Page 180 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๑๕๕
ประเพณีการเกิด
การทําคลอด
เมื่ อมีอาการปวดท้ องคลอดจะให้ ผู้ เป็ นแม่ นั่งโดยใช้ ที่ นอนทบกันเป็ นรูปสามเหลี่ยมหนุนข้ าง
หลังเพื่อเป็ นกําลังใจให้ สามีนั่ งพิงที่นอนอีกด้ านหนึ่ง จากนั ้ นก็ไปตามหมอตํ าแยมา ๓ คนคือ
ยายมาก โทนแก้ ว ยายไว โตสาร(เสี ยชีวิตแล้ ว) ยายหนู ก้ อนทองมาในขณะที่ปวดท้ อง
หลังจาก นํ ้ าเดินทาง(นํ ้ าคาวปลา)แตกแล้ วยังไม่ มีลมเบ่ง หมอตํ าแย(ยายหนู)จะจุดเทียนเสก
ทํานํ ้ ามนต์ให้ แม่กิน(สะเดาะท้ อง) ตามความเชื่ อทําให้ แม่มีลมเบ่ งแล้ วคลอดง่าย เมื่อคลอด
และทํ าความสะอาดแผล ขณะที่กําลังจะคลอดตามความเชื่ อของชาวบ้ านจะนําแหมาครอบ
เพราะเชื่อว่าพญาพันตาคือแหจะช่วยคุ้ มครอง ป้ องกันภูตผีปี ศาจ
สํ าหรับเด็กเขาจะตัดสายสะดือด้ วยไม้ไผ่ รกจะฝั งไว้ ที่ตีนบันไดเพื่อไม่ให้ ลูกไปเที่ ยวไกลบ้าน
หลังจากอาบนํ ้ าทํ าความสะอาดแล้วญาติผู้ ใหญ่จะนําไปใส่กระด้ งที่เตรี ยมไว้ แล้วนํ าไปทําพิธี
ร่ อนกระด้ งด้วยการนั่งล้ อมเป็ นวงแล้ วทําพิธีเวียนเทียนแล้ วนํากระด้ งที่ใส่เด็กร่อนส่งต่อกันจน
ครบขณะที่ร่ อนก็จะพูดว่า “สามวันลูกผี สี่ วันลูกคน”แล้วผูกแขนให้ เด็ก
การอยู่ ไฟ
สามีจะเป็ นผู้ ไปจั ดเตรียมหาฟื นนํ ามาวางกองเป็ นตารางสี่เหลี่ ยม เมื่อได้ เวลาหลัง
คลอดต้ องอยู่ไฟ สามีก็ จะก่อไฟจากไม้ ที่เตรี ยมไว้ ยายหนูหมอตํ าแยก็จะท่ องคาถาดับพิษไฟ
ทําให้ ไม่ร้ อนและไม่พองจากนั ้ นก็มีการเข้ ากระโจมและทํ าการประคบ
การประคบคือการนวดและนาบท้ องเพื่ อให้ นํ ้ าคาวปลาไหลออกมาให้ หมด โดยยาย
มากหมอตําแยนําอิฐแดงมาเผาให้ ร้อนจนแดงจัดรองด้ วยใบพลับพลึ งห่อด้ วยผ้าขาวม้ าเอามา
นาบที่ ท้องทุ กวันขณะอยู่ไฟ
การรักษาแผลหลังคลอดใช้ ขมิ ้ นเผาไฟให้ ร้ อนนาบและใช้เหล้ า ๔๐ ดีกรีสาดทํา
ความสะอาดแผล การเข้ากระโจมบนเตาไฟจะใช้ หม้ อต้ มใส่สมุนไพร ๘อย่าง
ด้ วยกันคือ
๑ หัวไพร
๒. ขมิ ้ นอ้ อย
๓. มะกรูด
๔. ใบมะขาม
๕. ตะไคร้
๖. ส้ มป่ อย
๗. ข่า