Page 36 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๒๖
๓) ระดั บอารมณ์ (Emotion) เป็ นขั นของการเกิดปฏิ กิ ริ ยาที่
นอกเหนือการควบคุมจากความรู้สึกนึกคิดและจิตใจ เพราะภาพที่ มองเห็นหรือเสี ยงที่ได้ ยินนันท้า
ให้เกิดความสะเทือนอารมณ์ เรียกอีกอย่ างว่า “ ฟังด้ วยอารมณ์ (Emotional Listening)” หรือ
ผลงานศิลปะเหล่ าที่ ท้าให้ผู้ รับรู้มี อารมณ์คล้อยตามไปได้ ซึ่ งอาจจะมีอารมณ์ต่าง ๆ กั น เช่น
ความสุขใจ เศร้าใจ ขบขัน ประทับใจ ฯลฯ
๔) ระดั บจิ ตวิญญาณ (Spirit) เป็นขั นของการเข้าถึงความงามที่
แท้จริง ที่พัฒนามาจากระดั บอารมณ์ จนสามารถเข้าถึงจิตวิญาณของผลงานนัน ๆ เกิดขึนได้เพราะ
ผู้รับรู้ ได้สั่งสมประสบการณ์ จนเกิดทั กษะการวิเคราะห์วิ จารณ์ผลงานต่ าง ๆ ได้ อย่างมีหลั กการ
เพราะประสบการณ์ที่ ได้พบเห็นและได้ยิ นได้ฟั งด้วยระยะเวลานานนัน จะท้าให้ผู้ รั บเข้าใจ
กระบวนการทังหมดของผลงานได้ จนน้าไปสู่ความซาบซึง (Appreciation) แห่งสุนทรียรสนัน
๒.๔.๕ ทฤษฎีความคิดสร้างสรรค์
การท้างานของศิลปิ นนันไม่จ้าเป็นต้องค้านึ งถึงความชอบหรือความไม่ต้ องการ
หรือรสนิยมของตนเอง หรื อทังผู้ดู หรือผู้ซือ ผู้ สะสม นักวิจารณ์ ภัณฑารักษ์หรือกรรมการตั ดสิน
ให้ทุน หรือรางวัล ส้าหรับความคิ ดสร้างสรรค์นันจะเกิดขึนได้จากบุคลิ กและอุปนิสัยของความช่ าง
สังเกต ช่างคิดช่ างสงสัยใคร่รู้ และรู้จักที่จะต้ องใช้ค้ าถามและค้นหาค้าตอบ ธรรมชาติของศิลปิ น
ที่มีความคิ ดสร้างสรรค์นันมักจะเป็นผู้ที่มี จิตใจประณีตละเอียดอ่ อน สามารถมองเห็น รับรู้ เข้าใจ
และเข้าถึงคุณค่าทางความงาม ความเป็นจริงของสรรพสิ่งได้โดยง่าย ดั งนันการเปิดใจกว้างไม่ยึ ด
ติดกั บรสนิ ยมเดิม ๆ ชอบเดิม ๆ จนเป็นความเคยชิน ไม่กลั วการเปลี่ยนแปลง ไม่ กลัวความ
ล้มเหลว จึงส่งผลต่อความคิดสร้างสรรค์ของศิ ลปิน อย่างไรก็ ตามความคิดสร้างสรรค์ก็สามารถที่ จะ
เกิดขึ นได้จาก ๒๐
๒.๔.๕.๑ การกาหนดโจทย์
โจทย์มาจากแนวประเด็น เรื่องหรือปัญหาหรือเทคนิ คและวัสดุใหม่ ๆ
ที่อยู่รอบตัวของศิ ลปิน และตัวศิลปินเองก็มีความต้ องการที่จะแสวงหาให้กับตนเอง รวมทังเพื่อการ
ค้นคว้าหาความรู้ สร้างความคิ ดและหาค้าตอบใหม่ ๆ อันจะน้าไปสู่ความคิดใหม่ ๆ ที่อยู่นอกเหนือ
ความคิดเดิมที่คุ้ นเคยอยู่
๒.๔.๕.๒ การหาความรู้หรือแรงบันดาลใจใหม่ ๆ
การค้นหาแรงบันดาลใจใหม่หรื อการหาความรู้ทางศิลปะใหม่ ๆ หรือ
วิทยาการสาขาอื่ น ๆ ที่ตั วศิลปินไม่เคยสนใจมาก่ อน ทั งศิลปะประเภทอื่น ๆ เช่ น จิตรกรรม
ประติมากรรม สถาปัตยกรรม มัณฑนศิลป์ การออกแบบสาขาต่าง ๆ วรรณศิ ลป์ คี ตศิลป์ หรื อ
ความรู้ทั่ วไป เช่น วิ ทยาศาสตร์ ฟิสิ กส์ ศาสนา ปรัชญามาเพิ่ มเติ มเพื่อการขยายโลกทั ศน์
(Vision) ให้กว้างขวางขึน อันจะช่ วยให้ศิลปินนันสามารถสร้าง/เกิดความคิดใหม่ ๆ มุมมองใหม่ ๆ
ขึนมาเพื่อการสร้างสรรค์ผลงาน ซึ่งแหล่งที่ สามารถให้ แรงบันดาลใจนันก็ อาจเป็นอะไรก็ ได้ที่อยู่
รอบตัวศิลปิน อาจเป็นสิ่งแวดล้ อมทางกายภาพทังทางวัตถุ ธรรมชาติ สิ่งแวดล้ อมทางวัฒนธรรม
เช่น สวนสาธารณะ วัด หอสมุด หอศิลป์ พิ พิธภัณฑ์ โรงภาพยนตร์
๒๐ ความคิดสร้ างสรรค์ผ่านผลงานสามารถสื่อสารผ่านเนือหาเรื่องราว รูปแบบของศิลปะ เทคนิควิธีการสร้างผลงาน และ
วัสดุอุปกรณ์ อ่ านรายละเอียดใน อิทธิพล ตังโฉลก. (๒๕๕๐). แนวการสอนและสร้างสรรค์จิตรกรรมขั้นสูง. กรุงเทพฯ : บริษัท
อมรินทร์พรินติง จ้ากัด (มหาชน), หน้า ๑๖๓-๑๗๙