Page 410 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๓๙๒
นอกจากเป็ นช่างตีมีดแล้ วนายวอน คงแท้ ยังเป็ นช่างทําปื นแก๊ ป ปื นยิงหนู ยิงกระรอก หน้ าไม้
สําหรั บยิงกบ กระรอกที่ชอบมากิ นมะพร้ าวในบ้าน ยิงนกมากินข้ าวในนา ยิงพังพอนเพื่ อนํามาเป็ น
อาหาร(แต่ต่อมายุติเพราะผิดกฎหมาย ปั จจุบันนายวอน คงแท้ เสียชีวิตแล้ ว)
เป็ นเครื่องมื อในการทําการเกษตรและใช้ ในชีวิตประจําวันมีการแยกชนิ ดและเรี ยกชื่อ
ต่างกันไปดังนี ้
๑.มีดบาง หรื อมีดน้ อยใช้ ในการปลอกวัสดุขนาดเล็กเช่นหอม กระเทียม คนแก่ใช้ เจียนหมาก
ลักษณะขนาดเล็ กที่สุดปลายมนโด้งหรื อปลายตัดตามความชอบของผู้ ใช้ บางบ้ านมีขนาดใหญ่อี ก
ประมาณ ๑ นิ ้ ว ใช้ สํ าหรับหั่นหมากแห้ง คนท่ กินหมากจะมีติดกระทายหมากตลอดเวลา
๒.มีดโม๊ะ มี ดที่มีขนาดใหญ่กว่าแบบที่ ๑ ขนาดใหญ่เท่ามี ดบางจะเรียกว่ามี ดโม๊ะก็เฉพาะหัวมน
หัวใหญ่ส่วนด้ ามจะมีความกว้ างของคมเล็กกว่ าด้านปลายมีด ใช้สํ าหรับผ่าลูกหมาก ลูกมะค่าสําหรั บกิน
หมากหรือเขาใช้ สํ าหรับผ่าไม้ กลัด
๓.มีดอีโต้ ลักษณะเหมื อนมีดโม๊ะแต่ มีขนาดใหญ่กว่า มีคมมีดเฉพาะบริเวณตรงข้ ามกับด้ านมน
โค้ งเท่านั ้ น ใช้ สํ าหรับฟั น ผ่า หรือเฉาะเปลือกมะพร้ าวแห้ งแล้วใช้ ปลายคมมี ดแงะ
๔.มีดหัวตัดใช้ สําหรับตัด ฟั นมีหลายขนาดตามต้องการใช้ สอยเช่นเล็ก กลางใหญ่
ขนาดเล็กใช้ สําหรับเหลาตอก จักตอก เพื่อนําไปมัดฟางข้าวหรื อมัดเครื่ องบนของหลังคาเรือนไม้ไผ่
ขนาดกลาง ใช้ ผ่าฟื นท่อนเล็กๆเช่นกิ่งไม้ หรื อแขนงไม้
ขนาดใหญ่ ใช้ สําหรับตัด กิ่งหรื อต้ นไม้ ที่มีลําต้นขนาดใหญ่
๕.มีดถาง ใช้ สําหรั บถางป่ า เครือเถาต่างๆตามเรื อกสวนไร่นา คมมีดจะโค้ งมากหรื อน้ อยขึ ้ นอยู่ กับ
ประโยชน์ใช้ สอยถ้าโค้ งมากใช้ สําหรับเกาะเกี่ยวไม้ เลื ้ อยที่ขึ ้ นรก มีด้ ามเป็ นไม้ ไผ่ตันสั ้ นหรื อยาวขึ ้ นอยู่กับ
ประโยชน์ใช้ สอย ถ้าป่ ารกไม่มากใช้ด้ ามสั ้ น รกมากใช้ด้ ามยาว
๖.มีดเหน็บลักษณะมีดมีปลายแหลมมีคมตลอดทั ้ งเล่มตรงกลางจะกว้าง ค่อยๆเรี ยวปลาย สันเป็ น
เหลี่ยม เป็ นมีดที่ ชายฉกรรจ์นําติ ดตัวอยู่ตลอดเวลา โดยใช้ มีดเหน็บที่บั ้ นเอวมีปลอกสําหรั บใส่ทําจาก
กาบหมากแก่ ไม้ ไผ่ หรื อหวาย สานเป็ นรู ปร่างตามขนาดของมี ด ประโยชน์ของมีดเหน็บใช้สาระพัด
ประโยชน์ เช่น ใช้ ปลอก ใช้ ฟั น ใช้ตัด แล้ วแต่โอกาส มีหลายขนาดให้ เลือกตามชอบของผู้ ใช้
(วิทยากรผู้ ให้ ข้ อมูล นายชวน คงแท้ ผู้ เป็ นน้ อง ตําบลในเมือง จ.เพชรบูรณ์ )
การถนอมอาหาร
ปลาร้ า
ชาวบ้านสะเดียงจะนําปลาที่ หาได้ จากลําคลองหรื อท้ องนาของตนเอง บางคนมีเวลาว่ างจาก
การปั กดําก็จะไปหาปลาที่ทะเล บริ เวณนํ ้ าท่วมทางที่ไปบ้ านโคกดงมูลเหล็กในปั จจุบัน หรือหาปลาในลํา