Page 254 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๒๒๙
เพชรบูรณ์ เคยได้ รับรางวัลชนะเลิศในงานอุ้ มพระดํานํ ้ าในปี ๒๕๔๖และรองชนะเลิศอันดับ ๑
ในงานแข่งเรื อพายทวนนํ ้ า
ประเพณีรดนํ ้ าดําหัวผู้ สูงอายุเนื่ องในงานเทศกาลสงกรานต์ ของชาวชุมชนวั ดโพธิ์ เย็น
ประเพณี”งานสงกรานต์” ซึ่งเป็ นงานประเพณีของชุมชนที่ ๘,๙ ได้ จัดทํากันมาเป็ น
ประจําทุกปี จากการให้ ข้ อมูลของด.ร.วิศัลย์ โฆษิ ตานนท์ได้ อธิบายถึงที่มาของงานประเพณี
สงกรานต์ไว้ ดังนี ้
คําว่าสงกรานต์แปลความหมายของคําศัพท์ คือการย้ ายหรือการเคลื่ อนที่ กล่าวคือเป็ น
วันที่พระอาทิตย์ย้ายเข้ าสู่ราศีเมษ เป็ นวันต้ อนรับปี ใหม่ซึ่งมีอยู่ ๓ วันด้ วยกันคือ
๑. เป็ นวันที่พระอาทิตย์ขึ ้ นสู่ราศีเมษ
๒. เป็ นวันเนาว์
๓. เป็ นวันเถลิงศก
ใน ๓ วันนี ้ มักจะตกอยู่ในระหว่างวันที่ ๑๓-๑๕ ของเดือนเมษายนแทบทุกปี โดยมี
วันที่ ๑๓ เป็ นวันมหาสงกรานต์ ในท้ องฟ้ ากว้างนี ้ ทางโหราศาสตร์แบ่งออกเป็ นส่วนๆละ๓๐
องศาเรี ยกว่า ราศีแต่ละราศี จะตั ้ งชื่อราศี ตามดาวที่อยู่ประจําราศีนั ้ นๆ โดยเริ่ มที่กลุ่มราศีเมษ
คือกลุ่มดาวแกะตัวผู้เรื่อยไปจนถึ งราศีกุมภ์ คือดาวคนถือหม้ อ(เพราะต้ องใช้ เวลาผ่ านเดือน
ราศีมีนอีก ๑ เดือนประมาณวันที่ ๑๓มีนาคม๑๓ เมษายนจะครบรอบ๑ปี พอดี) ซึ่งดวงอาทิตย์
จะใช้เวลาผ่ านกลุ่มดาวแต่ละกลุ ่ มเป็ นเวลา ๑ เดือนโดยโคจรเป็ นทักษิณาวรรตคือจากซ้ ายไป
ขวาดังนั ้ นในความหมายของสงกรานต์จะมีทุกเดือนแต่เมื่อครบรอบปี เราจะถือว่าเป็ น มหา
สงกรานต์เป็ นการถือว่าเป็ นวันปี ใหม่ ของไทยคือครบรอบปี
ประวัติของสงกรานต์ มี ๒ตํ านานตํานานแรกคือเรื่องของธรรมบาลกุมารบุตรของ
เศรษฐีที่รํ่ ารวยและเฉลียวฉลาดมากเรียนจบศิลปวิทยาตั ้ งแต่อายุ ๗ ขวบรอบรู้ ภาษาสัตว์
ต่างๆอีกด้ วย ช่วยเหลือแก้ ปั ญหาให้ กับประชาชนทั่วไปจนท้ าวกบิลพรหมเกิดความอิจฉาและ
กลัวจะไม่มีใครนับถื อตนจึงคิดจะกําจัดโดยลงมาถามปัญหาธรรมบาลกุมาร ๓ ข้ อถ้าตอบ
ไม่ได้ จะตัดเศียรธรรมบาลกุมารและถ้ าแก้ ได้ กบิลพรหมจะตัดเศียรบูชาธรรมบาลกุมารๆ แก้
ไม่ได้ จึงขอเวลา ๗ วัน
ธรรมบาลกุมารคิดแก้ ปั ญหาไม่ได้ จึงแอบหนีไปนั่งอยู่ใต้ ต้ นตาลบังเอิญได้ยิ นนก
อินทรี ย์สองผัวเมียที่ ทํารั งอยู่ บนต้ นตาลเจรจากัน ตัวเมียถามตัวผู้ ว่าพรุ่ งนี ้ จะได้ อาหารที่ไหน
กิน ตัวผู้ ตอบจะได้กิ นซากศพธรรมบาล ตัวเมียซักต่อว่าเพราะอะไร ตัวผู้ จึงเล่าถึงการท้าพนัน
ระหว่างท้าวกบิลพรหมกับธรรมบาลกุมาร ตัวเมียจึงถามถึงปั ญหา ๓ ข้ อนั ้ นคืออะไรตัวผู้ จึง
เล่าให้ ฟังดังนี ้