณีการเลี ้ ยงดูและอบรมสั่ งสอนบุตร
การโกนผมไฟ
เมื่อเด็กอายุได้ หนึ่งเดือนกับวัน เป็ นอันว่ าล่วงพ้ นอันตรายจากโรคภัยไข้เจ็ บ ซึ่งเข้ าใจว่าผีเป็ น
ผู้กระทํา ก็จัดการทําโกนผมไฟและทําขวัญ เป็ นพิ ธีใหญ่ การโกนผมไฟต้ องทํา “บัตรพลี ” (เครื่ องบร
วงสรวงสังเวย ถ้ าเป็ นรู ปสามเหลี่ยมเรี ยก บัตรคางหมู ถ้ าเป็ นรู ปตั ้ งสี่เสาขึ ้ นไปเรียกบัตรพระเกตุ ถ้ า
เป็ นรู ปสี่เหลี่ยมมียอดเรี ยกบัตรนพเคราะห์) สังเวยพระภูมิเจ้ าที่ ตามธรรมเนียมผมที่โกนจะเหลือ
ไว้ ตรงกระหม่อมหย่อมหนึ่งเพื่อกันส่วนที่บางอยู่ นําผมที่โกนแล้ วใส่กระทงมีใบบัวหรือใบตองรองรับ
แล้วนํ ามาวางไว้ บนพาน จากนั ้ นจึงนําไปลอยนํ ้ าผู้ ถือไปจะต้ องพูดว่ าขอให้ อยู่เย็นเป็ นสุขเหมือนพระ
คงคา
เมื่ออายุได้ ๓เดือน มีร่ างกายแข็งแรงขึ ้ นก็พลิกควํ่าได้เมื่อพลิกคํ่าได้ ครั ้ งแรกเขามักเอานํ ้ าใส่
ขันวางไว้ บนหลังเด็ก เพราะเวลาพลิกควํ่าหน้ าจะทุ ่มลง หน้าอาจจะติดเบาะทํ าให้หายใจติ ดขัดอาจ
เป็ นอันตราย ที่เอาขันนํ ้ าตั ้ งบนหลังเด็กคงรู้ สึกหนักๆและเย็ นก็จะสะดุ้ งและผงกหัวขึ ้ นเอง เมื่อ
อายุได้ ๓ เดือนให้ กินข้ าวบดกับกล้ วยนํ ้ าว้ าสุกงอม นํากล้ วยไปย่างก่อนนํามาบดเอาแต่เนื ้ อกล้ วยไส้
กล้ วยไม่ใช้