Page 226 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๒๐๑
ภาพที่ ๑๔๕ศาลเจ้ าพ่อหลักเมืองก่อนปรั บปรุงใหม่
ศาลเจ้ าพ่ อหลักเมือง
ศาลเจ้ าพ่อหลักเมือง ตั ้ งอยู่ถนนหลักเมื อง มีลักษณะเป็ นศาลาทรงไทยตรี มุขเป็ นที่
ประดิษฐานเสาหลักเมื อง องค์ศาลหลักเมืองเป็ นแท่งหินจารึกด้ วยอักษรขอม และภาษา
สันสกฤต มีลักษณะเป็ นปลายป้ านโค้ ง มีความสูงจากฐานล่างถึงปลายยอด ๑๘๔ เซนติเมตร
กว้ าง ๓๐ เซนติเมตร หนา ๑๕-๑๖ เซนติ เมตร คาดว่ามี อายุตั ้ งแต่พุทธศตวรรษที่๑๑-๑๒ ลง
มาจนถึงพุทธศตวรรษที่ ๑๗-๑๘ จึงนับว่าเป็ นเสาหลักเมืองที่แปลกและเก่าแก่ที่สุดในประเทศ
ไทย กรมศิลปากรประกาศให้ เป็ นโบราณสถานสําหรับชาติเมื่อพ.ศ.๑๔๘๓
สําหรั บการตั ้ งศาลหลักเมื องแห่งนี ้ ของบ้านในเมือง สันนิษฐานว่ามีการตั ้ งศาลหลักเมือง
ในสมัยกรุงสุโขทัยและในสมัยกรุ งศรีอยุธยาซึ่งมีการร่นกําแพงเมื องให้เล็กลงมีวัดไตรภูมิ เป็ น
ศูนย์กลาง อาจจะมี การตั ้ งเสาหลักเมืองใหม่หรือเป็ นองค์เดิมและตั ้ งอยู่ ณ ที ใด ไม่สามารถ
ระบุสถานที่และหาหลักฐานได้
ศาลหลักเมื องเป็ นเสมาหินมิใช่ไม้ เป็ นเสาหลักเมื องซึ่งตามบันทึกของกรม
ศิลปากรระบุว่าเป็ นเสมาหินที่นํามาจากเมืองโบราณศรี เทพ สมัยทวารวดี ที่มีความหลั่ งไหล
ทางวัฒนธรรมขอม ซึ่งมีอายุ ๑,๒๐๐ปี เพราะฉะนั ้ นเสาหลักเมื องของชาวจังหวัดเพชรบูรณ์ จึง
เป็ นเสาหลักเมืองที่ เก่าแก่ที่สุดในประเทศไทย
ตามตํานานความเชื่อของชาวจังหวัดเพชรบูรณ์ เชื่อกันว่าเป็ นเสาหลักเมื องที่
ตั ้ งอยู่บนกํ าแพงเมืองโบราณสมัยกรุงศรี อยุธยาตอนกลาง เพราะมีกําแพงเมืองเป็ นอิฐปนศิลา
ที่สามารถป้ องกันปื นไฟ ที่นํามาใช้ ในการรบ ยุคนั ้ นน่าจะเป็ นสมัยพระชัยราชา- สมเด็จเจ้า