Page 177 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๑๕๒
สมัยโบราณชายหนุ่มเมื่อรักชอบพอฝ่ ายสาวตามชนบท มักจะไปพบกับสาวที่บ้ านตอน
กลางคืน ฝ่ ายสาวก็จะจัดนํ ้ า-บุหรี่ ของว่างมาให้ชายหนุ่มรับประทานหรื อดื่ม(สมัยเมื่ อผู้เขี ยน
เป็ นเด็กเคยแอบไปดูหนุ่มจีบสาวหรือเกี ้ ยวพาราสีกัน) ส่วนมากชายหนุ่มมักจะไปนั่งดูสาว
ทํางานบ้ าน เช่นปั่ นฝ้ าย เข็นด้าย เตรี ยมเครื่องครัว ก่อนมีงานหรือเทศกาล ส่วนมากชาย
หนุ่มจะนั่งห่างจากสาวมาก ไม่เข้ าใกล้ ตัวสาว เข้าใจว่ายังพูดหรื อจีบสาวไม่เก่ง นั่ งดูหน้ ากัน
และยิ ้ มให้ กัน จะนั่งอยู่ บ้ านสาวจนดึก บางคืนก็นอนที่บ้ านสาวก็ มี (นอนนอกบ้ าน )
คนโบราณมิ ใช่เป็ นคนขาดความรู้ ด้ านสังคมหรือจิตวิ ทยา เมื่อลูกผู้ ชายผ่านการบวช
เรียนแล้ ว ลูกผู้ หญิงบรรลุนิติภาวะแล้ วไม่ว่าเขาจะรั กกันเองหรื อพ่อแม่ชอบใจแล้วชักนํ าให้ ก็
ตาม ท่านจะเปิ ดโอกาสให้ เขาพูดคุยกัน ศึกาดู ใจกัน ก่อนแต่งงานโยใช้ เวลานานพอสมควร
และท่านให้ เสรีภาพในการตัดสินใจกัน
การสู่ ขอ
เมื่ อหนุ่มสาวได้ ศึกษาดูใจกันแล้วและแน่ใจว่าจะแต่งงานกันได้ พ่อแม่ก็ จะไปสู่ขอฝ่ าย
หญิ ง การไปสู่ขอนี ้ จะมีการเชิญญาติผู้ ใหญ่ที่ตนเคารพนับถื อและพ่อแม่ฝ่ ายหญิ งเชื่อถื อด้ วย
ไปเป็ นผู้ นําในการสู่ขอ ขณะที่เตรี ยมไปสู่ขอตามประเพณีนั ้ นจะมีขันหมากธรรมดาซึ่งจะมี
ขันหมากธรรมดาซึ่งจะมีหมากที่ฝานแกะฝาไว้ และพลูที่ใส่ปูนพันเข้ าไว้ เรียกตามโบราณ
ประเพณีว่า “หมากจีบพลูพัน” ๔ ชุด จัดไว้ ๑ ขัน เงินบาท เงินนี ้ เรียกว่า “เงินไขปาก”ถ้ าพ่อแม่
ฝ่ ายหญิ งรับขันแล้ว ก็ จะรับเงิ น บาทไปด้วยและจะหยิ บหมาก ๔ คํานั ้ นเคี ้ ยวเอง ๒คํา และให้
ผู้มาขอฝ่ ายชายเคี ้ ยว ๒ คํา คุยกันด้วยความเบิกบานใจ หากจะมีของหมั ้ นก็ ให้ พ่อแม่ฝ่ าย
หญิ งไว้ การสู่ ขอและหมั ้ นนี ้ เป็ นธรรมเนียมที่ปฏิ บัติกันในสมัยโบราณ
การหมั ้ น-พิธี หมั ้ น
ขันหมากประกอบด้ วยขันหมาก ๓ขันดังนี ้
ขันที่ ๑ บรรจุหมาก ๘คู่ พลู ๘ เรียงๆละ ๘ ใบ วางรอบขัน หันปลายพลูขึ ้ นปากขันหมาก วาง
ไว้ ตรงกลาง
ขันที่ ๒ บรรจุดอกรัก ๗ ดอก ดอกบานไม่รู้ โรย๗ ดอก ดาวเรื อง ๗ ดอก ยอดใบเงิ น ใบทอง
อย่างละ ยอด ข้ าวเปลือก๑ถุง ถั่วเขียว ๑ถุง งาดํา ๑ ถุง (ถุงเล็กๆพองาม )
ขันที่ ๓ บรรจุแหวน ทองหมั ้ น วางบนสินสอดคลุมปากขันด้วยผ้ าสีชมพูหรื อผ้ าแดง
ผู้ใหญ่ฝ่ ายชาย(เฒ่าแก่) เดินออกหน้ าในการเดินขบวนไปขอหมั ้ น ถัดไปเป็ นผู้ ถื อ
ขันหมาก เจ้ าบ่าวและญาติอื่นๆ
ฝ่ ายเจ้ าสาว จัดคนเชิญขันหมากและรับไปวางไว้ในที่ๆกํ าหนด(คนเชิญขันหมากจะใช้
เด็กหญิง ๘-๑๒ คนขึ ้ นไป )
ผู้ใหญ่ทั ้ งสองฝ่ ายนั่งล้ อมขันหมาก ผู้ ใหญ่ฝ่ ายชายกล่าวคําขอหมั ้ นตัวอย่างเช่น