Page 93 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๘๓
ภาพที่ ๔.๓๕ ผู้ถือป้ ายชื่อหมู่ ๑๓ แต่งกายด้ วยชุดสมัยใหม่ ตามด้วยขบวนแห่ผีขนน ้า
๗.๔) กระลอ สร้ างจากกระบอกไม้ไผ่ ๑ ปล้อง ซึ่งเป็นไม่ ไผ่
ขนาดใหญ่ ชาวบ้ านเรียกว่า “ไผ่บ้าน หรือ ไผ่สีทอง ใช้ มีดเจาะข้ างกระบอกไม้ไผ่ ให้เป็ นรู ตามยาว
ส่วนด้านบนใกล้ที่จับ เจาะตามขวางใกล้ข้อปล้องไม้ ไผ่เพื่อให้เกิดเสียงดังกึกก้อง กะลอมีไว้ตีบอก
สัญญาณ ข่าวร้ายเกิดเหตุเพลิองไหม้โดยผู้ ตีจะเร่งจังหวะที่เร็วมาก ส่วนถ้าตีเป็ นจังหวะ หมายถึง
การตีเพื่อการนัดหมายการประชุม หรือบอกเตื อนเรื่องที่มี การนัดหมายกัน
๗.๕) ขิก เป็นอุปกรณ์ที่ใช้ แขวนคอควาย สร้างจากไม้แก่ นหรือ
ไม้ ไผ่มี ลูกผูกติดสองข้าง เมื่อควายเดินขิ กก็จะมีเสียงดัง ขิก ขิ ก เพราะถูกกระทบตัวขิก ซึ่งมี
รูปร่างคล้ ายโป่งที่ตีส้ าหรับการบอกเวลาในวัด ชาวบ้านบางกลุ่มเรียกว่า “ขอ” หรือ “ขอลอ”
ภาคกลางเรียก “กระดึง”
๗.๖) กระดึง หล่อด้วยทองเหลื องทองแดง มีรู ปร่ างคล้ายขิก
ใหญ่บ้างเล็กบ้ างใช้ส้าหรั บการแขวนคอวัว ควายหรือสัตว์ลียง ส้าหรับในการละเล่นผีขนน ้านันผู้
เล่นจะใช้ กระดึงแขวนเอาไว้ ด้านหลัง เมื่อตัวผีขนน ้ าเต้นหรือย่อตั วก็จะเกิ ดเสียงดัง
๗.๗) ขะเหล็บ หรือ หมากขะเหล็บเป็นอุปกรณ์ส้าหรับใช้ แขวน
คอควายท้าจากไม้ไผ่หรื อไม้แก่น มีลั กษณะเป็นรูปสี่เหลี่ยมคางหมู ขนาดความยาวไม่ เกิน ๘ นิว
และกว้างไม่เกิน ๔ นิว โดยมีการเจาะไม่ให้เป็นรูยาวตามรูปของไม้ ข้างในรู้ ที่เจาะเป็นโพรงมี ลูก
ท้าจากไม้ลั กษณะกลมๆ แขวนไว้ตรงกลาง เมื่อแขวนคอควายก็จะเกิดเสียงดัง “เกร็บ เกร็บ” จึง
เรียกชื่ อตามเสียงว่า “ขะเหล็ บ” ผู้ที่เล่นผีขนน ้าจะแขวนขะเหล็บไว้ที่เอว โดยให้ตัวขะเหล็บนันอยู่
ด้านหลัง เมื่อคนแขวนย่ อตัวลง หรือแสดงท่าทางเต้นก็จะเกิดเสียงดังขึน
๗.๘) กะโหล่ง เรียกชื่อตามเสียงที่ ดั ง สร้างจากเหล็กตีให้เป็ น
รูปทรงกลม มีลูกอยู่ ตรงกลางคล้ายกระดิ่ง แต่การหล่อกะโหล่งให้มี ความบาง มีขนาดความยาว
ไม่ เกิน ๕ นิ ว กว้างไม่ เกิ น ๔ นิว ใช้แขวนคอควาย จะเกิ ดเสียงดัง โกล่ ง โกล่ง จึงเรี ยกว่ า
“หมากกะโหล่ง”
๗.๙) แคน เป็ นเครื่องดนตรีประเภทเครื่องเป่ายุคดังเดิมที่ท้ ามา
จากไม้ อ้อหรือกอข้ าว รวมทั งไม้ซางและไม้ ไผ่รวมกันหลาย ๆ อั นเสียบเข้ากับเต้า เป่าได้หลาย