Page 82 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๗๒
เสียงดนตรี อย่างเป็นระเบียบ ส่ วนกลุ่มที่ ๒ คือ กลุ่มผีโขน ที่ประกอบด้วย คนหนุ่ม สาว เด็กเล็ ก
ที่พ่ อแม่ พาออกมาเล่นฟ้ อนร้าหน้าวัดอย่ างสนุกสนาน และกลุ่ มที่ ๓ คือ กลุ่ มเด็กหนุ่มที่คุ ก
คะนอง ที่มีความรู้ ในเรื่องวิชาอาคมการอยู่ยงคงกระพัน กินว่านที่ช่วยท้าให้ร่ างกายแข็ งแรง ฟัน
แทงไม่เข้า ซึ่งเรี ยกว่า “ว่านสามพันตึง ว่านเฒ่าหนังหยาบ”๓๓
๔.๒.๑.๓ บุคคลสาคัญที่เกี่ยวข้องกับการละเล่นผี ขนนา
การละเล่นผีขนน ้ าของบ้านนาซ่าวนั น สันนิษฐานว่ ามีมาพร้อมกั บการ
จัดพิธีกรรม เซ่ นไหว้บรรพบุ รุษ หรือเจ้าโคตรของหมู่ บ้ านนาซ่าว เพราะถ้ามีการจัดพิธี กรรม
เลียงผีประจ้าหมู่ บ้านก็เพื่อการละเล่ นบุญเดือน ๖ แรม ๑ ค่้ าถึ ง ๓ ค่้าเดือนหก จะมีผี ขนน ้ามา
เล่นเป็นจ้านวนมาก ถ้าหากปีใดผีขนน ้ าออกมาเล่นน้อยปู่จิ รมานจะไม่พอใจ อาจมีการดลบันดาล
ให้ฝนตกน้อยกว่าปกติ ซึ่งจะมีผลต่อการท้าเกษตรของชาวบ้าน
ส้าหรั บเจ้าปู่ผ่านพิภพนันก็จะโปรดปรานผีขนน ้าหรือตัวแมงหน้ างาม
เป็นอย่างมาก โดยที่วิ ญญาณบรรพบุรุษจะแจ้งความประสงค์ ผ่านร่างทรงหรื อคนทรงที่รั บการ
ถ่ายทอดพิธีกรรมเลียงผีปู่ตาซึ่งเป็นผู้หญิง ซึ่ งผู้หญิงก็ ถือว่าเป็นบุคคลที่ มีบทบาทหน้ าที่ในการสื บ
ทอดแนวคิดและสื บทอดมรดกจากบิดารมารดาโดยเฉพาะผู้หญิงที่เป็ นลู กคนสุดท้ อง จะเป็นผู้รับ
มรดกและสืบทอดเจตนารมย์ของบิดา
ภาพที่ ๔.๒๔ หน้ากากผีขนน ้า ที่ มีการใช้ไม้พื นบานอย่างต้นพญาสั ตตบันมาสร้างสรรค์ เป็นรูปทรงที่มีความงาม
แบบพืนถิ่น
๔.๒.๑.๔ ประเภทของผีขนนา
ลักษณะเฉพาะของผีขนน ้าคือการไม่ แบ่งแยกว่าเป็นผี ขนน ้าใหญ่หรื อผี
ขนน ้าเล็ก แต่ผีขนน ้ าจะมีขนาดเดียว ซึ่งมีความเชื่อว่า “ผีขนน ้าคื อ บรรดาทหารของเจ้าปู่ที่คอย
พิทักษ์รักษาดอนหอและหมู่บ้านแทนเจ้ าปู่” ซึ่งก็หมายถึ งเจ้าผ่านพิภพและเจ้าปู่จิรมานพ ส้าหรับ
การสร้างหน้ ากากผีขนน ้ านัน จากการศึกษาพบว่า ชาวบ้ านจะมี การใช้วัสดุที่ หลากหลายมา
ประกอบสร้างกัน และวัสดุ ส่วนใหญ่นันก็อยู่ในชุ มชนท้องถิ่นบ้านนาซ่าวนั่นเอง เช่น กระทอขาด
หรือกะต่ าที่มี หูหิวหาบได้ ไม้แกนปอ หวดนึ่งข้าวเหนี ยว ทางมะพร้าว นอกจากนีจากการศึกษา
ยังพบว่า ในอดีตที่ ผ่านมานันหน้ากากแมงหน้ างาม หรือผีขนน ้านั นจะมีการน้ าเอากระจกมาเป็น
๓๓ สุริยา บรรพลา. (เมษายน-พฤษภาคม, ๒๕๔๖). การละเล่นผีขนน ้า. วารสารดอกจาน. ปีที่ ๔ ฉบับที่ ๔, หน้ า ๑๐๙-
๑๒๕.