Page 91 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

องอาจ อินทนิเวศ ลักษณะเฉพาะทางทํานองการขับซอ / 70
ในการวิ เคราะห์ลักษณะเฉพาะทางทํานองการขับซอ สายพ่อครูศรี ทวน สอนน้อย นั้ นผู้ วิจัย
แบ่ งการวิเคราะห์ออกเป็ น 2 ส่ วน คือ
1) การวิเคราะห์ ภาพรวมระหว่างทํานองร้องกับทํานองดนตรี ตามประเพณี เดิม
2) การวิเคราะห์ ความเป็ นนวัตกรรม สายพ่อครู ศรี ทวน สอนน้อย จังหวัดเชี ยงราย
5.3.1 การวิเคราะห์ ภาพรวมระหว่างทํานองร้องกับทํานองดนตรี ตามประเพณีเดิม
การศึ กษาลักษณะเฉพาะทางของทํานองการขับซอตามประเพณี เดิ ม ผู้ วิจัยเลื อกการลักษณะ
การขับซอจากวงซอในสายของพ่อครูศรี ทวน สอนน้อย จังหวัดเชียงราย ซึ่ งเป็ นวงซอที่ได้รั บการ
ถ่ ายทอดเทคนิคการขับซอจากจากพ่ อครู คือคณะทองสร้ อย รวมศิลป์ โดยศึ กษาถึ งรายละเอียดของ
ทํานอง และดําเนิ นการวิเคราะห์ตามหลักการทางดนตรี ชาติ พันธุ์วิทยา เสนอการวิ เคราะห์ในรู ปแบบ
ระบบสังคีตเลขา ดังนี้
1) แนวเสี ยงการขับซอ เสี ยงช่างซอชาย
2) แนวเสี ยงการขับซอ เสี ยงช่างซอหญิง
3) เสี ยงแม่กระด้างของทํานองปี่ จุม
ตัวอย่างทํานองที่นํามาวิเคราะห์ในครั้ งนี้ ผู ้ วิจัยเลือกวิเคราะห์ทํานองจากการแสดงจริ งของ
คณะทองสร้ อยรวมศิ ลป์ แสดงเมื่อวันที่ 10 มีนาคม 2550 ณ วัดหนองบัวสรวย ต.หนองบัวสรวย
อ.แม่สรวย จ.เชียงราย เนื่ องในงานทําบุญฉลองประตูวัด
ในการวิเคราะห์ ครั้ งนี้ ผู ้ วิจัยจะนําเสนอการวิเคราะห์ ที่ละทํานอง โดยจะวิเคราะห์ ทํานอง
หลักของการแสดงการขับซอ คือ ทํานองชุดตั้ งเชียงใหม่ ซึ่ งประกอบด้วยทํานองย่อย คือ ทํานองตั้ง
เชี ยงใหม่ ทํานองจะปุ และทํานองละม้าย นําเสนอการวิเคราะห์แยกทีละทํานองย่อยตามประเด็ น
วิเคราะห์ ดังนี้
5.3.1.1 ทํานองตั้งเชี ยงใหม่
ทํานองตั้ งเชี ยงใหม่เป็ นทํานองที่ มีความสําคัญมากเนื่ องจากเป็ นทํานองที่ ยาว และมีแบบ
แผนสมบู รณ์ โดยก่อนจะเข้าทํานองตั้งเชี ยงใหม่นั้ น ช่างปี่ จะดําเนิ นทํานองคล้ายการอารัมภบท ซึ่ ง
อาจจะเป็ นทํานองเพลงพื้นเมืองใดก็ได้ ช่างปี่ จะเรี ยกช่วงนี้ ว่า “เขิงปี่ ” เมื่อช่างซอพร้อม ช่ างปี่ จะเริ่ ม
เข้าสู่ ทํานองตั้ งเชี ยงใหม่อย่างแท้จริ ง จากเก็บข้อมู ลภาคสนาม ผู้วิจัยได้ทําการถอดเสี ยงทํานองใน
ส่ วนทํานองตั้งเชี ยงใหม่ เพื่อวิเคราะห์ตามประเด็ นที่กําหนด ดังนี้