Page 416 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๓๙๘
หลวงพ่ องาม และหลวงพ่อเพชรมีชัยวัดมหาธาตุ
วัดมหาธาตุ เป็ นวัดสําคัญของจังหวัดเพชรบูรณ์ เป็ นพระอารามหลวงชั ้ นตรี อยู่ที่ตําบลใน
เมือง อํ าเภอเมือง ฯ เป็ นวัดที่มีหลักฐานการก่อสร้ างปรากฎอยู ่ ในลานทองคํา ที่ พบจากกรุ ใต้ ฐาน
เจดีย์ทรงพุ ่มข้าวบิ ณฑ์ ที่มีการขุดแต่งเมื่ อปี พ.ศ.๒๕๑๐ สรุปได้ ว่าวัดมหาธาตุ สร้ างขึ ้ นเมื่อ
ประมาณปี พ.ศ.๑๙๒๖
ภายในวัดมีโบราณสถาน โบราณวัตถุ และศิลปวัตถุที่น่าสนใจหลายอย่าง ได้แก่ เจดีย์ ทรง
พุ่มข้าวบิ ณฑ์ บรรจุพระบรมสารี ริ กธาตุ เจดีย์อิ ทธิพลศิลปะอยุธยา สององค์ และฐานเจดีย์ ศิลาแลง
ใบเสมาสกัดจากหินทรายทั ้ งแท่ง จารึกด้ วยอักษรโบราณ เป็ นต้น
พระพุทธรูปที่ประดิษฐานอยู่ในวัดมีสององค์คือ หลวงพ่ องาม ด้ วยเหตุที่งามด้วยพระพุทธ
ลักษณะ สร้ างด้ วยทองสําริ ด ปางมารวิชัย ศิลปะสมัยอยุธยาตอนต้ น สมัยอู่ทองรุ่นสาม หน้าตัก
กว้ าง ๓๖ นิ ้ ว ปัจจุบันประดิษฐานอยู่ในพระอุโบสถ ส่วนอีกองค์ หนึ่งคือ หลวงพ่ อเพชรมีชัย เป็ น
พระพุทธรูปปางมารวิชัย เนื ้ อทองสําริ ด หน้ าตักกว้าง ๓๖ นิ ้ ว เดิมชาวบ้ านเรี ยกกันว่ า หลวงพ่อวัด
มหาธาตุ สันนิษฐานว่า สร้ างพร้ อมกับวัด ในปี พ.ศ.๑๙๒๖ ต่อมาเปลี่ยนเป็ นเรี ยกว่ า หลวงพ่อเพชร
มีชัย เพราะถื อเอาคําพูดของเจ้ าพระยาจักรี แม่ทัพไทยที่ตีฝ่ าวงล้ อมทัพพม่า ที่ยกมาล้ อมเมื อง
พิ ษณุโลก มาอยู่ที่บ้ านนายม ตําบลนายม อําเภอเมืองเพชรบูรณ์ อยู่ในป่ าและมีแม่นํ ้ าป่ าสักไหล
ผ่ าน สมารถติดต่อกับกรุงธนบุรี ได้ โดยทางนํ ้ า เมื่อสะสมเสบียงพร้ อมกํ าลังรบพอแล้ วจึงยกกองทัพ
กลับไปตีเมืองพิษณุโลกกลับคืน (นายจรูญ กล้าการรบข้ าราชการบํานาญกระทรวงศึกษาธิการได้
รับคําบอกเล่าจากนายทอง ไกรโชค ว่าพระยาจักรีได้ นําทัพขณะเดินทัพผ่านวัดมหาธาตุ) ได้ พา
ทหารไปนมัสการพระพุทธรูป เสร็ จแล้ วเปล่งเสียงอันดังว่า มีชัย ทั่วทั ้ งกองทัพ จึงได้ ชื่อต่อมาว่า
หลวงพ่ อเพชรมีชัย )
วัดมหาธาตุ เป็ นวัดที่เจ้ าเมืองเพชรบูรณ์ เป็ นผู้สร้ าง ต่อมากลายสภาพเป็ นวัดร้ าง จนถึงปี
พ.ศ.๒๔๔๗ สมเด็ จ ฯ กรมพระยาดํารงราชานุภาพ มีรับสั่งให้พระยาเพชรรัตน์ (เฟื่ อง) เจ้ าเมือง
เพชรบูรณ์ เกณฑ์ คนมาบูรณะวัดมหาธาตุครั ้ งใหญ่ ต่อมาในรัชสมัยพระบาทสมเด็ จพระมงกุฎเกล้ า
เจ้ าอยู่หัว เมื่อประมาณปี พ.ศ.๒๔๕๓ มีพระราชพิธีราชาภิเษก ทรงรับนํ ้ าอภิเษกจากเจ้าเมืองต่าง ๆ
เจ้ าเมืองเพชรบูรณ์ ได้ นํานํ ้ าจากสระมน ในวัดมหาธาตุไปร่วมพิธีด้ วย
วัดมหาธาตุ ได้ รับการยกฐานะเป็ นพระอารามหลวง ชั ้ นตรี ชนิดสามัญ เมื่อปี พ.ศ.๒๕๓๖