๑๙๔
ภาพที่
๑๓๑ พระประธานวั
ดไตรภู
มิ
อิ
ทธิ
พลอยุ
ธยายุ
คกลาง
ประวั
ติ
วั
ดโพธิ
์
เย็
น
ความเป็
นมาของวั
ดโพธิ ์
เย็
นเดิ
มเรี
ยกว่
าวั
ดศพ ตามตํ
านานที่
นายเพี
้
ยน โทนแก้
ว
(ปั
จจุ
บั
นเสี
ยชี
วิ
ตแล้
ว) ที่
ได้
ชื่
อว่
าวั
ดศพนี
้
เพราะเป็
นสถานที่
ๆเคยเป็
นที่
เผาศพนางผมหอม ธิ
ดา
เจ้
าเมื
องนครเดิ
ด(เมื
องโบราณ มี
ซากหลั
กฐานปรากฏอยู
่
ในท้
องที่
ตอนใต้
อํ
าเภอหล่
มสั
ก ตํ
าบล
นํ
้
าพุ
ง ริ
มฝั่
งแม่
นํ
้
าป่
าสั
ก) ซึ่
งได้
รั
บความเสี
ยอกเสี
ยใจอย่
างใหญ่
หลวง เนื่
องจากได้
คู
่
ครองเป็
น
ชาวละว้
า คนป่
าคนดงเป็
นคู
่
ครองตามอุ
บายของพ่
อ ที่
ให้
ขุ
ดหลุ
มลึ
กแล้
วเอาหอกดาบไปปั
กไว้
ก้
นหลุ
ม แล้
วให้
ชายทั
้
งหลายกระโดดลงไปในหลุ
ม หากไม่
ถู
กหอกดาบทิ่
มแทงแล้
วจะยกธิ
ดา
ให้
แล้
วให้
ครองเมื
องแทน แต่
ไม่
มี
ชายหนุ
่
มคนใดจะเป็
นคนเนื
้
อหนั
งเหนี
ยวตามที่
ท่
านเจ้
าเมื
อง
ต้
องการเลย จนกระทั่
งคนหนุ
่
มหมดเมื
องก็
หาไม่
ได้
จนข่
าวนี่
ทราบไปถึ
งชาวป่
าละว้
าพากั
นมาดู
กระโดดหลุ
มขวากกั
น เผอิ
ญมี
ชายหนุ
่
มคน
หนึ่
งเป็
นพรานป่
าสะพายกระบอกใส่
ธนู
พะรุ
งพะรั
งมานั่
งยองๆอยู
่
ริ
มปากหลุ
ม ถู
กเพื่
อนเบี
ยด
ตกลงไปในหลุ
มและกลั
บขึ
้
นมาโดยไม่
มี
บาดแผลอะไรเลย
คณะกรรมการเมื
องทราบเข้
าก็
พากั
นไปพบเจ้
าเมื
องและขอให้
แต่
งตั
้
งหนุ
่
มละว้
าคนนี
้
ขึ
้
น
เป็
นเจ้
าเมื
องพร้
อมกั
บแต่
งงานกั
บนางผมหอมธิ
ดาเจ้
าเมื
องตามที่
เจ้
าเมื
องประกาศไว้
ทั
้
งเจ้
า
เมื
องและนางผมหอมเสี
ยใจอย่
างมาก และนางผมหอมได้
ไปกระโดดนํ
้
าตาย ศพจมนํ
้
าป่
าสั
ก
เจ้
าเมื
องจึ
งให้
คนลงงมศพเท่
าไรก็
หาไม่
พบจึ
งให้
คนลงหลั
กลี่
(ฝายกั
้
นนํ
้
า) ในบริ
เวณที่
ทางแยก
ระหว่
างแม่
นํ
้
าเก่
ากั
บแม่
นํ
้
าใหม่
ที่
เรี
ยกว่
าปากปู
่
ศพนางผมหอมมาติ
ดที่
หลั
กลี่
นั
้
น เจ้
าเมื
องจึ
ง
ให้
นํ
าศพนางผมหอมขึ
้
นมาตั
้
งฌาปณกิ
จที่
บริ
เวณระหว่
างต้
นโพธิ
์
๕ ต้
น ซึ่
งคื
อวั
ดโพธิ
์
เย็
นทุ
ก
วั
นนี
้
วั
ดนี
้
จึ
งได้
นามว่
าวั
ดศพแต่
เนื่
องจากชื่
อวั
ดนี
้
ไม่
เป็
นศิ
ริ
มงคลจึ
งมี
การเปลี่
ยนชื่
อใหม่
ว่
าวั
ด
โพธิ ์
เย็
นทุ
กวั
นนี
้