Page 258 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๒๓๓
๓. สวิงเล็ ก ไว้สํ าหรับตักปลาจากอู่ที่กระโดดมาติด โดยมีด้ ามต่อให้ ยาวประมาณ ๒เมตร
เพื่อสะดวกในการตักปลา
๔. หลักไม้ ต่ างๆ ไม้ หลักต่างๆเหล่านี ้ ใช้เพื่อยึดหลั กอู่โจนและมัดยึดเฝื อกให้ มั่นคงแน่น
หนาไม่โยกเยก ใช้ ตามจํานวนที่ต้องการ
การจับปลาโดยอู่ โจนนี ้ เป็ นภูมิปั ญญาของชาวบ้านในการสังเกตและเรี ยนรู้ เรื่องการดํารงชีวิต
ของปลา ชาวบ้ านรู้ ดีว่าปลาจะหากิ นในช่วงหัวคํ่ าถึงเที่ ยงคืนและเป็ นช่วงที่ปลาจะหากินตาม
ริ มตลิ่ง คลองเล็กคลองน้ อย เมื่อใกล้แจ้ งก็ จะกลับมาอาศั ยในแม่นํ ้ าป่ าสักตามเดิม
ดังนั ้ นผู้ ที่ทําอู่ โจนจะเอาอาหารไปหว่านไว้ เช่นตัวปลวกบ้าง มดแดงบ้ าง รํ าข้าวบ้างแล้ วแต่ จะ
หาอะไรได้ ตอนเย็นจะไปกางอู่โจนไว้และเตรี ยมเฝื อกที่จะกักกั ้ นไว้ ให้ พอดีแต่ยังไม่กางกั ้ น
เพียงแต่เตรียมไว้ ที่ริ มตลิ่งริ มคลองเล็กที่จะกั ้ นนั ้ น เมื่อเตรี ยมดีแล้ วก็เอาอาหารปลาที่เตรี ยมไว้
ไปหว่านลงในลําคลองเล็กเพื่อให้ ปลาเข้าไปกินเรี ยกว่ า”อ่อยปลา” เจ้ าของก็กลับบ้านไม่ต้อง
เฝ้ าดูก็ได้ พอหัวคํ่าปลาก็จะออกหากิน เมื่อในคลองเล็กมี อาหารมากปลาก็จะเข้ าไปหากิน
จํานวนมากเพราะมี อาหารอ่อยอยู่ พอตกดึกประมาณเที่ยงคืนหรื อตีหนึ่งปลาก็ จะเริ่ มอิ่มและ
หยุดหากิ นเริ่ มหวนกลับเพื่อจะว่ายออกสู่แม่นํ ้ าป่ าสักตามเดิมแต่ผู้ ไปทําอู่โจนก็จะไปกั ้ นเฝื อก
ที่เตรี ยมไว้ ไปกั ้ นคลองเล็กๆไว้ โดยไม่ให้ มีช่องออกได้ เมื่อปลาว่ายกลับมาชนเฝื อกที่ กั ้ นไว้
หาทางออกไม่ได้ ก็ จะกระโดดข้ ามเฝื อกไปตกลงใส่อู ่โจนที่รองรับไว้ เจ้ าของก็ ใช้สวิงที่
เตรี ยมไว้ ตักเอาปลาในอู ่โจนที่รองรับไว้ ไปตามต้ องการ
การหาปลาประเภทนี ้ ไม่ต้องเหนื่ อยยากอะไร เพียงแต่เตรียมทํ าไว้ ก่อน แล้ วเวลา
กลางคืนก็กลับบ้ านไปนอนตามปกติ ประมาณเที่ ยงคืนก็ลงไปกั ้ นเฝื อกเท่านั ้ น ปลาก็จะ
กระโดดลงมานอนในอู่โจนเองให้ เราจับเอาตามต้ องการ ส่วนมากปลาที่เข้ าไปหากินตอน
หัวคํ่ามากเท่าไหร่ ตอนหลังเที่ยงคืนก็ จะกลับออกมากระโดดเข้ าอู่โจนจนหมดเท่ านั ้ น
ส่วนมากจะได้ ปลาช่ อนเป็ นจํานวนมากเพราะกระโดดเก่ง
ข้ อควรระมัดระวังการกั ้ นเฝื อกต้ องกั ้ นให้ ดี อย่าให้ มีช่องหรื อรูให้ ปลาออกได้ ถ้ ามี ช่อง
ปลาลอดออกได้ ปลาจะลอดออกทางช่องหมด จะไม่กระโดดเข้าอู่โจนเลย วันนั ้ นก็คงอดได้
ปลาแน่ๆ
(วิทยากรนายสําลี แย้ มอุบล ต.ในเมือง อ.เมือง จ.เพชรบูรณ์)
วิธี ตักปลาเน่ า
วิธีการจับปลาที่ใช้ การสังเกตธรรมชาติของปลาอีกวิธีหนึ่งคือวิธีการตักปลาเน่าซึ่งมี
วิธีการดังต่อไปนี ้