Page 26 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

บทที่ ๑
บทนํา
ความเป็ นมาของการวิจัย
นิยามของวัฒนธรรมได้ แก่อุ ปกรณ์ และวิธีการ ที่ ใช้ เป็ นแบบอย่างหรื อระบบแบบแผน
เดียวกัน เพื่อให้ ใช้ เป็ นกรอบกําหนดให้ สมาชิกในสังคมเดียวกัน ประพฤติ ปฏิบัติร่ วมกัน โดย
สิ่ งที่กํ าหนดขึ ้ นนั ้ น เป็ นข้ อตกลงที่กลุ่มหรื อสมาชิ กยอมรับ เช่ นการใช้ ภาษาพูดแบบเดียวกัน
ใช้ ประเพณีเดียวกันและกรอบความประพฤตินี ้ เป็ นตัวกําหนดสารในการสื่อสารถ่ายทอดให้แก่
กันในสังคมระดับกลุ่มหรื อชุมชนเดียวกันและใช้ เป็ นกรอบอ้างอิงเดียวกัน
ชุมชนในเขตเทศบาลเมื องมีการปกครองในรูปแบบเทศบาล ซึ่งเป็ นรู ปแบบการปกครอง
ส่วนท้องถิ่ น มีอาณาเขตครอบคลุมพื ้ นที่ตําบลในเมืองทั ้ งตําบล แบ่งออกเป็ น ๑๗ เขตชุ มชน
ย่ อยแต่ละชุมชนมีการคัดเลือกบุ คคลเป็ นประธานชุมชนคัดเลือกที มงานเป็ นคณะกรรมการ
ทํางานประสานกั บทางเทศบาล ทั ้ งนี ้ เพื่อให้ ประชาชนมีส่วนร่ วมในการพั ฒนาท้ องถิ่ นตาม
แนวทางของประชาธิ ปไตยทั ้ ง ๑๗ ชุมชนมีความเป็ นท้ องถิ่ น มีระบบสั งคม วัฒนธรรม
ประเพณี มีการสื่อสารถ่ ายทอดมรดกทางวัฒนธรรมให้ แก่สมาชิกในครอบครั วและชุมชนแต่
ปั จจุบันนี ้ กรอบอ้ างอิ งทางการสื่อสารไม่ได้ มีเฉพาะวัฒนธรรม ประเพณีเท่ านั ้ น เพราะความ
ท่วมท้ นของข้ อมูลข่าวสารเช่น มีความเจริญและเทคโนโลยี ทางด้ านวิ ทยาศาสตร์แปลกใหม่
น่าสนใจมากกว่า ดังนั ้ นคนรุ่ นใหม่จึงไม่ สนใจสารเดิมคือประเพณีและวัฒนธรรมและไม่สนใจ
ที่จะรับการถ่ายทอดจากผู้รู้ หรื อปราชญ์ ชาวบ้านอีกต่อไป
ด้ วยเหตุนี ้ จึงเห็ นสมควรให้มีการศึกษาค้นคว้ าและวิ จัยประเพณีและ ภูมิปั ญญาของชุมชนเพื่อ
ศึกษากรอบแนวคิดแนวทางพฤติกรรมทางสังคมว่ามีระบบอย่างไรทั ้ งในระดับครอบครั วและ
ระดับชุมชนซึ่ งมีภู มิปั ญญาแฝงอยู่ ในขณะเดียวกันบุคคลเหล่ านี ้ ได้ เติ บโตอยู่ภายในกรอบ
ประเพณีและวัฒนธรรมดั ้ งเดิมที่ มีคุณค่า เพื่อนํ ามาใช้ ประโยชน์ในการพัฒนาชุมชนอัน
เป็ นแนวทางที่เหมาะสมกับวิถี ชีวิตแบบไทย โดยคัดเลื อกชุมชนที่เป็ นประชากรตัวอย่างที่มี
อายุมากกว่า ๔๐ปี ขึ ้ นไป
การวิจั ยครั ้ งนี ้ เป็ นแนวทางการวิจัยแบบมีส่วนร่วม(PAR)มีวัตถุประสงค์เพื่อเก็บข้ อมูลเกี่ยวกับ
วัฒนธรรมท้ องถิ่ นของชุมชน โดยมีวัดเป็ นแหล่งความรู้ ด้ านวัฒนธรรม ทั ้ งนี ้ เพราะวัดเป็ น
ศูนย์กลางของชุมชนการดําเนินการวิจัยในครั ้ งนี ้ จึงเป็ นการดําเนินการเก็บข้ อมูลกับชุมชนโดย
มีการวางแผนการดําเนิ นการ กํ าหนดขอบเขตของการดําเนิ นการวิจัยได้ แก่ประชากรกลุ ่ม
ตัวอย่างเครือข่ ายวัฒนธรรม๑๐วัดและแบ่งออกเป็ น ๖ กลุ่มดังนี ้ คือ