Page 399 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๓๘๑
การเลี ้ ยงเด็กชาย พ่อแม่ จะไว้จุกเหมื อนผู้หญิ ง สําหรับเด็กชาย พ่อแม่ ปู่ ย่า ตา ยาย จะสอนให้ เป็ นคน
เข้ มแข็ง เป็ นผู้ นํา เมื่อโตขึ ้ นจะให้ ไปช่วยทํานา ทํ าไร่ ทําสวน หาปลา นํามาเลี ้ ยงครอบครัว อายุครบ ๒๐
ปี ก็จะบวชให้ พ่อแม่ ชายเมื่อแต่งงานจะอยู่กบพ่อตาแม่ยาย
ประเพณีการขึ ้ นบ้ านใหม่
.การขึ ้ นบ้ านใหม่ เมื่ อปลูกบ้ านเสร็ จแล้ วจะอยู่ในบ้าน ก็ต้ อง ดูฤกษ์ งามยามดี ถ้ าไม่ยุ่งยากให้ เชิญ
สิ่งศักดิ ์สิ ทธิ ์ที่เคารพ เช่น พระพุทธรู ป และพระ รูปที่เรานับถื อขึ ้ นไปไว้ บนบ้ าน ให้ ขึ ้ นอยู่ในวันพุธ เพราะ
”วันพุธสุดประเสริ ฐขึ ้ นไปเถิดจะสุขี ลาภยศปรากฎมี จะเป็ นที่นิยมชม”
ประเพณีการบวช
ประเพณีของชาวบ้ านเมื่อลูกชายมี อายุครบ๑๒ปี จะให้ บวชเณรก่อน เพื่อศึกษาธรรม จนอ่าน
หนังสือออก เขี ยนได้ บางคนบวชเณรจนอายุครบ ๒๐ ปี และบวชพระสงฆ์ เลย
การบวชพระ ต้ องมีอายุ ครบ๒๐ ปี ร่ างกายครบ ๓๒ ประการ
การเตรี ยมเครื่องบวช พ่อแม่ จะต้องเตรียม ผ้ าไตร จี วร สําหรับนาค พระอุปั ชฌาย์ และคู่สวด
เตรี ยมอัฐบริขาร ให้ พระ เช่นบาตร ร่ ม อาสนะ หมอน มุ้ ง
การเตรี ยมจัดพานแว่นฟ้ า สัปทน ดอกไม้ ธูปเทียน นาคจะต้ องเตรียมขานนาคให้ คล่อง
การเตรี ยมงาน นิยมจัด๒ วัน คื อวันโกนผม วันทําขวัญนาค หรือเรี ยกว่าสุกดิบ รุ่ งขึ ้ นแห่นาคไป
บวช การเตรี ยมพิธีการบวช เตรี ยมงานล่วงหน้ าเป็ นสิ บๆวันเช่นหม้อไห เตรี ยมยืมไว้ เย็บกระทงกรวย จี บ
หมากจีบพลู เตรียมเครื่ องอัฐบริขารจากนั ้ นทางพ่อ แม่ ปู่ ย่ า ตา ยายจะโกนหัวให้ เมื่อเป็ นนาคแล้วก็จะมี
พิธีสู่ขวัญโดยมีหมอสู่ขวัญมีบายศรี ปลาไข่ ขนมใส่ในยอดบายศรี แล้วใช้ ผ้ าคลุมบายศรี ในการทําขวัญ
หมอจะสู่ขวัญสอนนาคให้ รํ าลึกถึงคุณบิดามารดา บางบ้ านจะมีพิธีเวียนเทียนเวียน รอบเสร็ จแล้วก็มี
การเลี ้ ยงข้าวแขกที่มามาช่วยงาน
การทําขวัญนาค การทําขวัญนาคมักทํ าในวันสุกดิ บ เย็นวันนั ้ น นาคต้องโกนผม โกนหนวดเครา
ออกให้หมด เมื่ อโกนเสร็จแล้ว พี่น้ องต้ องนั่งล้อมวง เพื่อทํ าขวัญ และให้ หมอขวัญทํ าขวัญนาค เช้ า
วันรุ่งขึ ้ น จะนํ านาคไปวัด คนสมัยนั ้ นที่ชาวบ้านสะเดียงปฏิบัติกันมา เมื่ อแห่นาคไปตามถนน ก็จะร้ อง
เพลงแห่นาคกันอย่างสนุกสนาน และให้ เปรียบเทียบในเพลงว่าให้ พ่อนาคเป็ นคนดี เป็ นคนน่ายกย่อง
ความดีอะไรต่างๆ ก็จะมาเปรี ยบเทียบให้ พ่อนาคได้ รู้ ดีใจ ภูมิใจ ที่ตนเองได้ บวชเรี ยน
การแห่นาค จะมีกลองยาว รํานํ าหน้ าพ่อนาค พ่อนาคจะขึ ้ นม้ าไป หรือไม่ ก็ขึ ้ นเกวียน เพราะสมัย
นั ้ นไม่มีรถยนต์ คนร้ องเพลงแห่ นาคจะแต่ง โดยคนที่เข้ าใจแต่งกลอนดังนี ้
เพลงแห่นาค ต้นตํารับของแม่ทา คงแท้ สอน นางพิน คงแท้ แลละนางจิ๋ว ทองมา มาสืบสานต่อ
การว่าเพลงแห่นาคจะร้ องช่วงนาคกําลังเดินเข้ าวัด และรอบโบสถ์