Page 68 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหิ ดล ศศ.ม. (ดนตรี) / 47
- ข้าวสุก 1 กล่อง
- นํ้ าส้มป่ อย 1 ขัน
- เสื่ อ และ หมอน 1 ชุด
- เงิน 32 บาท
- เครื่ องดนตรี ที่ใช้ในการซอ เช่น ปี่ จุม และซึ ง
ในการประกอบพิธีไหว้ครู ซอประจําปี เดือน 9 นั้ น ช่ างซอที่ เป็ นตัวแทนจะขับซอบทเชิ ญ
ครู ซอ หรื อ คําฟายครู เพื่อเป็ นการเชิญดวงวิญญาณของครู ซอที่ล่ วงลับไปแล้วลงมารับเครื่ องบูชา ที่
ได้จัดไว้ ทํานองที่ ใช้ในการอ่านบทไหว้ครู จะใช้ทํานองใดก็ได้ขึ้นอยู่กับตัวช่างซอจะเป็ นผู้กําหนด
ซึ่ งโดยมากนิ ยมใช้ทํานองชุดตั้งเชี ยงใหม่ (ตั้งเชี ยงใหม่ จะปุ และละม้าย) ส่ วนทํานองอื่นก็นํามาใช้
บ้าง
2) การไหว้ครู ซอประจําปี เดือน 7 ล้านนา
การไหว้ครู ซอประจําปี เดือน 7 ล้านนา (ตรงกับเดือนเมษายน ตามปฏิทินสากล) เป็ นการ
ไหว้ครู ที่ ย ังมีชี วิตอยู่ ซึ่ งถื อเป็ นการแสดงความเคารพนับถือครู ช่ างซอที่เป็ นลูกศิษย์จะนั ดวันเวลา
สําหรับการจัดพิธีไหว้ครู และขอพรเพื่อความเป็ นสิ ริมงคลกับตนเอง การไหว้ครู ซอประจําปี เดื อน
7 นี้ เปรี ยบเสมื อนพิธี ดําหั วผู ้ ใหญ่ ที่เคารพนั บถือตามประเพณีของชาวล้านนา ซึ่ งจะจั ดเฉพาะใน
เดือนเมษายนเท่านั้ นหากล่ วงเลยช่วงเวลานี้ ไปแล้วจะถือว่าปี นั้ นช่างซอมิได้ จัดพิธี ไหว้ครู ประจําปี
เดือน 7
ในส่ วนขันตั้ ง จะใช้เหมื อนกับพิธี ไหว้ครู เดือน 9 แต่เพิ ่ มสํารับสิ่ งของที่ ใช้สํ าหรับไหว้ครู
ปัจจุ บันเข้ามา
3) การไหว้ครู ซอก่อนการแสดง
ในการแสดงการขับซอแต่ ละครั้ ง การไหว้ครู ซอถือเป็ นสิ ่ งแรกก่ อนที่ช่ างซอจะเริ่ มก่อน
การขับซอจริ ง เพื่อเป็ นการระลึกถึงพระคุ ณของครู ที่ประสิ ทธิ์ ศาสตร์วิชา และขอให้ครู คุ ้ มครองดล
บัลดาลให้การขับซอในครั้ งนี้ ลื่ นไหล ไม่มีสิ ่ งร้ายใดๆ เข้ามาเป็ นอุ ปสรรค คิดคําซอได้อย่างไม่
ติ ดขัด ผู้ ชมเกิ ดความชื่นชอบรั กใครเอ็นดู ถือเป็ นการเรียกขวัญกําลังใจให้ช่ างซอและนักดนตรี ใน
คณะรวมเป็ นหนึ่ งเดียว
เครื่ องประกอบพิธีกรรมการไหว้ครู ซอก่อนการแสดง เจ้าภาพหรื อผู ้ ว่าจ้างเป็ นผู้จัดเตรี ยม
ให้ โดยเมื่ อคณะช่างซอเดินทางมาถึงสถานที่ ก่อนที่ จะเริ่ มแสดงเจ้าภาพจะนํ าตะกร้าซึ่ งภายใน
บรรจุ เครื่ องประกอบพิธี กรรม มาให้ช่างซอ คนละ 1 ชุ ด หลังจากนั้ นช่างซอจะประกอบพิ ธีกรรม
ตามที่ได้สื บทอดมาจากครู ซอของตน