Page 101 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

81
เชียงใหม่
ลักษณะทั่วไป
นพบุรี ศรี นครพิงค์ หรื อ "เวียงพิ งค์" ของพ่อขุนเม็งรายมหาราช ในอดี ตกาล เชียงใหม่ วันนี้ เป็ นเมืองใหญ่
เป็ นที่ 2 รองจากกรุงเทพฯ เป็ นดินแดน แห่ งความสงบสุข ชาวเมื องมีอุ ปนิสัยโอบอ้อมอารี ยินดี ต้อนรั บ อาคันตุ กะ
ด้วยอัธยาศัยไมตรี อันดียิ่ ง เป็ นเมืองที่ งดงาม ด้วยธรรมชาติ เป็ นที่ตั้ ง ของพระตําหนั กภู พิ งค์ราชนิ เวศน์
มีโบราณสถาน อันเก่ าแก่ ควรค่าแก่การคารวะ และเป็ นเมือง แห่ งศีลธรรม และวัฒนธรรม อันดีงาม
เชียงใหม่ มีพื้ นที่ทั้งหมด 20,107.057 ตารางกิโลเมตร ซึ่ งนับว่า มีพื ้นที่ มากที่สุ ด ในประเทศห่างจาก
กรุ งเทพฯ ประมาณ 696 กิ โลเมตร แบ่งการปกครอง ออกเป็ น 22 อําเภอ กั บ 2 กิ ่งอําเภอคื อ อําเภอเมื อง
อําเภอหางดง อําเภอแม่ แตง อําเภอสารภี อําเภอสั นกําแพง อําเภอฝาง อําเภอดอยสะเก็ด อําเภอเชี ยงดาว
อําเภอสั นทราย อําเภอฮอด อําเภออมก๋ อย อําเภอพร้ าว อําเภอแม่ ริ ม อําเภอสะเมิ ง อําเภอจอมทอง อําเภอ
แม่แจ่ ม อําเภอสั นป่ าตอง อําเภอแม่ อาย อําเภอดอยเต่า อําเภอเวี ยงแหง อําเภอไชยปราการ อําเภอแม่ วาง
กิ ่งอําเภอแม่ออน และกิ ่งอําเภอดอยหล่อ สําหรับการเดิ นทางไป จังหวัดเชียงใหม่ไปได้ทั้ งทางรถยนต์ โดย
ออกจากกรุงเทพฯ ใช้ทางหลวงหมายเลข 1 (พหลโยธิน) ถึงเชี ยงใหม่ระยะทางประมาณ 695 กิโลเมตร หรื อ
ทางรถประจําทางใช้เวลาเดินทางประมาณ 10 ชั ่วโมง ทางรถไฟ มี รถด่วน และรถเร็ ว ออกจากสถานีรถไฟ
กรุ งเทพฯ ทุกวัน หรื อทางเครื่ องบิ น ใช้เวลาเดินทางประมาณ 1 ชั ่วโมง
ประวัติศาสตร์
เมืองเชี ยงใหม่สร้างขึ้ นโดย32พญามังราย32 ในปี 32พ.ศ. 183932 ในชื่ อ "นพบุรี ศรีนครพิงค์เชี ยงใหม่" และ
ใช้เป็ นราชธานีของ3 2อาณาจักรล้านนา3 2 ในอดี ต เชี ยงใหม่มีฐานะเป็ นราชอาณาจักร32นครรัฐอ ิสระ32 ซึ่ งปกครอง
โดยกษัตริ ย์32ราชวงศ์มังราย32ต ั ้ งแต่ 32พ.ศ. 183932-322101 32 แต่ต่ อมาเชี ยงใหม่ได้เสี ยเมืองให้แก่
32พระเจ้าบุ เรงนอง32ในปี
32พ.ศ. 210132 และได้ถูกปกครองโดยพม่ ามานานกว่าสองร้ อยปี จนถึงสมัย32สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช32แล ะ32
พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจ ุฬาโลกมหาราช32 ได้มีการทําสงครามเพื่อขับไล่พม่าออกจากเมื องเชียงใหม่
และ3 2เช ียงแสน3 2ได้สําเร็ จ โดยการนําของ3 2เจ้ากาวิละ3 2แล ะ3 2พระยาจ่าบ้าน3 2 พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้ าจุฬา
โลกมหาราชโปรดเกล้าฯ สถาปนาเจ้ากาวิละขึ้ นเป็ น3 2พระเจ้าบรมราชาธิบดีกาวิละ3 2 โดยให้ปกครองหัวเมื อง
ฝ่ ายเหนื อในฐานะประเทศราชของสยาม และ32ราชวงศ์ทิพย์จักราธิ วงศ์32หรื อราชวงศ์เจ้าเจ็ ดตน ซึ่ งเป็ นเชื้ อสาย
ของพระเจ้าบรมราชาธิ บดีกาวิ ละ ก็ได้ ปกครองเมืองเชียงใหม่ และหัวเมื องต่าง ๆ สื บต่อมา ในรัชสมัยของ3 2
พระบาทสมเด็จพระจุ ลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว3 2 ได้มีการปฏิรูปการปกครองหัวเมืองประเทศราช และมี การจัดตั้ง
การปกครองแบบ 3 2มณฑลเทศาภิบาล 3 2 เรียกว่ า 3 2มณฑลพายัพ3 2 ต่อมาเชี ยงใหม่ ได้มีการปรับปรุงการปกครอง
และมีฐานะเป็ นจังหวัดตั้ งแต่ปี 32พ.ศ. 247632 รัชสมัย32พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว32จนถึงปัจจุ บัน
3สั ญลักษณ์ ประจําจังหวัด เป็ น 3รูปช้างเผือกในเรือนแก้ว หมายถึงความสําคัญ 2 ประการของจังหวัด ช้างเผือก
คือช้ างที่เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่นําทูลเกล้าถวายแด่ สมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย และได้ขึ้ นระวางเป็ น
ช้างเผือกเอกในรัชกาล ส่วนเรื อนแก้ วคือดินแดนที่ บวรพุทธศาสนารุ่ งเรื องสู งสุด